Την ώρα που εξετάζεται νομοσχέδιο για την απαγόρευση των κοινωνικών δικτύων σε άτομα κάτω των 15 ετών, μια έρευνα προτείνει μια αλλαγή οπτικής, η πλειονότητα των ίδιων των εφήβων δηλώνει έτοιμη να περιορίσει εθελοντικά τη χρήση τους ή ακόμη και να τα αποφεύγει εντελώς το βράδυ.
«Σε αναγκάζει να ωριμάσεις πολύ γρήγορα». Αυτό είπαν δύο μαθήτριες λυκείου που συνάντησαν οι συνάδελφοί μας της εφημερίδας Le Parisien στην περιοχή Σατλέ. Μια διακριτική φράση που κρύβει μια διαπίστωση ολοένα και πιο διαδεδομένη στους εφήβους, όχι, δεν έχουν ψευδαισθήσεις για τις επιπτώσεις των social media στη συγκέντρωσή τους, στην ευεξία τους, και στην ψυχική τους υγεία.
Και τη στιγμή που συζητείται η απαγόρευση πρόσβασης στα κοινωνικά δίκτυα, αξίζει να θυμόμαστε ότι εκείνοι που επηρεάζονται άμεσα αναγνωρίζουν πως αυτές οι πλατφόρμες δεν τους προσφέρουν μόνο θετικά. Τον Αύγουστο του 2025, μια αποκλειστική έρευνα της Odoxa για λογαριασμό της Acadomia αποκάλυψε στοιχεία που αφήνουν περιθώριο αισιοδοξίας, σχεδόν το 70% των νέων τάσσεται υπέρ της απαγόρευσης των κοινωνικών δικτύων πριν από τα 15. Το ίδιο ποσοστό δηλώνει επίσης ότι μπορεί να αποσυνδέεται μετά τις 9 το βράδυ.
Μια απρόσμενη (και καλοδεχούμενη) συνειδητοποίηση
Όχι, δεν θέλουν όλοι οι έφηβοι να κάνουν ατελείωτο scrolling μέχρι εξάντλησης. Περισσότεροι από τους μισούς δηλώνουν ότι θα συμφωνούσαν να περιορίσουν τη χρήση των social media σε μία ώρα την ημέρα. Κάποιοι το κάνουν ήδη αυθόρμητα, ιδιαίτερα σε περιόδους εξετάσεων. Η Anouk, 18 ετών, απεγκατέστησε απλώς το TikTok για να προετοιμαστεί για το απολυτήριό της. Η φίλη της Eva, πιο μετριοπαθής, έβαλε χρονόμετρο. «Το τήρησα και είμαι περήφανη για τον εαυτό μου», δήλωσε στο Le Parisien.
freepick
Ο Loris και ο Willy, δύο μαθητές λυκείου εθισμένοι στα social media, μοιράζονται την ίδια άποψη, αλλά με πλήρη επίγνωση. Για εκείνους, τα κοινωνικά δίκτυα παραμένουν χώροι κοινωνικοποίησης, όμως ο αντίκτυπός τους μπορεί να είναι επιβλαβής. «Βλέπουμε ανθρώπους όμορφους, πλούσιους, τέλειους και νιώθουμε… μικρότεροι», συνοψίζει ο Loris. Αυτή η αίσθηση είναι ευρέως διαδεδομένη, σύμφωνα με την έρευνα, σχεδόν οι μισοί έφηβοι δηλώνουν ότι έχουν νιώσει άσχημα συγκρίνοντας τον εαυτό τους με άλλους στα social media. Ένας στους πέντε αναφέρει μάλιστα ότι έχει δεχτεί προσβολές ή παρενόχληση.
Νέοι που ζητούν… λιγότερα δίκτυα
Η έρευνα, που παρουσίασε στο Le Parisien η διευθύντρια της Odoxa, Céline Bracq, δεν ζωγραφίζει μια εξιδανικευμένη εικόνα της νεολαίας, αλλά αποκαλύπτει μια γενιά με καθαρή κρίση. Ναι, περνούν ώρες στο κινητό. Ναι, λατρεύουν το TikTok. Όμως γνωρίζουν επίσης ότι αυτό μπορεί να επηρεάσει τη διάθεσή τους, τον ύπνο τους, τις σχολικές τους επιδόσεις. Και κάποιοι είναι έτοιμοι να τραβήξουν φρένο. Όπως τονίζει η Céline Bracq, «αυτή η νέα ωριμότητα των νέων πρέπει να ληφθεί σοβαρά υπόψη. Έχουν συνείδηση ότι διακυβεύεται η ευεξία τους».
