Πόσες φορές έχεις απαντήσει σε ένα επαγγελματικό μήνυμα ενώ ήταν βράδυ ή Σαββατοκύριακο; Ή έχεις ανοίξει το laptop «για πέντε λεπτά», που τελικά έγιναν μία ώρα;
Για πολλούς ανθρώπους, το να είναι συνεχώς διαθέσιμοι για τη δουλειά έχει γίνει σχεδόν συνήθεια. Όμως αυτή η διαρκής σύνδεση μπορεί να έχει κόστος για την ψυχική υγεία, ακόμη κι αν στην αρχή δεν το αντιλαμβάνεσαι.
Οι ειδικοί περιγράφουν αυτό το μοτίβο ως το σύνδρομο του «πάντα διαθέσιμου» εργαζόμενου. Πρόκειται για την αίσθηση ότι πρέπει να απαντάς άμεσα σε email, τηλεφωνήματα και μηνύματα ή να είσαι συνεχώς έτοιμος/η να αναλάβεις μια νέα υποχρέωση, ακόμα και εκτός ωραρίου.
Γιατί συμβαίνει;
Η τηλεργασία, τα smartphones και οι εφαρμογές ανταλλαγής μηνυμάτων έχουν κάνει τα όρια ανάμεσα στη δουλειά και την προσωπική ζωή πιο θολά από ποτέ. Ταυτόχρονα, πολλοί άνθρωποι φοβούνται ότι αν δεν απαντήσουν αμέσως, θα θεωρηθούν λιγότερο αφοσιωμένοι ή παραγωγικοί.
Σε κάποιες περιπτώσεις, η πίεση προέρχεται από το εργασιακό περιβάλλον. Σε άλλες, είναι το ίδιο το άτομο που νιώθει ότι πρέπει να αποδεικνύει συνεχώς την αξία του, λέγοντας πάντα «ναι».

Πώς επηρεάζει την ψυχική υγεία;
Το να βρίσκεσαι διαρκώς σε κατάσταση ετοιμότητας δεν αφήνει στον εγκέφαλο τον χρόνο που χρειάζεται για να ξεκουραστεί. Έτσι, με την πάροδο του χρόνου μπορεί να εμφανιστούν αυξημένο άγχος, δυσκολία στην αποσύνδεση από τη δουλειά, προβλήματα ύπνου, ευερεθιστότητα, μειωμένη συγκέντρωση, συναισθηματική εξάντληση και, σε ορισμένες περιπτώσεις, επαγγελματική εξουθένωση (burnout).
Το πρόβλημα είναι ότι αυτή η φθορά συνήθως δεν γίνεται από τη μία μέρα στην άλλη. Συσσωρεύεται σταδιακά, μέχρι που κάποια στιγμή το σώμα και το μυαλό αρχίζουν να στέλνουν τα πρώτα προειδοποιητικά σημάδια.
Πώς θα καταλάβεις ότι σε αφορά;
Αναρωτήσου αν σου συμβαίνουν συχνά τα παρακάτω:
Ελέγχεις τα επαγγελματικά email μόλις ξυπνήσεις ή λίγο πριν κοιμηθείς.
Νιώθεις ενοχές όταν δεν απαντάς αμέσως σε ένα μήνυμα.
Δυσκολεύεσαι να χαλαρώσεις στις διακοπές ή τα Σαββατοκύριακα.
Σκέφτεσαι συνεχώς τη δουλειά, ακόμα και όταν περνάς χρόνο με αγαπημένα σου πρόσωπα.
Πιστεύεις ότι πρέπει να είσαι πάντα διαθέσιμος/η για να θεωρείσαι καλός/ή επαγγελματίας.
Αν αναγνώρισες τον εαυτό σου σε αρκετά από αυτά, ίσως είναι η στιγμή να επανεξετάσεις τα όρια που βάζεις στην καθημερινότητά σου.

Τι μπορείς να κάνεις
Δεν χρειάζεται να σταματήσεις να είσαι υπεύθυνος/η στη δουλειά. Χρειάζεται όμως να προστατεύσεις τον προσωπικό σου χρόνο.
Μερικές μικρές αλλαγές μπορούν να κάνουν μεγάλη διαφορά:
Απόφυγε να διαβάζεις επαγγελματικά μηνύματα εκτός ωραρίου, όταν αυτό είναι εφικτό.
Απενεργοποίησε τις ειδοποιήσεις από εφαρμογές εργασίας μετά το τέλος της ημέρας.
Όρισε συγκεκριμένες ώρες κατά τις οποίες είσαι διαθέσιμος/η.
Φρόντισε να αφιερώνεις χρόνο σε δραστηριότητες που σε ξεκουράζουν πραγματικά.
Αν νιώθεις ότι η πίεση έχει γίνει μόνιμη, συζήτησέ το με τον/την προϊστάμενό/ή σου ή με έναν/μία επαγγελματία ψυχικής υγείας.
Η αφοσίωση στη δουλειά είναι σημαντική, όμως δεν πρέπει να γίνεται εις βάρος της ψυχικής σου ισορροπίας. Το να θέτεις υγιή όρια δεν είναι ένδειξη έλλειψης επαγγελματισμού.
Είναι ένας από τους πιο αποτελεσματικούς τρόπους να παραμένεις αποδοτικός/ή, υγιής και ουσιαστικά παρών/παρούσα τόσο στη δουλειά όσο και στην προσωπική σου ζωή.
Φωτογραφίες: Pexels
Διαβάστε ακόμα
Το ένα πράγμα που οι νέοι εργαζόμενοι βάζουν πλέον πάνω από τον υψηλό μισθό
6+1 σημάδια ότι το μεγαλύτερο πρόβλημα στη δουλειά σου δεν είναι η πίεση αλλά οι συνάδελφοί σου
Οι πιο οργανωμένοι εργαζόμενοι δεν φεύγουν ποτέ για διακοπές πριν κάνουν αυτά τα 5 πράγματα