Πόσο θα πλήρωνες για να έχεις κάποιον δίπλα σου χωρίς να χρειάζεται να κάνει σχεδόν τίποτα; Στην Ιαπωνία, αυτή η φαινομενικά παράξενη ιδέα έχει γίνει πραγματική υπηρεσία, χάρη σε έναν άνδρα που κατάφερε να μετατρέψει την απλή ανθρώπινη παρουσία σε επάγγελμα. Ο Shoji Morimoto δεν προσφέρει συμβουλές, δεν αναλαμβάνει δουλειές του σπιτιού και δεν υπόσχεται να σου λύσει τα προβλήματα. Αυτό που προσφέρει είναι ο χρόνος του και η δυνατότητα να μη χρειαστεί να κάνεις κάτι μόνος/η σου.
Η ιστορία του έχει προκαλέσει ενδιαφέρον σε ολόκληρο τον κόσμο, όχι μόνο λόγω της ασυνήθιστης επαγγελματικής του επιλογής, αλλά κυρίως επειδή αγγίζει μια ανάγκη που συχνά δυσκολευόμαστε να παραδεχτούμε. Την επιθυμία να υπάρχει ένας άλλος άνθρωπος κοντά μας, ακόμη κι όταν δεν έχουμε κάτι συγκεκριμένο να του πούμε.
Ο άνθρωπος που πληρώνεται για να μην κάνει σχεδόν τίποτα
Ο Shoji Morimoto έγινε γνωστός ως ο άνθρωπος που μπορείς να «νοικιάσεις» για να μην κάνει τίποτα. Ξεκίνησε να προσφέρει την υπηρεσία του το 2018, στην Ιαπωνία, με μια ιδέα που αρχικά έμοιαζε περισσότερο με κοινωνικό πείραμα παρά με επαγγελματική δραστηριότητα.
Η πρότασή του ήταν απλή. Όποιος ήθελε μπορούσε να επικοινωνήσει μαζί του και να ζητήσει την παρουσία του σε κάποια δραστηριότητα, χωρίς να περιμένει από εκείνον να αναλάβει έναν ενεργό ρόλο. Θα μπορούσε να συνοδεύσει κάποιον σε έναν περίπατο, να καθίσει μαζί του σε ένα καφέ ή να παρακολουθήσει μια εκδήλωση, χωρίς να χρειάζεται να προσποιηθεί τον φίλο, τον σύντροφο ή τον ψυχολόγο του.
Αυτό που τον διαφοροποιεί από τις συνηθισμένες υπηρεσίες συνοδείας είναι ακριβώς η απουσία συγκεκριμένων απαιτήσεων. Δεν χρειάζεται να διασκεδάσει τον πελάτη του, να τον συμβουλεύσει ή να διατηρήσει ασταμάτητα μια συζήτηση. Μπορεί απλώς να βρίσκεται εκεί, ακούγοντας ή μοιράζοντας τη σιωπή.
Ο ίδιος έχει περιγράψει την υπηρεσία του ως μια μορφή παρουσίας που δεν απαιτεί ιδιαίτερες δεξιότητες. Και ίσως αυτό να είναι το πιο ενδιαφέρον στοιχείο της ιστορίας του. Σε έναν κόσμο όπου σχεδόν κάθε επαγγελματική δραστηριότητα συνδέεται με την παραγωγικότητα, εκείνος βρήκε ανθρώπους πρόθυμους να πληρώσουν για κάτι που συνήθως θεωρούμε αυτονόητο.
Από έναν καφέ μέχρι τις πιο προσωπικές στιγμές
Τα αιτήματα που έχει δεχτεί ο Morimoto είναι διαφορετικά μεταξύ τους. Άνθρωποι τον έχουν καλέσει να τους συνοδεύσει σε γεύματα, να καθίσει δίπλα τους σε δημόσιους χώρους ή να τους κρατήσει συντροφιά σε δραστηριότητες που δεν ήθελαν να κάνουν μόνοι τους.
Σε ορισμένες περιπτώσεις, η παρουσία του εξυπηρετεί έναν πολύ πρακτικό σκοπό. Κάποιος μπορεί να θέλει να επισκεφθεί ένα εστιατόριο αλλά να αισθάνεται άβολα να καθίσει μόνος του, ενώ κάποιος άλλος μπορεί να χρειάζεται έναν άνθρωπο που θα τον περιμένει ή θα τον αποχαιρετήσει σε έναν σιδηροδρομικό σταθμό.
Υπάρχουν όμως και αιτήματα με μεγαλύτερη συναισθηματική βαρύτητα. Η παρουσία ενός αγνώστου μπορεί να κάνει πιο εύκολη μια δύσκολη ημέρα ή να προσφέρει μια αίσθηση συντροφικότητας σε μια στιγμή που κάποιος δεν θέλει να εξηγήσει στους κοντινούς του ανθρώπους τι περνά.
Ο Morimoto δεν παρουσιάζει τον εαυτό του ως θεραπευτή και η υπηρεσία του δεν υποκαθιστά την ψυχολογική υποστήριξη. Η σχέση του με τους ανθρώπους που τον καλούν έχει συγκεκριμένα όρια και δεν βασίζεται στην υπόσχεση μιας πραγματικής φιλίας. Εκείνοι γνωρίζουν ότι πληρώνουν για τον χρόνο και την παρουσία του, όχι για μια προσωπική σχέση που θα συνεχιστεί απαραίτητα μετά τη συνάντηση.
Pexels
Τι αποκαλύπτει αυτή η παράξενη υπηρεσία για τη μοναξιά;
Η Ιαπωνία αντιμετωπίζει εδώ και χρόνια σημαντικές κοινωνικές προκλήσεις που σχετίζονται με τη μοναξιά και την κοινωνική απομόνωση. Οι απαιτητικοί ρυθμοί εργασίας, οι δημογραφικές αλλαγές και η απομάκρυνση από παραδοσιακές μορφές κοινωνικής ζωής έχουν ενισχύσει τη δημόσια συζήτηση γύρω από την ανθρώπινη σύνδεση.
Ωστόσο, θα ήταν υπεραπλούστευση να θεωρήσουμε ότι όσοι απευθύνονται στον Morimoto είναι απαραίτητα μοναχικοί ή ότι δεν έχουν φίλους. Μερικές φορές η ανάγκη είναι διαφορετική. Μπορεί να θέλεις κάποιον δίπλα σου χωρίς να χρειάζεται να διαχειριστείς τις προσδοκίες που συνοδεύουν μια προσωπική σχέση.
Με έναν φίλο ή συγγενή μπορεί να αισθάνεσαι την ανάγκη να εξηγήσεις γιατί θέλεις παρέα, να συζητήσεις όσα σε απασχολούν ή να ανταποδώσεις κάποια στιγμή τη χάρη. Στην περίπτωση του Morimoto, οι όροι είναι ξεκάθαροι από την αρχή. Η συνάντηση έχει συγκεκριμένη διάρκεια και δεν δημιουργεί την υποχρέωση μιας μελλοντικής επικοινωνίας.
Αυτή η απουσία κοινωνικών προσδοκιών μπορεί να είναι μέρος της γοητείας της υπηρεσίας. Δεν χρειάζεται να είσαι ευχάριστος/η, ενδιαφέρων/ουσα ή ιδιαίτερα κοινωνικός/ή. Μπορείς απλώς να είσαι ο εαυτός σου, ακόμη κι αν εκείνη την ημέρα δεν έχεις διάθεση για πολλές κουβέντες.
Μπορεί η ανθρώπινη παρουσία να γίνει προϊόν;
Η ιστορία του Shoji Morimoto ανοίγει και μια ευρύτερη συζήτηση για το πώς αντιλαμβανόμαστε τις ανθρώπινες σχέσεις. Από τη μία πλευρά, η ιδέα να πληρώνεις κάποιον για να καθίσει δίπλα σου μπορεί να φαίνεται θλιβερή, σαν μια ένδειξη ότι ακόμη και η συντροφικότητα έχει αποκτήσει τιμή. Από την άλλη, αποκαλύπτει πόσο διαφορετικές μπορεί να είναι οι ανάγκες μας και πόσο σημαντική μπορεί να αποδειχθεί μια παρουσία χωρίς απαιτήσεις.
Δεν είναι άλλωστε κάθε στιγμή μοναξιάς ίδια. Κάποιος μπορεί να έχει μια γεμάτη κοινωνική ζωή και παρ' όλα αυτά να επιθυμεί συντροφιά σε μια συγκεκριμένη περίσταση. Άλλος μπορεί να χρειάζεται έναν ουδέτερο άνθρωπο που δεν γνωρίζει την προσωπική του ιστορία και δεν θα τον αντιμετωπίσει μέσα από αυτήν.
Το παράδοξο είναι ότι ο Morimoto έχει δημιουργήσει μια επαγγελματική δραστηριότητα γύρω από κάτι που δεν απαιτεί ούτε εντυπωσιακές ικανότητες ούτε ιδιαίτερη προσπάθεια. Απαιτεί, όμως, κάτι που δεν είναι πάντα εύκολο να βρούμε στην καθημερινότητά μας. Διαθέσιμο χρόνο και έναν άνθρωπο πρόθυμο να τον μοιραστεί.
Και ίσως αυτό να εξηγεί γιατί η ιστορία του έχει ταξιδέψει τόσο μακριά από την Ιαπωνία. Πίσω από την παράξενη ιδέα της «ενοικίασης ενός ανθρώπου» βρίσκεται μια πολύ αναγνωρίσιμη επιθυμία. Να μπορείς κάποιες φορές να πεις «θέλω απλώς να είναι κάποιος εδώ» και να μη χρειάζεται να δώσεις καμία άλλη εξήγηση.
Διαβάστε ακόμα
Μια Κινέζα ζωγραφίζει πάνω σε σπασμένα πεζοδρόμια και το αποτέλεσμα θα σε ξετρελάνει
