Η ζάχαρηείναι ύπουλος εχθρός στη διατροφή. Πλέον οι επιστήμονες παραδέχονται ότι υπάρχει εθισμός σε αυτήν. Μάλιστα υπάρχει μία ερώτηση που κάνουν οι γιατροί και αποκαλύπτει αν είσαι όντως εθισμένη στη ζάχαρη.
«Σου έχει τύχει ποτέ να μην πεινάς, αλλά παρ’ όλα αυτά να θέλεις να φας;»
Αν πιάνεις τον εαυτό σου να θέλει να φάει συγκεκριμένα τρόφιμα —ιδιαίτερα γλυκά— ακόμα κι όταν δεν πεινάς, αυτό λέγεται λιγούρα. Λιγούρα για ζάχαρη. Και τα μόνα σώματα που έχουν λιγούρες χωρίς πείνα είναι τα εθισμένα σώματα.
Γιατί εμφανίζονται οι λιγούρες για ζάχαρη:
1. Το σάκχαρο στο αίμα σου ανεβοκατεβαίνει συνεχώς
Οι λιγούρες εμφανίζονται επειδή τα επίπεδα σακχάρου στο αίμα σου κάνουν «σκαμπανεβάσματα». Είτε προσπάθησες να «χωρέσεις στα κρυφά» ένα γλυκό σνακ, είτε τροφοδοτείς τη μέρα σου με επεξεργασμένους υδατάνθρακες, είτε κατεβάζεις αναψυκτικά ή χυμούς, το σώμα σου αντιδρά με τον ίδιο τρόπο: Μπαίνει ζάχαρη, οπότε το σώμα προσπαθεί γρήγορα να την εξισορροπήσει. Εκκρίνει ινσουλίνη για να βοηθήσει το σώμα σου να επεξεργαστεί και να εξισορροπήσει τη ζάχαρη στο αίμα. Η ινσουλίνη είναι εξαιρετικά καλή στη δουλειά της. Τόσο καλή, που θέλει να μείνει λίγο παραπάνω για να σιγουρευτεί ότι όλα είναι ασφαλή, ακόμα κι αφού «τελείωσε το πάρτι».
Τότε το σώμα σου αρχίζει να πανικοβάλλεται, γιατί υπάρχει πλέον υπερβολική ινσουλίνη. Χρειάζεται λοιπόν λίγη ζάχαρη για να ισορροπήσει ξανά. Νιώθεις αυτό το βαρύ, παχύ, νωθρό συναίσθημα.
Μπορεί να νιώσεις για λίγο παράξενα ανήσυχη και ελαφρώς ναυτία, οπότε το σώμα και ο εγκέφαλός σου αρχίζουν να στέλνουν μηνύματα πείνας. Και ξαφνικά βρίσκεσαι μπροστά από τον αυτόματο πωλητή, ρίχνοντας κέρματα για ένα γλυκό παρόλο που μόλις έφαγες μεσημεριανό. Είναι ένας φαύλος κύκλος.
2. Όλο το θέμα βρίσκεται στον εγκέφαλο
Μια μελέτη του Χάρβαρντ έδειξε ότι η ζάχαρη, το λευκό αλεύρι και οι επεξεργασμένοι υδατάνθρακες ενεργοποιούν τον «επικλινή πυρήνα».
Πρόκειται για το κέντρο ευχαρίστησης του εγκεφάλου σου. Είναι το «σημείο μηδέν» των κλασικών εθισμών, το σημείο του εγκεφάλου που ενεργοποιείται όταν οι εθισμένοι στον τζόγο ή στα ναρκωτικά νιώθουν έντονη επιθυμία. Ίσως ακούγεται σκληρό, αλλά ο εθισμός στη ζάχαρη μπορεί να είναι εξίσου πραγματικός με οποιονδήποτε άλλο εθισμό. Και εξίσου ισχυρός.
Κάθε εθισμός έχει έναν κύκλο. Το σπάσιμο αυτού του κύκλου συνήθως πυροδοτεί έναν κύκλο στέρησης. Η στέρηση είναι δύσκολη, γιατί δεν σταματάς απλώς συνήθειες. Δεν αποχωρίζεσαι απλώς τα αγαπημένα σου πράγματα. Πολεμάς το κέντρο ευχαρίστησης του εγκεφάλου σου.
Και αυτός μπορεί να είναι ένας σκληρός αγώνας. Εμείς, οι άνθρωποι, αναζητούμε την απόλαυση, και ο εγκέφαλος (και το σώμα) σου έχει μάθει να ταυτίζει την απόλαυση με τη ζάχαρη. Παρ’ όλα αυτά, είναι δυνατό να αρχίσεις να μειώνεις τη ζάχαρη, αποσύροντάς την προσεκτικά με τρόπο που να μετριάζει τα συμπτώματα στέρησης.
Πώς να σπάσεις τον κύκλο της λιγούρας για ζάχαρη
1. Ξεκίνα τη μέρα σου με πράσινα, όχι με ζάχαρη
Τρως βάφλες με σιρόπι, μαλακά κουλούρια ή ένα κεσεδάκι γιαούρτι το πρωί; Αν ναι, ξεκινάς κάθε μέρα τον κύκλο της λιγούρας για ζάχαρη! Κράτησε σταθερά τα επίπεδα σακχάρου στο αίμα σου, πάρε φυσική ενέργεια και δώσε στο σώμα σου τα μικροθρεπτικά συστατικά που χρειάζεται για μακροπρόθεσμη υγεία, ξεκινώντας το πρωινό σου με ένα πράσινο smoothie.
Ωμές, αληθινές τροφές που πολτοποιούνται ή γίνονται χυμός στο σπίτι μπορούν να σε βοηθήσουν να αποτοξινωθείς από τη ζάχαρη και άλλα ανεπιθύμητα χημικά. Κάτι όπως μια πρόκληση smoothie 14 ημερών, σχεδιασμένη για ασφαλή αποτοξίνωση με αληθινά τρόφιμα που διατηρούν σταθερό το σάκχαρο, μπορεί να σε βοηθήσει να κόψεις τις λιγούρες όλη μέρα.
2. Επίλεξε ένα χορταστικό σνακ-αντικατάσταση
Ο εγκέφαλός σου πάντα θα συνδέει το φαγητό με την απόλαυση. Είναι εξελικτικό. Αν το φαγητό φέρνει απόλαυση, θα το αναζητήσεις και θα επιβιώσεις. Αντί να πολεμάς τη βασική σου βιολογία, χρησιμοποίησέ τη προς όφελός σου. Βρες ένα υγιεινό σνακ που σου αρέσει πραγματικά και αντικατέστησέ το με τα κλασικά γλυκά που προτιμάς. Και επέτρεψε στον εαυτό σου να το απολαμβάνει όταν χτυπούν οι λιγούρες.
Επικεντρώσου σε τρόφιμα με πλούσια γεύση που απολαμβάνεις πραγματικά. Μια φέτα ώριμο μάνγκο, λίγη μαύρη σοκολάτα, παγωτό από κατεψυγμένη μπανάνα, ανθρακούχο μεταλλικό νερό, ωμά αμύγδαλα ή μακαντάμια προσφέρουν ικανοποιητικό σνακ χωρίς πρόσθετη ζάχαρη.
3. Μαγείρευε περισσότερα γεύματα στο σπίτι
Επειδή η ζάχαρη είναι πανταχού παρούσα στα επεξεργασμένα και τα φαστ φουντ, ξεκίνα να φτιάχνεις μόνος σου βασικές συνταγές. Μια γρήγορη παρτίδα κέτσαπ στην κατσαρόλα κοστίζει ελάχιστα (ειδικά όταν οι ντομάτες είναι στην εποχή τους) και σου επιτρέπει να ελέγχεις τη ζάχαρη. Το ίδιο ισχύει για σάλτσες μπάρμπεκιου, ψωμί, σάλτσα μακαρονιών, σούπες και γκρανόλα.
Δεν χρειάζεται καν να μάθεις κονσερβοποίηση! Οι σάλτσες μπορούν να καταψυχθούν και να αποψυχθούν γρήγορα. Όταν εξαλείψεις τα «κρυφά» σάκχαρα από τη διατροφή σου, θα μπορέσεις να ελέγξεις τις λιγούρες χωρίς στέρηση.
4. Προετοιμάσου για τις προβλέψιμες λιγούρες
Ξέρεις τον εαυτό σου καλύτερα από τον καθένα. Πότε απλώνεις το χέρι στο μπολ με τις καραμέλες; Να είσαι προετοιμασμένος για εκείνη την «επίθεση σνακ» στις 2 μ.μ. με μια χορταστική επιλογή. Ακόμα καλύτερα: άρχισε να εκπαιδεύεις το σώμα σου σε πιο υγιεινές συνήθειες, απαντώντας στη λιγούρα με άλλες ευχάριστες δραστηριότητες. Πιες ένα μεγάλο ποτήρι νερό, κάνε έναν σύντομο περίπατο, χάιδεψε τον σκύλο σου ή πάρε τηλέφωνο έναν φίλο.
Σύντομα θα έχεις δημιουργήσει μια νέα ρουτίνα. Ο εγκέφαλός σου θα αρχίσει να χτίζει νέες νευρωνικές διαδρομές που θα μοιάζουν περισσότερο με: κούραση > περπάτημα > απόλαυση, αντί για το σημερινό: κούραση > ζάχαρη > απόλαυση.
5. Διάβαζε προσεκτικά τις ετικέτες των τροφίμων
Απόφυγε τρόφιμα που περιέχουν άνυδρη δεξτρόζη, δεξτρόζη, φρουκτόζη, σιρόπι καλαμποκιού υψηλής φρουκτόζης (HFCS) και σιρόπι βύνης. Είναι ύπουλοι όροι για διαφορετικούς τύπους ζάχαρης.
Τι νόημα έχει να προσπαθείς να απεξαρτηθείς από τη σοκολάτα, όταν παίρνεις την ίδια ποσότητα ζάχαρης από κάτι που δεν θέλεις καν να είναι γλυκό; Ο γενικός κανόνας είναι: αν δεν μπορείς να αναγνωρίσεις όλα τα συστατικά στην ετικέτα, άφησέ το στο ράφι.
6. Κατανάλωσε τρόφιμα που υποστηρίζουν τη συναισθηματική ισορροπία
Η βιταμίνη C είναι ένα εξαιρετικό αντιοξειδωτικό και είναι επίσης κρίσιμη για την παραγωγή σεροτονίνης. Η χαμηλή σεροτονίνη μπορεί να αυξήσει τις λιγούρες για ζάχαρη. Γι’ αυτό τσιμπολόγησε πιπεριές, εσπεριδοειδή, φράουλες και ακτινίδια για να κρατήσεις μακριά την επιθυμία για μια σοκολάτα.
Διάβασε ακόμα:
Πότε πρέπει να παίρνετε μαγνήσιο για να είναι πραγματικά αποτελεσματικό;
