Αναπνέουμε περίπου είκοσι χιλιάδες φορές τη μέρα και σχεδόν ποτέ δεν το προσέχουμε. Η αναπνοή συμβαίνει αυτόματα, σιωπηλά, χωρίς προσπάθεια. Κι όμως, είναι από τα πιο ισχυρά εργαλεία που έχουμε για να επηρεάσουμε το σώμα, τα συναισθήματα και τη σκέψη μας.
Σε στιγμές άγχους γίνεται γρήγορη και ρηχή. Όταν νιώθουμε ασφάλεια, βαθαίνει και επιβραδύνεται. Η αναπνοή δεν ακολουθεί μόνο την ψυχολογία μας, μπορεί και να την αλλάξει.
Freepik
Η αναπνοή ως γέφυρα ανάμεσα σε σώμα και νου
Οι περισσότερες λειτουργίες του σώματος δεν ελέγχονται συνειδητά. Δεν μπορούμε να διατάξουμε την καρδιά να χτυπήσει πιο αργά ή το νευρικό σύστημα να ηρεμήσει. Η αναπνοή όμως είναι διαφορετική. Είναι η μοναδική λειτουργία που συμβαίνει αυτόματα αλλά μπορούμε και να την ρυθμίσουμε συνειδητά.
Όταν επιβραδύνουμε την αναπνοή, στέλνουμε μήνυμα στον εγκέφαλο ότι δεν υπάρχει κίνδυνος. Το νευρικό σύστημα μεταβαίνει από την κατάσταση έντασης -το γνωστό “fight or flight”- σε κατάσταση ηρεμίας και αποκατάστασης. Γι’ αυτό πολλές φορές μια βαθιά εισπνοή-εκπνοή μπορεί πραγματικά να αλλάξει το πώς νιώθουμε μέσα σε λίγα λεπτά.
Τι συμβαίνει όταν αναπνέουμε ρηχά
Στην καθημερινότητα, ειδικά όταν είμαστε αγχωμένοι ή μπροστά σε οθόνες για πολλές ώρες, η αναπνοή γίνεται επιφανειακή. Χρησιμοποιούμε κυρίως το πάνω μέρος του θώρακα αντί για το διάφραγμα. Αυτό διατηρεί το σώμα σε μια ήπια αλλά συνεχόμενη εγρήγορση.
Μπορεί να εμφανιστούν ένταση στους ώμους, δυσκολία συγκέντρωσης, αίσθηση κόπωσης ή ακόμη και ανεξήγητη ανησυχία. Δεν είναι πάντα οι σκέψεις που δημιουργούν το στρες. Μερικές φορές είναι ο τρόπος που αναπνέουμε.
Freepik
Πώς να χρησιμοποιήσεις συνειδητά την αναπνοή σου
Η δύναμη της αναπνοής βρίσκεται στην απλότητά της. Δεν χρειάζεται ειδικός εξοπλισμός ούτε πολύς χρόνος, μόνο λίγα λεπτά προσοχής. Ξεκίνα παρατηρώντας την αναπνοή σου χωρίς να την αλλάξεις. Νιώσε τον αέρα να μπαίνει και να βγαίνει. Αυτή η απλή επίγνωση ήδη μειώνει την ένταση.
Στη συνέχεια μπορείς να δοκιμάσεις μια πιο αργή αναπνοή: εισπνοή από τη μύτη για τέσσερα δευτερόλεπτα και εκπνοή λίγο πιο αργή. Η μεγαλύτερη εκπνοή βοηθά το σώμα να χαλαρώσει βαθύτερα. Αν τοποθετήσεις το χέρι στην κοιλιά και νιώσεις να ανεβαίνει με την εισπνοή, ενεργοποιείς τη διαφραγματική αναπνοή, τον πιο φυσικό και ξεκούραστο τρόπο αναπνοής.
Freepik
Μικρές στιγμές μέσα στη μέρα που κάνουν διαφορά
Δεν χρειάζεται να αφιερώσεις ειδικό χρόνο διαλογισμού για να ωφεληθείς. Η αναπνοή μπορεί να γίνει μέρος της καθημερινότητας: πριν απαντήσεις σε ένα δύσκολο μήνυμα, όταν νιώθεις ένταση στη δουλειά, πριν κοιμηθείς ή ακόμη και ενώ περπατάς.
Μερικές συνειδητές αναπνοές λειτουργούν σαν μικρή επανεκκίνηση του νευρικού συστήματος. Σαν να πατάς παύση μέσα στη βιασύνη της ημέρας.
Η επιστροφή σε κάτι που ήδη έχουμε
Συχνά αναζητούμε περίπλοκες λύσεις για να ηρεμήσουμε ή να νιώσουμε καλύτερα, ενώ το πιο άμεσο εργαλείο βρίσκεται ήδη μέσα μας. Η αναπνοή δεν απαιτεί προσπάθεια για να υπάρξει, μόνο προσοχή για να αξιοποιηθεί. Κάθε βαθιά αναπνοή είναι μια υπενθύμιση ότι μπορείς να επιστρέψεις στο παρόν, στο σώμα σου, σε έναν πιο ήρεμο ρυθμό.
Ίσως τελικά η δύναμή της να βρίσκεται ακριβώς εκεί. Στο ότι κάτι τόσο απλό μπορεί, όταν το θυμηθούμε, να μας επαναφέρει ξανά στον εαυτό μας.
Διαβάστε ακόμα
Οι 4 εποχές της προσωπικής ανάπτυξης και τι σημαίνουν για σένα
Snake Yoga: Η νέα τάση στο Wellbeing που συνδυάζει yoga, mindfulness και υπέρβαση φόβου
