Οι περισσότεροι από εμάς αγαπάμε ένα καθαρό σπίτι, όμως για πολλούς δεν είναι πάντα εφικτό να διατηρούμε τον χώρο μας σε άψογη κατάσταση. Η ζωή είναι απαιτητική. Ανάμεσα στη δουλειά, την προσωπική ζωή και το χάος που συνεπάγεται η συγκατοίκηση με κατοικίδια ή παιδιά, το να βρει κανείς χρόνο για καθάρισμα δεν είναι πάντα εύκολο.
Κάποιοι άνθρωποι όμως μπορεί να γίνονται εμμονικοί όσον αφορά την καθαριότητα και την τάξη στο σπίτι τους. Σε πολλές περιπτώσεις, το καθάρισμα και το συμμάζεμα τους βοηθά να μειώσουν το άγχος τους. Για άλλους, λειτουργεί ως αντιπερισπασμός από όσα συμβαίνουν μέσα στο μυαλό τους.
Σίγουρα θα έχετε κάποιον στο ευρύτερο περιβάλλον σας που το παρακάνει με την καθαριότητα, αλλά έχετε αναρωτηθεί ποτέ γιατί το κάνει; Για μερικούς ανθρώπους, υπάρχει ένας βαθύτερος λόγος πίσω από αυτή την συμπεριφορά και πολλές φορές μπορεί να κρύβεται κάτι πιο σοβαρό.
Άτομα που καθαρίζουν και τακτοποιούν εμμονικά το σπίτι τους συνήθως έχουν αυτούς τους 11 βαθύτερους λόγους:
1. Νιώθουν την ανάγκη για έλεγχο
Όλοι έχουμε ζήσει στιγμές όπου νιώθαμε ότι η ζωή μας ξεφεύγει από τον έλεγχο. Είτε πρόκειται για προβλήματα στη δουλειά είτε στην προσωπική ζωή, όταν τα πράγματα πάνε στραβά, αναζητούμε κάτι σταθερό να κρατηθούμε. Κάποιοι άνθρωποι βρίσκουν τον έλεγχο καθαρίζοντας τον χώρο τους. Όταν όλα μοιάζουν αβέβαια, μπορούν τουλάχιστον να ελέγξουν το πώς δείχνει το περιβάλλον τους. Μερικές φορές, αυτό είναι το μόνο που τους φέρνει ηρεμία σε έναν χαοτικό κόσμο.
Μια μελέτη διαπίστωσε ότι όταν οι άνθρωποι περνούν περιόδους αβεβαιότητας, εκτιμούν ιδιαίτερα τις στιγμές ρουτίνας. Οι τελετουργικές συμπεριφορές, όπως το καθάρισμα, είναι παρηγορητικές. Είτε πρόκειται για γενική καθαριότητα είτε για ξεκαθάρισμα της ακαταστασίας, όταν κάποιος αναζητά έλεγχο, συχνά ξεκινά από το σπίτι του.
2. Καταπραΰνει το άγχος τους
Έχεις νιώσει ποτέ να σε πνίγει ο ίδιος σου ο χώρος; Όταν κάποιος παλεύει με αγχώδεις σκέψεις, είναι δύσκολο να βρει γαλήνη σε ένα ακατάστατο σπίτι. Η ακαταστασία μπορεί να γίνει συντριπτική. Όταν ήδη βιώνεις άγχος, το τελευταίο που χρειάζεσαι είναι δυσφορία στον χώρο που θεωρείς ασφαλή. Αν κάποιος καθαρίζει και τακτοποιεί εμμονικά, ίσως το άγχος του να γίνεται πιο διαχειρίσιμο σε ένα τακτοποιημένο σπίτι.
Η ακαταστασία μπορεί να αυξήσει την ένταση. Όταν υπάρχει ήδη άγχος, η επιπλέον ψυχική επιβάρυνση μπορεί να κάνει τη ζωή να μοιάζει αφόρητη. Οι αγχώδεις άνθρωποι συχνά στρέφονται στο καθάρισμα για να καθαρίσουν και το μυαλό τους.
3. Τους προσφέρει ανακούφιση από το στρες
Νιώθεις στρες ή υπερφόρτωση; Ίσως φταίει το ακατάστατο σπίτι. Είτε πρόκειται για αλληλογραφία που συσσωρεύεται είτε για πιάτα στον νεροχύτη, τα ακατάστατα περιβάλλοντα προκαλούν στρες. Κάποιος που έχει εμμονή με την καθαριότητα και την οργάνωση μπορεί να το κάνει για να ανακουφίσει αυτή την ένταση. Αν νιώθει στρες στο σπίτι, πιθανότατα το κουβαλά και σε άλλους τομείς της ζωής του.
Για μερικούς, το καθάρισμα είναι θεραπευτικό. Τους βοηθά να νιώσουν καλύτερα σε δύσκολες περιόδους. Μπορεί να κρίνεις κάποιον για την εμμονή του με την καθαριότητα, αλλά για εκείνον ίσως είναι ένας χρήσιμος τρόπος εκτόνωσης του στρες.
Photo by Kelly Sikkema on Unsplash
4. Είναι τελειομανείς
Λογικά, όλοι καταλαβαίνουμε ότι η τελειότητα είναι κάτι που δεν μπορεί να επιτευχθεί. Κανείς δεν είναι τέλειος, το έχουμε ακούσει άπειρες φορές. Αυτό όμως δεν μας εμποδίζει από το να την επιδιώκουμε. Οι τελειομανείς βάζουν έντονη εσωτερική πίεση στον εαυτό τους και κρίνουν αυστηρά. Ένας εύκολος τρόπος να νιώσουν επιτυχημένοι είναι να διατηρούν το σπίτι τους σε άριστη κατάσταση.
5. Το καθάρισμα είναι αμυντικός μηχανισμός
Ας το παραδεχτούμε: όλοι έχουμε μηχανισμούς αντιμετώπισης των προβλημάτων όταν η ζωή δυσκολεύει. Κάποιες φορές δεν είναι και οι πιο υγιείς. Ωστόσο, για μερικούς, η πράξη του καθαρισμού του σπιτιού τους προσφέρει την παρηγοριά που χρειάζονται όταν διαχειρίζονται περίπλοκες σκέψεις. Μπορεί να είναι θεραπευτικό.
Όλοι έχουμε βιώσει στιγμές άγχους και στρες, είτε περιμένοντας αποτελέσματα εξετάσεων είτε μια σημαντική κλήση. Αυτά τα συναισθήματα μπορεί να είναι συντριπτικά. Κάποιοι περπατούν νευρικά μέσα στο σπίτι, άλλοι αρχίζουν να καθαρίζουν. Αν κάποιος χρησιμοποιεί αυτόν τον μηχανισμό, είναι ένας βαθύτερος λόγος που το σπίτι του είναι πάντα πεντακάθαρο.
6. Είναι αντίδραση σε τραύμα
Ποτέ δεν ξέρεις πραγματικά τι έχει περάσει κάποιος. Η ζωή φέρνει δυσκολίες σε όλους. Μερικοί μιλούν ανοιχτά για τα τραύματά τους, άλλοι τα κρατούν μέσα τους. Αν κάποιος έχει βαθιά ριζωμένο πόνο από το παρελθόν, μπορεί να προσπαθεί να τον εξαλείψει κάνοντας ακριβώς το αντίθετο.
Φαντάσου κάποιον που μεγάλωσε με γονείς που του προκαλούσαν άγχος και στρες. Το σπίτι του δεν ήταν ένα υγιές περιβάλλον, ούτε ψυχικά ούτε συναισθηματικά, και συχνά ούτε πρακτικά, καθώς ήταν ακατάστατο και βρώμικο. Ως αποτέλεσμα, μπορεί να επιλέξει να διατηρεί το σπίτι του σε άψογη κατάσταση ως αντίδραση σε μια παιδική ηλικία που προσπαθεί να αφήσει πίσω του. Μια μελέτη έδειξε ότι οι αγχωτικές καταστάσεις μπορούν να πυροδοτήσουν την ανάγκη για καθάρισμα.
7. Νιώθουν ντροπή
Μερικές φορές οι άνθρωποι νιώθουν ντροπή και τη χρησιμοποιούν ως κίνητρο για να καθαρίσουν. Η ντροπή μπορεί να προέρχεται από διάφορες πηγές. Είτε από έναν ελεγκτικό σύζυγο που απαιτεί το σπίτι να είναι τέλειο πριν επιστρέψει από τη δουλειά, είτε από συναισθήματα αποτυχίας που επιβάλλουν οι ίδιοι στον εαυτό τους επειδή «δεν είναι αρκετά καθαροί». Υπάρχουν πολλοί λόγοι. Η ντροπή κάνει τους ανθρώπους να απομακρύνονται από τους άλλους. Αντί να μοιραστούν το πώς νιώθουν, ρίχνουν όλη τους την ενέργεια στο καθάρισμα για να κρατήσουν τον πόνο μακριά.
«Η ντροπή μας κάνει να απομακρυνόμαστε από τις σχέσεις, πιστεύοντας ότι είμαστε κακοί για τους άλλους και ανάξιοι της αγάπης τους. Ειρωνικά, η εμπειρία της εγκατάλειψης συχνά οδηγεί τους ανθρώπους σε μια αυτοεπιβαλλόμενη εξορία», λέει ο Gregory L. Jantz, Ph.D., στο Psychology Today. Αν κάποιος νιώθει ντροπή για το πόσο καθαρό είναι το σπίτι του, μπορεί να απομακρυνθεί φοβούμενος ότι θα εγκαταλειφθεί εξαιτίας αυτού.
8. Ανακουφίζει την κατάθλιψή τους
Όταν κάποιος είναι καταθλιπτικός, μπορεί να χάσει κάθε διάθεση να καθαρίσει τον χώρο του. Όταν χρειάζεται τεράστια ενέργεια απλώς για να σηκωθεί από το κρεβάτι, η γενική καθαριότητα δεν είναι επιλογή. Πιάτα που μένουν άπλυτα για μέρες ή σκουπίδια παντού είναι ξεκάθαρα σημάδια ότι κάποιος δυσκολεύεται. Αυτοί οι άνθρωποι έχουν τόσα πολλά να διαχειριστούν εσωτερικά, που δεν μπορούν να ασχοληθούν με το εξωτερικό τους περιβάλλον.
Αν κάποιος έχει περάσει κατάθλιψη στο παρελθόν που τον οδήγησε σε χαοτικές συνθήκες διαβίωσης, μπορεί αργότερα να γίνει αφοσιωμένος στο εμμονικό καθάρισμα και συμμάζεμα. Είτε επειδή ντρέπεται για το πώς ζούσε παλιά, είτε επειδή συνέδεσε την ψυχική του υγεία με έναν τακτοποιημένο χώρο, φροντίζει να διατηρεί καθαρό το σπίτι του για να μην ξαναφτάσει ποτέ σε εκείνο το σημείο.
9. Τους δίνει αίσθηση επίτευξης
Όλοι έχουμε ακούσει πόσο σημαντικό είναι να στρώνεις το κρεβάτι σου μόλις ξυπνήσεις. Κι όμως, η επιστήμη το επιβεβαιώνει. Είναι μια μικρή νίκη που μπορεί να πυροδοτήσει παραγωγικότητα. Αν κάποιος αναζητά την αίσθηση της επίτευξης, μπορεί εύκολα να τη βρει κρατώντας τον χώρο του τακτοποιημένο. Μερικές φορές, απλώς νιώθεις όμορφα όταν τσεκάρεις κάτι από τη λίστα υποχρεώσεων.
Κάποιες φορές, τα πράγματα λιμνάζουν. Ίσως δεν εξελίσσονται επαγγελματικά ή δεν έχουν τύχη στις σχέσεις. Όποιος κι αν είναι ο λόγος, νιώθουν ότι δεν πετυχαίνουν αρκετά. Το καθάρισμα μπορεί να είναι ο μόνος τρόπος που νιώθουν επιτυχημένοι μέσα στην ημέρα.
10. Χρησιμοποιούν την καθαριότητα για να αποφύγουν άλλες υποχρεώσεις
Υπάρχουν πράγματα που θα κάναμε τα πάντα για να αποφύγουμε. Για παράδειγμα, ένα ενοχλητικό τηλεφώνημα σε μια εταιρεία όπου ξέρεις ότι θα περιμένεις με τις ώρες. Κάποιοι άνθρωποι όταν βρίσκονται σε τέτοια φάση κάνουν κάτι... «παραγωγικό» για να αποφύγουν την πραγματική υποχρέωση.
Κάποιοι μπορεί να αποφεύγουν γεγονότα ή συναισθήματα, ίσως κάτι ασήμαντο, ίσως κάτι πολύ σοβαρό. Το καθάρισμα είναι ο τρόπος τους να μην... βουτήξουν σε αυτό.
11. Τους προσφέρει πνευματική διαύγεια
Η σύνδεση ανάμεσα στην ψυχική υγεία και τη φυσική ακαταστασία είναι ισχυρή. Ένας ακατάστατος χώρος μπορεί να φέρει στην επιφάνεια ένα ακατάστατο μυαλό. Κάποιοι άνθρωποι δεν μπορούν να συγκεντρωθούν όταν γύρω τους επικρατεί χάος. Αν πρέπει να εστιάσουν σε κάτι σημαντικό, αποσπώνται από σκέψεις όπως τα πιάτα στον νεροχύτη. Για να το αποφύγουν, διατηρούν το σπίτι τους καθαρό.
«Οι ερευνητές έχουν επίσης διαπιστώσει ότι η ακαταστασία μπορεί να δυσκολεύει τη συγκέντρωση σε μια συγκεκριμένη εργασία. Πιο συγκεκριμένα, ανακάλυψαν ότι ο οπτικός φλοιός του εγκεφάλου μπορεί να υπερφορτωθεί από αντικείμενα που δεν σχετίζονται με την εργασία, καθιστώντας δυσκολότερη τη συγκέντρωση και την αποτελεσματική ολοκλήρωση έργων», λέει η Sherri Gordon στο VeryWell Mind. «Κατά κάποιον τρόπο, η ακαταστασία συνδέεται με αρνητικά συναισθήματα όπως σύγχυση, ένταση και ευερεθιστότητα, ενώ ένα οργανωμένο σπίτι παράγει πιο θετικά συναισθήματα όπως ηρεμία και αίσθηση ευεξίας».
Διαβάστε ακόμα:
Οι άνθρωποι που αγαπάμε μας εκνευρίζουν περισσότερο και υπάρχει επιστημονική εξήγηση
Η Gen Z έχει οικολογικό άγχος και αυτό είναι καλό! Τι αποκάλυψε ελληνική μελέτη;
