Η σκληρή δουλειά θεωρείται σχεδόν αυτονόητη προϋπόθεση για την επαγγελματική επιτυχία. Από τα πρώτα μας βήματα στην αγορά εργασίας μαθαίνουμε ότι, αν είμαστε συνεπείς, αναλαμβάνουμε ευθύνες και δίνουμε τον καλύτερό μας εαυτό, αργά ή γρήγορα η προσπάθειά μας θα ανταμειφθεί. Στην πράξη, όμως, τα πράγματα δεν λειτουργούν πάντα έτσι. Υπάρχουν εργαζόμενοι που μένουν μέχρι αργά στο γραφείο, αναλαμβάνουν περισσότερες υποχρεώσεις από όσες τους αναλογούν και αποτελούν το στήριγμα ολόκληρης της ομάδας, χωρίς αυτό να μεταφράζεται απαραίτητα σε μια προαγωγή, μια αύξηση ή έστω στην αναγνώριση που περιμένουν.

Την ίδια στιγμή, κάποιος συνάδελφος που φαίνεται να καταβάλλει λιγότερη προσπάθεια μπορεί να εξελίσσεται γρηγορότερα, να συμμετέχει σε σημαντικά projects ή να βρίσκεται συχνότερα στο επίκεντρο των επαγγελματικών ευκαιριών. Αυτή η αντίφαση μπορεί να προκαλέσει απογοήτευση, ιδιαίτερα όταν έχεις συνδέσει την αξία σου ως εργαζόμενος/η με το πόσο πολύ δουλεύεις. Η εξήγηση, ωστόσο, δεν βρίσκεται απαραίτητα στην ικανότητα ή στην εργατικότητα του καθενός, αλλά στον τρόπο με τον οποίο λειτουργεί η επαγγελματική αναγνώριση.

Η παγίδα του να είσαι πάντα ο άνθρωπος που τα αναλαμβάνει όλα

Όταν κάποιος είναι αποτελεσματικός, οργανωμένος και πρόθυμος να βοηθήσει, είναι φυσικό οι υπόλοιποι να βασίζονται πάνω του. Στην αρχή, αυτό μπορεί να μοιάζει με ένδειξη εμπιστοσύνης. Σταδιακά, όμως, υπάρχει ο κίνδυνος η επιπλέον προσπάθεια να μετατραπεί σε μια σιωπηρή προσδοκία. Εκείνο που κάποτε θεωρούνταν εξαιρετική απόδοση αρχίζει να αντιμετωπίζεται ως το φυσιολογικό επίπεδο της δουλειάς σου.

Αν είσαι πάντα διαθέσιμος/η να καλύψεις ένα κενό, να αναλάβεις μια επείγουσα εκκρεμότητα ή να διορθώσεις κάτι που δεν ολοκληρώθηκε σωστά, μπορεί τελικά να βρεθείς με περισσότερες υποχρεώσεις, χωρίς αντίστοιχη εξέλιξη. Και επειδή καταφέρνεις να ανταποκρίνεσαι, οι γύρω σου ενδέχεται να μη συνειδητοποιούν πόσο χρόνο και ενέργεια απαιτεί αυτή η συνεχής προσπάθεια.

Το πρόβλημα γίνεται μεγαλύτερο όταν η καθημερινότητά σου γεμίζει με επείγουσες αλλά λιγότερο προβεβλημένες εργασίες. Μπορεί να είσαι απαραίτητος/η για την ομαλή λειτουργία της ομάδας, αλλά να μην έχεις πλέον τον χρόνο να συμμετέχεις σε δραστηριότητες που θα αναδείξουν τις ικανότητές σου ή θα σου επιτρέψουν να αναπτύξεις νέες δεξιότητες. Έτσι δημιουργείται μια επαγγελματική παγίδα. Όσο περισσότερα αναλαμβάνεις, τόσο λιγότερος χώρος μπορεί να απομένει για τη δική σου εξέλιξη.

Η καλή δουλειά δεν είναι πάντα και ορατή δουλειά

Στον εργασιακό χώρο υπάρχει μια σημαντική διαφορά ανάμεσα στο να παράγεις αξιόλογο έργο και στο να γίνεται αντιληπτή η αξία αυτού του έργου. Δεν έχουν όλες οι εργασίες την ίδια προβολή, ούτε αξιολογούνται πάντα με αντικειμενικό τρόπο.

Κάποιος μπορεί να αφιερώνει ώρες στην οργάνωση, στον συντονισμό ή στην επίλυση προβλημάτων που οι υπόλοιποι δεν βλέπουν ποτέ. Αν όλα λειτουργούν σωστά, η συμβολή του περνά εύκολα απαρατήρητη. Αντίθετα, ένας εργαζόμενος που παρουσιάζει ένα επιτυχημένο project ή συμμετέχει σε μια σημαντική συνάντηση έχει περισσότερες ευκαιρίες να συνδέσει το όνομά του με ένα συγκεκριμένο αποτέλεσμα.

Αυτό δεν σημαίνει ότι ο δεύτερος είναι λιγότερο εργατικός ή ότι δεν αξίζει την αναγνώριση. Σημαίνει ότι η επαγγελματική εξέλιξη επηρεάζεται και από το ποιος έχει πρόσβαση σε ευκαιρίες, ποιος αναλαμβάνει ορατούς ρόλους και ποιος μπορεί να επικοινωνήσει αποτελεσματικά τη συνεισφορά του.

Φυσικά, σημαντικό ρόλο παίζει και η ίδια η επιχείρηση. Ένα περιβάλλον που δεν διαθέτει σαφή κριτήρια αξιολόγησης ή επιβραβεύει περισσότερο την αυτοπροβολή από την ουσιαστική απόδοση μπορεί να αφήνει αξιόλογους εργαζομένους στο περιθώριο, ανεξάρτητα από το πόσο προσπαθούν.

Μήπως έχεις μάθει να περιμένεις ότι η δουλειά σου θα μιλήσει από μόνη της;

Πολλοί άνθρωποι αισθάνονται άβολα όταν χρειάζεται να μιλήσουν για τις επιτυχίες τους. Θεωρούν ότι η ανάδειξη της προσωπικής τους συνεισφοράς μοιάζει με καυχησιολογία ή ότι ένας καλός προϊστάμενος οφείλει να γνωρίζει ήδη ποιος κάνει τι.

Στην πραγματικότητα, όμως, η επικοινωνία των επαγγελματικών αποτελεσμάτων δεν χρειάζεται να έχει καμία σχέση με την υπερβολή ή την αυτοπροβολή. Το να εξηγείς τι πέτυχες, ποιες δυσκολίες αντιμετώπισες και πώς συνέβαλες σε έναν κοινό στόχο είναι μέρος της επαγγελματικής επικοινωνίας.

Αν, για παράδειγμα, κατάφερες να οργανώσεις καλύτερα μια διαδικασία, να μειώσεις τον χρόνο ολοκλήρωσης μιας εργασίας ή να αναλάβεις επιτυχώς ένα απαιτητικό project, έχει σημασία αυτά τα αποτελέσματα να αποτυπώνονται στις συζητήσεις για την απόδοσή σου. Όχι επειδή χρειάζεται να αποδεικνύεις συνεχώς την αξία σου, αλλά επειδή οι αποφάσεις για την εξέλιξή σου συχνά βασίζονται σε πληροφορίες που πρέπει να είναι σαφείς και συγκεκριμένες.

Παράλληλα, οι επαγγελματικές σχέσεις παίζουν σημαντικό ρόλο. Η συνεργασία με διαφορετικές ομάδες, η ανταλλαγή ιδεών και η συμμετοχή σε συζητήσεις που αφορούν την πορεία της επιχείρησης μπορούν να δημιουργήσουν ευκαιρίες που δεν προκύπτουν απαραίτητα μέσα από την καθημερινή διεκπεραίωση εργασιών.

Τι μπορείς να αλλάξεις χωρίς να δουλεύεις ακόμα περισσότερο;

Αν αισθάνεσαι ότι προσπαθείς διαρκώς χωρίς να προχωράς, η λύση δεν είναι απαραίτητα να αυξήσεις κι άλλο τις ώρες εργασίας σου. Μπορεί να είναι πιο χρήσιμο να εξετάσεις πού κατευθύνεται η προσπάθειά σου και κατά πόσο συνδέεται με τους επαγγελματικούς σου στόχους.

Αρχικά, προσπάθησε να ξεχωρίσεις τις υποχρεώσεις που αποτελούν βασικό μέρος της δουλειάς σου από εκείνες που αναλαμβάνεις επιπλέον. Αν οι δεύτερες καταλαμβάνουν μεγάλο μέρος του χρόνου σου, αξίζει να συζητήσεις με τον προϊστάμενό σου ποιες είναι πραγματικά οι προτεραιότητες και πώς αξιολογείται η συνεισφορά σου.

Εξίσου σημαντικό είναι να ζητάς συγκεκριμένη ανατροφοδότηση. Αντί να περιμένεις μια γενική αναγνώριση της προσπάθειάς σου, μπορείς να ρωτήσεις ποιες δεξιότητες χρειάζεται να αναπτύξεις, ποια αποτελέσματα θεωρούνται σημαντικά για τον ρόλο σου και τι απαιτείται για να διεκδικήσεις το επόμενο επαγγελματικό βήμα.

Χρειάζεται επίσης να μάθεις να βάζεις όρια στις επιπλέον υποχρεώσεις. Το να λες «όχι» σε μια εργασία όταν δεν υπάρχει ο απαραίτητος χρόνος ή όταν συγκρούεται με σημαντικότερες προτεραιότητες δεν αποτελεί ένδειξη αδιαφορίας. Αντίθετα, μπορεί να βοηθήσει τόσο εσένα όσο και την ομάδα σου να διαχειρίζεστε πιο αποτελεσματικά τον φόρτο εργασίας.

Αυτό που δεν πρέπει να παραβλέπεις είναι ότι η επαγγελματική εξέλιξη δεν εξαρτάται αποκλειστικά από τις δικές σου επιλογές. Οι περιορισμένες δυνατότητες προαγωγής, οι προσωπικές προτιμήσεις της διοίκησης, οι διακρίσεις και η έλλειψη αξιοκρατίας μπορούν επίσης να επηρεάσουν σημαντικά τις ευκαιρίες σου. Αν έχεις επικοινωνήσει ξεκάθαρα τους στόχους και τα αποτελέσματά σου, αλλά εξακολουθεί να μην υπάρχει ανταπόκριση, ίσως χρειάζεται να αξιολογήσεις τις προοπτικές που σου προσφέρει ο συγκεκριμένος εργασιακός χώρος.

Η σκληρή δουλειά παραμένει σημαντική, αλλά δεν αποτελεί από μόνη της εγγύηση επαγγελματικής εξέλιξης. Το να είσαι συνεχώς απασχολημένος/η δεν σημαίνει απαραίτητα ότι πλησιάζεις εκεί όπου θέλεις να φτάσεις. Μερικές φορές, η πιο ουσιαστική αλλαγή δεν είναι να αναλάβεις ακόμα περισσότερα, αλλά να διεκδικήσεις τον χρόνο, την ορατότητα και τις ευκαιρίες που χρειάζεσαι για να αξιοποιηθεί πραγματικά η προσπάθειά σου.

Φωτογραφίες: Pexels

Διαβάστε ακόμα

Αν η σκέψη να ζητήσεις αύξηση σε αγχώνει, αυτές οι 5 συμβουλές είναι για σένα

Στο γραφείο όλοι έχουν άποψη για τη δουλειά σου; Πώς να μη σε επηρεάζει κάθε σχόλιο

Νιώθεις ενοχές όταν φεύγεις από τη δουλειά στην ώρα σου; Ο απρόσμενος λόγος που συμβαίνει αυτό