Είναι η πρώτη σκέψη που μας ξυπνά το πρωί και η τελευταία επιθυμία που μας νανουρίζει το βράδυ. Παραφράζοντας τον Max Pezzali, το αντικείμενο δεν είναι ένα πρόσωπο, αλλά το κινητό τηλέφωνο. Οι ειδικοί έχουν επανειλημμένα τονίσει ότι το scrolling το βράδυ μπορεί να καθυστερήσει τον ύπνο, αλλά τι συμβαίνει όταν το κάνουμε αμέσως μόλις ξυπνήσουμε;
Συχνά πρόκειται για μια σχεδόν αυτόματη κίνηση. Χτυπάει το ξυπνητήρι, γυρίζεις πλευρό, το κλείνεις και αμέσως πιάνεις το smartphone. Ελέγχεις το Instagram, ανοίγεις τα email σου. Εν τω μεταξύ, ο άνθρωπος που κοιμάται δίπλα σου περνά σε δεύτερη μοίρα. Διαβάζεις ειδήσεις, όλο και πιο ανησυχητικές, ανοίγεις το ημερολόγιο με τις υποχρεώσεις της ημέρας, το άγχος έχει ήδη κάνει την εμφάνισή του και το μυαλό σου είναι φορτωμένο από νωρίς. Μια κατάσταση που περιγράφει τέλεια ο όρος Brainrot, λέξη της χρονιάς για το 2024 σύμφωνα με το Oxford Dictionary (κυριολεκτικά: «πνευματική σήψη»).
Δεν δαιμονοποιούνται όλα στα social media. Υπάρχουν πολλοί δημιουργοί περιεχομένου που μοιράζονται ενδιαφέροντα πράγματα. Το πρόβλημα ξεκινά όταν περνά η ώρα και καταλήγουμε να χαζεύουμε επί ώρες φωτογραφίες και βίντεο που δεν εμπλουτίζουν τη σκέψη μας, αντίθετα τη φτωχαίνουν, εκπαιδεύοντας τον εγκέφαλο σε τόσο επιφανειακή συγκέντρωση, που γίνεται σχεδόν αδύνατο να διαβάσουμε δέκα σελίδες βιβλίου χωρίς να αποσπαστούμε. Το μόνο πράγμα που πραγματικά δεν πρέπει να κάνεις μόλις ξυπνήσεις είναι να κοιτάξεις το κινητό σου.
Όπως εξήγησε η Liz Moody, συγγραφέας του 100 Ways to Change Your Life, σε συνέντευξή της στον The Guardian: «Τα τηλέφωνα είναι σχεδιασμένα για να σου δίνουν τη δόση ντοπαμίνης που αναζητάς όλη μέρα».
Λειτουργεί παρόμοια με τη ζάχαρη, οι απότομες αυξήσεις ακολουθούνται από απότομες πτώσεις, που μας ωθούν να ζητάμε κι άλλη. Ο κίνδυνος είναι ότι όλες αυτές οι πληροφορίες, οι όμορφες εικόνες και οι διαφημίσεις προϊόντων θα μας κάνουν να αναζητούμε παρόμοια ερεθίσματα ντοπαμίνης όλη την ημέρα. Η αισθητική των social media αυξάνει την παραγωγή ντοπαμίνης στον εγκέφαλο. Κάθε ανανέωση του feed φέρνει νέο, απρόβλεπτο και διεγερτικό περιεχόμενο. Το πρωί, όμως, αυτό έχει μεγαλύτερο αντίκτυπο, επειδή ο εγκέφαλος είναι πιο «δεκτικός», με πιθανές αρνητικές συνέπειες στη συναισθηματική μας κατάσταση για όλη τη μέρα.
Γι’ αυτό, το να περιμένεις τουλάχιστον 15 λεπτά μετά το ξύπνημα πριν κοιτάξεις το κινητό σου και να γεμίσεις αυτόν τον χρόνο με άλλες δραστηριότητες, μπορεί να είναι μια εξαιρετική ιδέα για να βρεις ενέργεια μέσα σου.
3 πράγματα που πρέπει να κάνεις μόλις ξυπνήσεις (αντί να κοιτάξεις το κινητό) για να ξεκινήσεις σωστά τη μέρα
#1 Έκθεση στο φυσικό φως
Η Liz Moody προτείνει να εκτίθεσαι στο φυσικό φως για λίγα λεπτά μόλις ξυπνήσεις και, αν γίνεται, να κάνεις έναν σύντομο περίπατο. Το φως αυξάνει τα επίπεδα σεροτονίνης, βελτιώνοντας τη διάθεση. Επιπλέον, ενεργοποιεί τον υπερχιασματικό πυρήνα του εγκεφάλου, τη δομή που ρυθμίζει το βιολογικό ρολόι και τον κιρκάδιο ρυθμό.
#2 Γιόγκικη αναπνοή
Η «χρυσή ώρα» για διαλογισμό είναι περίπου μιάμιση ώρα πριν την αυγή. «Μόλις ξυπνήσουμε, ενώ βρισκόμαστε ακόμη ανάμεσα στον ύπνο και την εγρήγορση, μπορούμε να απολαύσουμε μια ιδιαίτερη γαλήνη. Δεν έχουμε ακόμη φορέσει τα “ρούχα” των ρόλων και των προθέσεών μας», γράφει ο Christian Pisano στο βιβλίο Virasamavesa. The Contemplation of the Hero, που κυκλοφορεί από τις Edizioni Mediterranee.
Αυτή η χρονική περίοδος ονομάζεται Brahma Muhurta, δηλαδή «η ώρα του Μπράχμα», του δημιουργού. Όταν το σώμα έχει ξεκουραστεί, το μυαλό είναι πιο καθαρό και χαλαρό. Δεν έχει ακόμη επαναλάβει τα καθημερινά του μοτίβα και μπορεί να παρατηρήσει χωρίς να αναπαράγει συμπεριφορές που προκαλούν δυσφορία. Η γιόγκα ξυπνά την ενέργεια μέσω της ενδοσκόπησης και της αναπνοής, του πιο απλού και αποτελεσματικού εργαλείου του σώματος. Πέντε έως δέκα λεπτά πλήρους γιόγκικης αναπνοής το πρωί δημιουργούν μια βαθιά σύνδεση με τον εαυτό μας που μας συνοδεύει όλη μέρα.
#3 Βάλε το ξυπνητήρι λίγα λεπτά νωρίτερα και απόλαυσε ένα αργό ξύπνημα
Πολλοί άνθρωποι χρειάζονται χρόνο για να «μπουν μπρος» το πρωί. Αυτός ο ενδιάμεσος χρόνος, ανάμεσα στο πρώτο ξυπνητήρι και τη στιγμή που πρέπει πραγματικά να σηκωθείς, μπορεί να μετατραπεί σε έναν χώρο θετικής χαλάρωσης. Ένα διάλειμμα για σκέψη, για να επιλέξεις τι είναι καλύτερο για σένα. Μια παύση από την επαναληπτικότητα της ημέρας, αφιερωμένη στη δημιουργικότητα και στη φαντασία. Και ίσως, κάτι από αυτά να γίνει τελικά μέρος της καθημερινότητάς σου, κάτι που μέχρι τώρα δεν είχες ποτέ χρόνο να σκεφτεί.
