Όλοι το έχουμε νιώσει. Μια ωραία έξοδος, μια συζήτηση που κυλά αβίαστα, μια δραστηριότητα που σε απορροφά και ξαφνικά κοιτάς το ρολόι και αναρωτιέσαι πώς πέρασε τόση ώρα. Αντίθετα, σε στιγμές βαρεμάρας ή αναμονής, κάθε λεπτό μοιάζει ατελείωτο.

Το ενδιαφέρον είναι ότι αυτό δεν είναι απλώς αίσθηση. Υπάρχει επιστημονική εξήγηση και έχει να κάνει με τον τρόπο που ο εγκέφαλος αντιλαμβάνεται τον χρόνο.

Ο εγκέφαλος δεν λειτουργεί σαν ρολόι

Ο χρόνος δεν καταγράφεται αντικειμενικά μέσα μας. Ο εγκέφαλος δεν έχει ένα εσωτερικό χρονόμετρο που μετρά δευτερόλεπτα. Αντίθετα, «μετρά» εμπειρίες, ερεθίσματα και συναισθήματα.

Όσο περισσότερη προσοχή δίνεις στο πέρασμα του χρόνου, τόσο πιο αργός σου φαίνεται. Όσο λιγότερη, τόσο πιο γρήγορα μοιάζει να περνά.

Τι συμβαίνει όταν περνάς καλά

Όταν κάνεις κάτι που σου αρέσει, ο εγκέφαλος απασχολείται πλήρως με τη δραστηριότητα. Η προσοχή σου είναι στραμμένη στο παρόν, όχι στο ρολόι. Παράλληλα, ενεργοποιούνται μηχανισμοί ευχαρίστησης και συγκέντρωσης.

Σε αυτές τις στιγμές, ο εγκέφαλος δεν «καταγράφει» τον χρόνο λεπτό προς λεπτό. Το αποτέλεσμα είναι ότι, όταν η εμπειρία τελειώσει, σου φαίνεται πως κράτησε λιγότερο απ’ όσο στην πραγματικότητα.

Unsplash

Η κατάσταση ροής

Υπάρχει μάλιστα ένας όρος γι’ αυτό: κατάσταση ροής. Είναι η στιγμή που είσαι τόσο απορροφημένος σε κάτι, ώστε χάνεις την αίσθηση του χρόνου, της κούρασης ή ακόμη και του εαυτού σου.

Σε αυτή την κατάσταση, ο χρόνος είτε «εξαφανίζεται» είτε μοιάζει να περνά αστραπιαία. Δεν είναι τυχαίο ότι συμβαίνει συχνά σε δραστηριότητες που μας γεμίζουν χαρά ή νόημα.

Γιατί η ανία κάνει τον χρόνο να σέρνεται

Στην ανία συμβαίνει ακριβώς το αντίθετο. Δεν υπάρχουν έντονα ερεθίσματα, το μυαλό δεν απασχολείται και η προσοχή στρέφεται στο ίδιο το πέρασμα του χρόνου.

Τότε αρχίζεις να τον μετράς. Κάθε λεπτό γίνεται αντιληπτό και ο εγκέφαλος «γεμίζει» τη στιγμή με επίγνωση. Γι’ αυτό και μοιάζει ατελείωτη.

Ο ρόλος της μνήμης

Υπάρχει και μια δεύτερη διάσταση. Όταν κοιτάς πίσω στον χρόνο, οι ευχάριστες εμπειρίες συχνά μοιάζουν σύντομες, ενώ οι δύσκολες ή βαρετές μοιάζουν μακρόσυρτες.

Αυτό συμβαίνει επειδή ο εγκέφαλος θυμάται τον χρόνο με βάση τον αριθμό και την ένταση των αναμνήσεων. Οι δύσκολες στιγμές αφήνουν περισσότερα «ίχνη», άρα φαίνονται μεγαλύτερες σε διάρκεια.

Τι σημαίνει αυτό στην πράξη

Ο χρόνος δεν αλλάζει. Αυτό που αλλάζει είναι ο τρόπος που τον βιώνεις. Όταν περνάς καλά, είσαι παρών. Όταν δεν περνάς, περιμένεις να περάσει.

Και αυτή η διαφορά είναι καθαρά ψυχολογική.

Το ότι ο χρόνος περνά πιο γρήγορα όταν περνάμε καλά δεν είναι αυταπάτη. Είναι ο τρόπος του εγκεφάλου να σου δείχνει ότι είσαι εκεί που πρέπει, μέσα στη στιγμή.

Ίσως τελικά το ζητούμενο δεν είναι να κρατήσουμε τον χρόνο πίσω, αλλά να γεμίσουμε τις μέρες μας με στιγμές που δεν θέλουμε να μετρήσουμε. Γιατί όταν ζεις πραγματικά, το ρολόι παύει να έχει σημασία.

Διαβάστε ακόμα

Η χώρα με το πιο γρήγορο ίντερνετ: Τα νούμερα που εντυπωσιάζουν

Γιατί τα σχόλια έχουν γίνει το πιο εθιστικό μέρος του internet

Υπάρχει επιστημονικός λόγος που κάποιες λέξεις μας ακούγονται πιο «όμορφες»