Μέχρι πριν από λίγες ημέρες το μεγαλύτερο δίλημμα ήταν «παραλία τώρα ή μετά τον καφέ;». Και ξαφνικά χτυπάει το ξυπνητήρι, ανοίγεις emails, θυμάσαι κωδικούς που είχες ξεχάσει ότι υπάρχουν και κάποιος σε ρωτάει αν «είδες αυτό που σου έστειλα».
Κι εσύ θέλεις να απαντήσεις ότι μέχρι χθες το μόνο πράγμα που έβλεπες ήταν αν έχει ελεύθερη ξαπλώστρα.
Η επιστροφή από τις διακοπές δεν είναι πάντα τόσο ανώδυνη όσο ένα unpacking και δύο πλυντήρια. Για αρκετούς ανθρώπους συνοδεύεται από πεσμένη διάθεση, εκνευρισμό, έλλειψη κινήτρου, δυσκολία συγκέντρωσης ή εκείνο το πολύ συγκεκριμένο «δεν θέλω να κάνω τίποτα» που εμφανίζεται ακριβώς τη στιγμή που πρέπει να κάνεις... τα πάντα.
Συχνά περιγράφουμε αυτή την κατάσταση ως post-vacation blues. Δεν πρόκειται από μόνο του για κάποια κλινική διάγνωση, αλλά για έναν ανεπίσημο όρο που χρησιμοποιούμε για να περιγράψουμε τη συναισθηματική προσγείωση που μπορεί να ακολουθήσει την επιστροφή στην καθημερινότητα.
Και αν αυτή τη στιγμή κοιτάζεις το ημερολόγιο υπολογίζοντας πότε πέφτει το επόμενο τριήμερο, συνέχισε να διαβάζεις.
Από το «δεν έχω πρόγραμμα» στο «έχω 17 πράγματα να κάνω»
Οι διακοπές δεν μας ξεκουράζουν μόνο επειδή κοιμόμαστε περισσότερο ή δεν πηγαίνουμε στο γραφείο. Για λίγες ημέρες αλλάζει ολόκληρη η δομή της καθημερινότητάς μας.
Το ξυπνητήρι μπορεί να εξαφανιστεί, οι υποχρεώσεις περιορίζονται, ο χρόνος γίνεται πιο ευέλικτος και έχουμε μεγαλύτερο περιθώριο να αποφασίσουμε τι θέλουμε να κάνουμε και πότε.
Με την επιστροφή, όλη αυτή η ελευθερία μπορεί να αντικατασταθεί μέσα σε λίγες ώρες από ωράρια, μετακινήσεις, δουλειές του σπιτιού, deadlines και ένα inbox που δεν συμμετείχε στις διακοπές σου και δούλευε κανονικότατα όσο έλειπες.
Δεν είναι περίεργο, λοιπόν, που η μετάβαση μπορεί να σου φαίνεται απότομη.
Το πρόβλημα ίσως δεν είναι ότι πέρασες πολύ καλά
Υπάρχει μια εύκολη εξήγηση για τη μελαγχολία της επιστροφής: «Πέρασα τέλεια και τώρα τελείωσε».
Μπορεί να ισχύει. Δεν είναι όμως πάντα ολόκληρη η ιστορία.
Οι διακοπές δημιουργούν μια πολύ έντονη αντίθεση με την καθημερινότητα. Όταν για μερικές ημέρες έχεις περισσότερο χρόνο, ξεκούραση, κοινωνική επαφή ή απλώς λιγότερη πίεση, επιστρέφοντας μπορεί να παρατηρήσεις πολύ πιο έντονα όσα σε κουράζουν στην κανονική σου ζωή.
Ένα πρόγραμμα που πριν από τις διακοπές ανεχόσουν μπορεί τώρα να σου φαίνεται εξαντλητικό. Μια δουλειά που σε πίεζε μπορεί ξαφνικά να σε ενοχλεί περισσότερο. Ακόμη και μικρές καθημερινές υποχρεώσεις μπορεί να μοιάζουν δυσανάλογα βαριές.
Οι διακοπές, δηλαδή, μερικές φορές δεν δημιουργούν τη δυσαρέσκεια. Απλώς χαμηλώνουν για λίγο τον θόρυβο και σε βοηθούν να την ακούσεις.
Και το σώμα σου επέστρεψε, όχι μόνο το μυαλό σου
Ας μην ξεχνάμε και το πρακτικό κομμάτι.
Στις διακοπές μπορεί να κοιμόσουν και να ξυπνούσες αργότερα, να έτρωγες διαφορετικές ώρες, να έβγαινες περισσότερο, να έπινες περισσότερο αλκοόλ ή να είχες εντελώς διαφορετικούς ρυθμούς από εκείνους της καθημερινότητάς σου.
Και μετά περιμένεις από τον εαυτό σου να επιστρέψει Δευτέρα πρωί στις 7:00 και να λειτουργήσει λες και πάτησες «restore factory settings».
Η κούραση, η αλλαγή στο πρόγραμμα ύπνου και η απότομη επιστροφή στους παλιούς ρυθμούς μπορούν να επηρεάσουν τη συγκέντρωση και τη διάθεσή σου. Γι' αυτό και η πρώτη εβδομάδα δεν είναι απαραίτητα η κατάλληλη στιγμή για να απαιτήσεις από τον εαυτό σου να βρίσκεται στο 110%.
Γιατί τίποτα δεν σου φαίνεται τόσο ενδιαφέρον όσο πριν;
Υπάρχει και η σύγκριση.
Μια ημέρα γεμάτη θάλασσα, βόλτες, καινούργια μέρη και ανθρώπους προσφέρει πολύ περισσότερη αλλαγή και ποικιλία από μια Τρίτη που περιλαμβάνει δουλειά, supermarket και πλυντήριο.
Όταν επιστρέφεις από ένα διάστημα με περισσότερα ευχάριστα ή διαφορετικά ερεθίσματα, η συνηθισμένη καθημερινότητα μπορεί προσωρινά να μοιάζει πιο επίπεδη.
Δεν σημαίνει απαραίτητα ότι ξαφνικά μισείς τη ζωή σου. Σημαίνει ότι η σύγκριση αυτή τη στιγμή είναι λίγο άδικη.
Η Τρίτη του Σεπτέμβρη δύσκολα θα κερδίσει το sunset του Αυγούστου σε απευθείας μονομαχία.
Μην προσπαθήσεις να «διορθώσεις τη ζωή σου» από την πρώτη Δευτέρα
Η αρχή του Σεπτέμβρη έχει και μια άλλη παγίδα: το περίφημο reset.
Επιστρέφουμε και αποφασίζουμε ότι από εδώ και πέρα θα ξυπνάμε νωρίς, θα γυμναζόμαστε πέντε φορές την εβδομάδα, θα τρώμε τέλεια, θα οργανώσουμε το σπίτι, θα διαβάζουμε περισσότερο, θα περιορίσουμε το κινητό και φυσικά θα είμαστε εξαιρετικά παραγωγικοί στη δουλειά.
Όλα από Δευτέρα.
Αν ήδη δυσκολεύεσαι να επανέλθεις, το να φορτώσεις την πρώτη εβδομάδα με ακόμη περισσότερες απαιτήσεις πιθανότατα δεν θα κάνει την επιστροφή πιο εύκολη.
Ξεκίνα από τα βασικά. Ύπνος, φαγητό, λίγη κίνηση, οι απαραίτητες υποχρεώσεις και ένα πρόγραμμα που δεν προσπαθεί να εκδικηθεί μέσα σε πέντε ημέρες όλα όσα δεν έκανες τον Αύγουστο.
Κράτα κάτι από τις διακοπές (κυριολεκτικά)
Η επιστροφή δεν χρειάζεται να σημαίνει ότι οτιδήποτε ευχάριστο μπαίνει σε αναμονή μέχρι το επόμενο ταξίδι.
Αν στις διακοπές περπατούσες κάθε βράδυ, μπορείς να κρατήσεις μια βόλτα μέσα στην εβδομάδα. Αν έβλεπες περισσότερο τους φίλους σου, κανόνισε έναν καφέ χωρίς να περιμένεις το Σαββατοκύριακο. Αν απολάμβανες περισσότερο το πρωινό σου, ίσως αξίζει να του δώσεις δέκα λεπτά παραπάνω και στο σπίτι.
Το ζητούμενο δεν είναι να κάνεις την καθημερινότητά σου να μοιάζει με διακοπές. Είναι να αναρωτηθείς ποιο ακριβώς στοιχείο των διακοπών σε έκανε να αισθάνεσαι καλύτερα και αν ένα μικρό κομμάτι του χωράει στην κανονική σου ζωή.
Αυτό είναι πολύ πιο χρήσιμο από το να μετράς αντίστροφα μέχρι το επόμενο καλοκαίρι.
Πότε τα post-vacation blues ίσως λένε κάτι περισσότερο
Συνήθως η δυσκολία προσαρμογής μετά τις διακοπές είναι προσωρινή και υποχωρεί όσο επιστρέφεις στον ρυθμό σου.
Αν όμως η έντονα πεσμένη διάθεση επιμένει, επηρεάζει σημαντικά την καθημερινότητά σου ή συνοδεύεται από συμπτώματα όπως επίμονη απώλεια ενδιαφέροντος, σοβαρές αλλαγές στον ύπνο ή την όρεξη, έντονη απελπισία ή δυσκολία να λειτουργήσεις, δεν χρειάζεται να την αποδίδεις απλώς στο «τέλος των διακοπών». Σε μια τέτοια περίπτωση αξίζει να μιλήσεις με επαγγελματία ψυχικής υγείας.
Ίσως η επιστροφή έχει και κάτι χρήσιμο να σου πει
Το post-vacation blues δεν χρειάζεται ούτε να δραματοποιηθεί ούτε να αγνοηθεί.
Μερικές φορές είναι απλώς η φυσιολογική δυσκολία της μετάβασης από έναν πιο ελεύθερο ρυθμό σε έναν πιο απαιτητικό. Άλλες φορές, όμως, μπορεί να λειτουργήσει σαν μικρός καθρέφτης της καθημερινότητάς σου.
Αν κάθε φορά που επιστρέφεις χρειάζεσαι εβδομάδες για να αντέξεις ξανά τη ζωή σου, ίσως το ερώτημα δεν είναι μόνο «πότε θα ξαναπάω διακοπές;».
Ίσως αξίζει να αναρωτηθείς και «τι είναι αυτό στην καθημερινότητά μου από το οποίο χρειάζομαι τόσο πολύ διακοπές;».
Φωτογραφίες: Pexels
Διαβάστε ακόμα
Γύρισες από διακοπές και ξαφνικά σου φταίνε όλα; Υπάρχει λόγος
Τέλος Αυγούστου: Γιατί ξαφνικά θέλεις να αλλάξεις δουλειά, σπίτι, σχέση ή και όλα μαζί;
Γιατί συγκρίνουμε τις διακοπές μας με των άλλων, ενώ ξέρουμε ότι δεν πρέπει;
