Την επόμενη Κυριακή 25 Οκτωβρίου 2026, η Ελλάδα επιστρέφει στη χειμερινή ώρα. Στις 04:00 τα ξημερώματα, οι δείκτες των ρολογιών θα γυρίσουν μία ώρα πίσω και θα δείχνουν 03:00, χαρίζοντάς μας θεωρητικά μία επιπλέον ώρα ύπνου. Η αλλαγή μοιάζει μικρή, όμως ο οργανισμός μας δεν ακολουθεί πάντα τόσο εύκολα τους δείκτες του ρολογιού.
Παρότι η φθινοπωρινή αλλαγή θεωρείται συνήθως πιο εύκολη από την ανοιξιάτικη, καθώς δεν χάνουμε μία ώρα ύπνου, μπορεί να επηρεάσει την καθημερινότητά μας. Η ώρα που νυστάζουμε, η πρωινή μας εγρήγορση, η διάθεσή μας και η έκθεσή μας στο φυσικό φως συνδέονται με το εσωτερικό βιολογικό μας ρολόι, το οποίο χρειάζεται χρόνο για να προσαρμοστεί.
Photo by Erinada Valpurgieva on Unsplash
Τι αλλάζει με τη χειμερινή ώρα
Με τη μετάβαση στη χειμερινή ώρα, ο ήλιος θα ανατέλλει και θα δύει περίπου μία ώρα νωρίτερα σύμφωνα με το ρολόι. Αυτό σημαίνει περισσότερο φυσικό φως νωρίς το πρωί, αλλά και ότι θα σκοτεινιάζει νωρίτερα το απόγευμα.
Για όσους ξεκινούν την ημέρα τους πολύ πρωί, το επιπλέον φως μπορεί να είναι ευχάριστο. Αντίθετα, όσοι επιστρέφουν από τη δουλειά αργά το απόγευμα ενδέχεται να διαπιστώσουν ότι τους απομένει λιγότερος χρόνος για δραστηριότητες με φυσικό φως.
Αυτή η μεταβολή έχει σημασία επειδή το φως αποτελεί έναν από τους βασικότερους παράγοντες που ρυθμίζουν τον κιρκάδιο ρυθμό, δηλαδή τον εσωτερικό κύκλο περίπου 24 ωρών που επηρεάζει τον ύπνο, την εγρήγορση και πολλές άλλες λειτουργίες του οργανισμού.
Γιατί μπορεί να νιώθουμε κούραση ενώ κερδίζουμε μία ώρα ύπνου
Το γεγονός ότι τα ρολόγια γυρίζουν πίσω δεν σημαίνει πως όλοι θα κοιμηθούμε πραγματικά μία ώρα περισσότερο. Κάποιος που έχει συνηθίσει να ξυπνά στις 07:00 μπορεί να ανοίξει τα μάτια του στις 06:00 με τη νέα ώρα, επειδή το σώμα του εξακολουθεί να ακολουθεί το προηγούμενο πρόγραμμα. Αντίστοιχα, μπορεί να αρχίσει να νυστάζει νωρίτερα το βράδυ ή να αισθάνεται πείνα σε διαφορετικές ώρες από εκείνες που έχει συνηθίσει.
Η προσωρινή αυτή ασυμφωνία ανάμεσα στο βιολογικό και το κοινωνικό μας πρόγραμμα μπορεί να προκαλέσει υπνηλία, δυσκολία συγκέντρωσης ή μια αίσθηση ότι η ημέρα δεν κυλά με τον συνηθισμένο ρυθμό της. Για τους περισσότερους ανθρώπους, η προσαρμογή γίνεται σχετικά γρήγορα. Ωστόσο, όσοι έχουν ήδη ακανόνιστο ωράριο ύπνου, εργάζονται σε βάρδιες ή αντιμετωπίζουν προβλήματα ύπνου μπορεί να δυσκολευτούν περισσότερο.
Photo by Gaofeng You on Unsplash
Πώς επηρεάζεται η διάθεσή μας
Η αλλαγή της ώρας συμπίπτει με μια περίοδο κατά την οποία οι ημέρες μικραίνουν φυσιολογικά. Αυτό είναι σημαντικό, γιατί η μικρότερη διάρκεια της ημέρας και η μειωμένη έκθεση στο φυσικό φως μπορούν να επηρεάσουν τη διάθεση ορισμένων ανθρώπων.
Το γεγονός ότι σκοτεινιάζει νωρίτερα μπορεί επίσης να περιορίσει τον χρόνο που περνάμε έξω μετά τη δουλειά, μειώνοντας τις ευκαιρίες για περπάτημα, άσκηση ή άλλες δραστηριότητες.
Δεν σημαίνει, βέβαια, ότι η αλλαγή της ώρας προκαλεί από μόνη της κατάθλιψη ή ότι όλοι θα αισθανθούν πιο κουρασμένοι. Χρειάζεται να διαχωρίζουμε τις πιθανές βραχυπρόθεσμες επιδράσεις της αλλαγής του ρολογιού από τις ευρύτερες επιδράσεις της εποχικής μείωσης του φωτός.
Σε άτομα που εμφανίζουν εποχικές διαταραχές της διάθεσης, η περίοδος του φθινοπώρου και του χειμώνα μπορεί να είναι πιο απαιτητική, ανεξάρτητα από τη συγκεκριμένη ημέρα που αλλάζει η ώρα.
Τι λένε οι ειδικοί για την αλλαγή της ώρας
Η Αμερικανική Ακαδημία Ιατρικής του Ύπνου έχει ταχθεί υπέρ της κατάργησης των εποχικών αλλαγών και της διατήρησης της κανονικής, χειμερινής ώρας σε όλη τη διάρκεια του έτους. Σύμφωνα με τη σχετική επιστημονική της θέση, η σταθερή ώρα ευθυγραμμίζεται καλύτερα με τη λειτουργία του ανθρώπινου βιολογικού ρολογιού.
Οι έρευνες έχουν συνδέσει κυρίως την ανοιξιάτικη αλλαγή, όταν χάνουμε μία ώρα ύπνου, με βραχυπρόθεσμες επιβαρύνσεις στην υγεία και στην ασφάλεια, όπως αυξημένο κίνδυνο τροχαίων ατυχημάτων και ορισμένων καρδιαγγειακών συμβάντων. Δεν υπάρχουν εξίσου ισχυρά στοιχεία ότι η φθινοπωρινή αλλαγή προκαλεί τους ίδιους κινδύνους.
Αυτό που απασχολεί τους επιστήμονες είναι κυρίως η επαναλαμβανόμενη μετατόπιση του καθημερινού μας προγράμματος και η ασυμφωνία που μπορεί να δημιουργείται ανάμεσα στην κοινωνική ώρα και στους φυσικούς ρυθμούς του σώματος.
Photo by Bruno van der Kraan on Unsplash
Πώς να προσαρμοστείς πιο εύκολα
Αν η αλλαγή της ώρας επηρεάζει τον ύπνο σου, μπορείς να αρχίσεις να προσαρμόζεις σταδιακά το πρόγραμμά σου λίγες ημέρες νωρίτερα. Μια μικρή μετατόπιση στην ώρα που κοιμάσαι και ξυπνάς μπορεί να βοηθήσει περισσότερο από μια απότομη αλλαγή το βράδυ του Σαββάτου.
Η έκθεση στο φυσικό φως το πρωί βοηθά το βιολογικό ρολόι να συγχρονιστεί με το νέο πρόγραμμα. Ένας σύντομος πρωινός περίπατος, ακόμη και τις πιο δροσερές ημέρες, μπορεί να είναι χρήσιμος.
Παράλληλα, προσπάθησε να διατηρείς σταθερές ώρες γευμάτων και ύπνου, να περιορίζεις την καφεΐνη αργά μέσα στην ημέρα και να αποφεύγεις την έντονη χρήση οθονών λίγο πριν κοιμηθείς, αν διαπιστώνεις ότι σε κρατά ξύπνιο.
Η αλλαγή της ώρας δεν χρειάζεται να ανατρέψει την καθημερινότητά σου. Αν όμως παρατηρήσεις ότι για λίγες ημέρες ξυπνάς νωρίτερα, νυστάζεις σε ασυνήθιστες ώρες ή δυσκολεύεσαι να συγκεντρωθείς, υπάρχει μια απλή εξήγηση. Το ρολόι άλλαξε μέσα σε ένα λεπτό, αλλά ο οργανισμός σου μπορεί να χρειαστεί λίγο περισσότερο χρόνο.
Διαβάστε ακόμα
Ένα μωρό, 12 μήνες και οι πιο διάσημες εμφανίσεις της πριγκίπισσας Diana
Μπορείτε να ξαναβάλετε στο ψυγείο ένα φαγητό που έμεινε έξω όλη τη νύχτα;
DraculaLand: Η Ρουμανία ετοιμάζει έναν κόσμο 1 δισ. ευρώ αφιερωμένο στον Δράκουλα
