Για τα παιδιά, το βαθύ κάθισμα (squat) είναι μια φυσική και αυθόρμητη κίνηση. Για τους ενήλικες, όμως, τα πράγματα συχνά είναι διαφορετικά: δυσκαμψία στους γοφούς, περιορισμένη κινητικότητα στους αστραγάλους και ασταθής ισορροπία. Κι όμως, αυτή ακριβώς η στάση, που έχει ονομαστεί «στάση της μακροζωίας», είναι μία από τις κινήσεις που φυσικοθεραπευτές και οστεοπαθητικοί συνιστούν να επανενταχθούν στην καθημερινότητά μας.
Σύμφωνα με τη Σχολή Δημόσιας Υγείας του Harvard, το βαθύ κάθισμα αποτελεί πραγματικό δείκτη συνολικής φυσικής κατάστασης, καθώς ενεργοποιεί ταυτόχρονα την ευλυγισία των ισχίων, των γονάτων και των αστραγάλων, ενώ ενδυναμώνει και τη μέση.
Τι ακριβώς είναι η «στάση της μακροζωίας»;
Ο φυσικοθεραπευτής Χοσέ Λουίς Ταμπουένια εξηγεί ότι αυτή η στάση προσφέρει σημαντικά οφέλη:
Σε μυϊκό επίπεδο
Η θέση προκαλεί συνεχή ισομετρική ενεργοποίηση:
- του μεγάλου, μέσου και μικρού γλουτιαίου μυός,
- των τετρακεφάλων,
- των βαθιών μυών του κορμού.
Σε επίπεδο στάσης σώματος
Βοηθά στη βελτίωση:
- της κινητικότητας της θωρακικής μοίρας,
- του ελέγχου της λεκάνης,
- του συντονισμού αστραγάλου–γόνατου–ισχίου,
- της σταθερότητας του κορμού.
Έτσι, ενισχύονται τα πρότυπα κίνησης που χρησιμοποιούμε καθημερινά. Παράλληλα, συμβάλλει στη διατήρηση της ικανότητας να σηκωνόμαστε εύκολα από το πάτωμα, μια λειτουργική δεξιότητα που συνδέεται στενά με την ανεξαρτησία στην τρίτη ηλικία.
Η τακτική εξάσκηση βοηθά επίσης στη διατήρηση της κινητικότητας των αστραγάλων και των ισχίων, δύο περιοχών που επηρεάζονται ιδιαίτερα από την καθιστική ζωή και τη γήρανση.
Τα οφέλη στο νευρικό σύστημα
Πέρα από την ενδυνάμωση των μυών, η «στάση της μακροζωίας» φαίνεται να έχει θετική επίδραση και στη συνολική ευεξία.
Όταν διατηρείται με αργή, διαφραγματική αναπνοή:
- ενεργοποιεί το παρασυμπαθητικό νευρικό σύστημα μέσω του πνευμονογαστρικού νεύρου,
- βοηθά στον καλύτερο συντονισμό διαφράγματος, βαθιών κοιλιακών μυών και πυελικού εδάφους,
- συμβάλλει στη μείωση της σωματικής έντασης.
Η φυσικοθεραπεύτρια και οστεοπαθητικός Μπελέν Φερνάντεζ αναφέρει επίσης ότι η στάση αυτή μπορεί να βελτιώσει την κυκλοφορία του αίματος και τη λειτουργία του λεμφικού συστήματος, ευνοώντας την καλύτερη αιμάτωση της κοιλιακής περιοχής.
Πώς να την εφαρμόσετε καθημερινά
Δεν χρειάζονται πολύωρες προπονήσεις.
Ο Χοσέ Λουίς Ταμπουένια τονίζει ότι η συχνότητα και η συνέπεια είναι πιο σημαντικές από τη διάρκεια:
- Ξεκινήστε με 30 έως 60 δευτερόλεπτα την ημέρα.
- Σταδιακά αυξήστε στα 2 έως 5 λεπτά συνολικά, χωρισμένα σε 2 ή 3 σετ.
- Άτομα με καλή κινητικότητα μπορούν να φτάσουν τα 5 έως 10 λεπτά ημερησίως.
Ιδανικά κρατήστε τις φτέρνες στο έδαφος, αν χρειάζεται, στηριχτείτε σε μια πόρτα ή ένα τραπέζι, μην πιέζετε το σώμα σε επώδυνες θέσεις. Ο στόχος δεν είναι να φτάσετε στο μέγιστο βάθος του καθίσματος, αλλά να αποκτήσετε σταδιακά μια άνετη, σταθερή και χαλαρή στάση.
Αργές αναπνοές από τη μύτη, λίγα λεπτά το πρωί και λίγα το βράδυ: τόσο απλό μπορεί να είναι ένα καθημερινό βήμα προς καλύτερη υγεία και μακροζωία.
