Αγγλικά τη Δευτέρα, κολύμβηση την Τρίτη, μουσική την Τετάρτη, ξανά προπόνηση την Πέμπτη και κάπου ανάμεσα σχολείο, διάβασμα, φίλοι, οικογένεια και-αν περισσέψει χρόνος- παιχνίδι.
Οι εξωσχολικές δραστηριότητες μπορούν να προσφέρουν σε ένα παιδί νέες εμπειρίες, δεξιότητες, κίνηση και ευκαιρίες κοινωνικοποίησης. Όταν όμως κάθε κενό στην εβδομάδα γεμίζει με ακόμη μία υποχρέωση, γεννιέται ένα πολύ λογικό ερώτημα. Πόσες είναι τελικά πολλές;
Η απάντηση δεν κρύβεται απαραίτητα σε έναν συγκεκριμένο αριθμό. Δύο δραστηριότητες μπορεί να λειτουργούν υπέροχα για ένα παιδί και να είναι κουραστικές για ένα άλλο. Περισσότερο από το να μετράς μαθήματα και προπονήσεις, αξίζει να κοιτάξεις πώς χωρούν όλα αυτά στη συνολική καθημερινότητά του.
Δεν υπάρχει ένας «σωστός» αριθμός για όλα τα παιδιά
Θα ήταν βολικό να υπήρχε ένας κανόνας του τύπου «μέχρι δύο δραστηριότητες είναι καλά, από τις τρεις και πάνω είναι πολλές». Στην πράξη, όμως, τα πράγματα δεν λειτουργούν τόσο απλά.
Η ηλικία του παιδιού, οι ώρες του σχολείου, το διάβασμα που χρειάζεται, οι μετακινήσεις, η ένταση κάθε δραστηριότητας αλλά και η ιδιοσυγκρασία του παίζουν ρόλο.
Άλλο, για παράδειγμα, μία δραστηριότητα που γίνεται μία ώρα την εβδομάδα δίπλα στο σπίτι και άλλο μια απαιτητική προπόνηση αρκετές φορές την εβδομάδα με μεγάλες μετακινήσεις.
Γι' αυτό και το πραγματικό ερώτημα δεν είναι μόνο «πόσες δραστηριότητες κάνει;», αλλά «τι χώρο αφήνουν αυτές οι δραστηριότητες για όλα τα υπόλοιπα;».
Ο ελεύθερος χρόνος δεν είναι χαμένος χρόνος
Σε ένα γεμάτο οικογενειακό πρόγραμμα, μια ελεύθερη ώρα μπορεί εύκολα να μοιάζει με κενό που θα μπορούσε να αξιοποιηθεί καλύτερα. Για ένα παιδί, όμως, δεν χρειάζεται κάθε ώρα της ημέρας να έχει συγκεκριμένο σκοπό.
Το ελεύθερο παιχνίδι, η ξεκούραση, η επαφή με φίλους και ακόμη και εκείνο το περίφημο «βαριέμαι» αποτελούν φυσιολογικό μέρος της παιδικής καθημερινότητας.
Ένα παιδί δεν χρειάζεται να περνά συνεχώς από μια οργανωμένη δραστηριότητα στην επόμενη για να έχει μια δημιουργική ημέρα.
Μερικές φορές χρειάζεται απλώς να γυρίσει σπίτι και να μην έχει τίποτα προγραμματισμένο.
Κοίτα το παιδί, όχι μόνο το εβδομαδιαίο πρόγραμμα
Ένα γεμάτο πρόγραμμα δεν είναι απαραίτητα πρόβλημα όταν το παιδί το απολαμβάνει, κοιμάται αρκετά, προλαβαίνει τις σχολικές του υποχρεώσεις και εξακολουθεί να έχει χρόνο για ξεκούραση και παιχνίδι.
Αντίθετα, υπάρχουν σημάδια που μπορεί να δείχνουν ότι ο ρυθμός έχει γίνει υπερβολικός.
Αν αρχίζει συστηματικά να παραπονιέται ότι δεν θέλει να πάει σε δραστηριότητες που παλαιότερα απολάμβανε, δείχνει συνεχώς κουρασμένο, δυσκολεύεται να προλάβει το διάβασμα ή δεν έχει σχεδόν καθόλου χρόνο να χαλαρώσει, ίσως χρειάζεται μια δεύτερη ματιά στο πρόγραμμά του.
Δεν σημαίνει απαραίτητα ότι φταίνε οι δραστηριότητες. Είναι όμως μια καλή αφορμή για να δεις τη συνολική εικόνα.
Το «μα του αρέσουν όλα» δεν σημαίνει ότι πρέπει να τα κάνει όλα
Ένα παιδί μπορεί πραγματικά να θέλει ποδόσφαιρο, ζωγραφική, χορό και μουσική. Αυτό δεν σημαίνει ότι πρέπει απαραίτητα να χωρέσουν όλα στην ίδια περίοδο.
Μπορείτε να συζητήσετε μαζί ποιες δραστηριότητες απολαμβάνει περισσότερο αυτή τη στιγμή και ποιες θα μπορούσαν να περιμένουν για αργότερα.
Η παιδική ηλικία δεν είναι checklist. Δεν χρειάζεται μέχρι μια συγκεκριμένη ηλικία να έχει δοκιμάσει κάθε άθλημα, κάθε μουσικό όργανο και κάθε δημιουργικό hobby.
Κάποιες εμπειρίες μπορούν απλώς να περιμένουν.
Και τι γίνεται όταν θέλει να σταματήσει;
Το «δεν θέλω να πάω σήμερα» δεν σημαίνει πάντα ότι ένα παιδί πρέπει να εγκαταλείψει μια δραστηριότητα. Όλοι έχουμε ημέρες που δεν έχουμε διάθεση, και η συνέπεια είναι επίσης κάτι που μαθαίνεται.
Αν όμως η άρνηση γίνεται συνεχής, αν η δραστηριότητα προκαλεί έντονη πίεση ή αν το παιδί επαναλαμβάνει ότι δεν την απολαμβάνει πλέον, αξίζει να ακούσεις τι ακριβώς προσπαθεί να σου πει.
Μπορεί να έχει κουραστεί. Μπορεί να μη νιώθει άνετα στο συγκεκριμένο περιβάλλον. Μπορεί απλώς να άλλαξαν τα ενδιαφέροντά του.
Το να σταματήσει κάτι δεν σημαίνει απαραίτητα ότι «τα παρατάει». Μερικές φορές σημαίνει ότι μαθαίνει να αναγνωρίζει τι του ταιριάζει και τι όχι.
Μην ξεχνάς τις μετακινήσεις
Υπάρχει και ένας παράγοντας που συχνά δεν υπολογίζουμε όταν κοιτάμε το πρόγραμμα στο χαρτί: ο χρόνος που χρειάζεται για να φτάσει ένα παιδί από το ένα μέρος στο άλλο.
Μία ώρα δραστηριότητας μπορεί στην πραγματικότητα να σημαίνει δύο ώρες από τη στιγμή που θα φύγετε από το σπίτι μέχρι να επιστρέψετε.
Και όταν αυτό επαναλαμβάνεται αρκετές ημέρες την εβδομάδα, ο χρόνος για φαγητό, διάβασμα, ξεκούραση και οικογενειακές στιγμές περιορίζεται πολύ περισσότερο απ' όσο φαίνεται στο ημερολόγιο.
Άφησε και ένα απόγευμα… χωρίς τίποτα
Αν ψάχνεις έναν πρακτικό τρόπο να αξιολογήσεις το πρόγραμμα, κοίτα πόσος πραγματικά ελεύθερος χρόνος απομένει μέσα στην εβδομάδα.
Υπάρχει κάποιο απόγευμα που το παιδί μπορεί να γυρίσει από το σχολείο χωρίς να πρέπει λίγο αργότερα να ξαναφύγει; Προλαβαίνει να παίξει χωρίς να κοιτάτε συνεχώς το ρολόι; Κοιμάται την ώρα που χρειάζεται ή το πρόγραμμα τραβάει όλη την οικογένεια μέχρι αργά;
Αυτές οι ερωτήσεις μπορεί να είναι πιο χρήσιμες από έναν αυστηρό αριθμό δραστηριοτήτων.
Τελικά, πόσες χωράνε;
Όσες μπορούν να συνυπάρξουν με το σχολείο, τον επαρκή ύπνο, το παιχνίδι, τους φίλους, την οικογένεια και τον ελεύθερο χρόνο χωρίς η εβδομάδα του παιδιού να μετατρέπεται σε αγώνα δρόμου.
Για κάποια παιδιά αυτό μπορεί να σημαίνει μία δραστηριότητα, για άλλα δύο ή περισσότερες. Και το ίδιο παιδί μπορεί να αντέχει διαφορετικό πρόγραμμα σε διαφορετικές ηλικίες ή περιόδους της ζωής του.
Οι εξωσχολικές δραστηριότητες υπάρχουν για να προσθέτουν κάτι όμορφο στην καθημερινότητα ενός παιδιού, όχι για να καταλαμβάνουν κάθε ελεύθερη στιγμή της.
Ίσως, λοιπόν, αντί να αναρωτιέσαι αν χωράει ακόμη ένα μάθημα την Τετάρτη, αξίζει πρώτα να κοιτάξεις αν χωράει και λίγος χρόνος για… τίποτα.
Φωτογραφίες: Pexels
Διαβάστε ακόμα
Το παιδί άλλαξε σχολείο; Τα σημάδια ότι δυσκολεύεται να προσαρμοστεί και πώς να το βοηθήσεις
Επιστροφή στο σχολείο και ξαφνική εξάντληση: Τι κουράζει τόσο πολύ τα παιδιά τις πρώτες εβδομάδες;
