Η αλλαγή σχολείου μπορεί να μοιάζει με μια απλή αλλαγή διεύθυνσης στα μάτια ενός ενήλικα, για ένα παιδί όμως σημαίνει πολύ περισσότερα. Νέα τάξη, καινούργιοι συμμαθητές, διαφορετικοί εκπαιδευτικοί, άλλοι κανόνες και μια καθημερινότητα στην οποία πρέπει να βρει ξανά τη θέση του.

Κάποια παιδιά προσαρμόζονται σχετικά γρήγορα, ενώ άλλα χρειάζονται περισσότερο χρόνο. Και αυτό είναι απολύτως αναμενόμενο. Το δύσκολο για έναν γονιό είναι ότι το «δεν περνάω καλά» δεν λέγεται πάντα με λέξεις. Μερικές φορές φαίνεται μέσα από μικρές αλλαγές στη συμπεριφορά και την καθημερινότητα.

Δεν θέλει ξαφνικά να πάει σχολείο

Ένα περιστασιακό «δεν θέλω να πάω σήμερα» δεν σημαίνει απαραίτητα ότι κάτι δεν πάει καλά. Αν όμως η άρνηση γίνεται συχνή μετά την αλλαγή σχολείου, συνοδεύεται από έντονη στενοχώρια ή το παιδί αναζητά συνεχώς λόγους για να μείνει σπίτι, αξίζει να προσπαθήσεις να καταλάβεις τι υπάρχει από πίσω.

Αντί για ένα πιεστικό «γιατί δεν θέλεις;», μπορείς να δοκιμάσεις πιο συγκεκριμένες και ήρεμες ερωτήσεις: «Ποιο είναι το πιο δύσκολο κομμάτι της ημέρας σου;» ή «Υπάρχει κάποια στιγμή στο σχολείο που δεν σου αρέσει;».

Μιλά συνέχεια για το προηγούμενο σχολείο

«Στο παλιό μου σχολείο το κάναμε αλλιώς», «μου λείπουν οι φίλοι μου», «η παλιά μου δασκάλα…». Αν αυτές οι φράσεις ακούγονται συχνά, δεν χρειάζεται να προσπαθήσεις να πείσεις το παιδί ότι το καινούργιο σχολείο είναι καλύτερο.

Το παιδί μπορεί απλώς να πενθεί, με τον δικό του τρόπο, μια καθημερινότητα που γνώριζε και στην οποία ένιωθε ασφαλές. Άφησέ το να μιλήσει για όσα του λείπουν και, όπου είναι εφικτό, βοήθησέ το να διατηρήσει επαφή με παλιούς φίλους.

Έχει αλλάξει η διάθεσή του όταν επιστρέφει σπίτι

Μπορεί να γυρίζει πιο ευερέθιστο, κουρασμένο, σιωπηλό ή να ξεσπά για πράγματα που προηγουμένως δεν το ενοχλούσαν τόσο.

Αυτό δεν σημαίνει αυτομάτως ότι συμβαίνει κάτι σοβαρό στο σχολείο. Η προσπάθεια να παρακολουθεί ένα νέο πρόγραμμα, να γνωρίζει ανθρώπους και να καταλαβαίνει τους «άγραφους» κανόνες μιας καινούργιας ομάδας μπορεί να είναι απαιτητική.

Το σπίτι χρειάζεται εκείνη την περίοδο να λειτουργεί περισσότερο ως ασφαλές μέρος αποφόρτισης και λιγότερο ως χώρος ανάκρισης για το «τι έκανες σήμερα».

Δεν αναφέρει κανέναν καινούργιο φίλο

Οι φιλίες είναι συχνά από τα μεγαλύτερα άγχη όταν ένα παιδί αλλάζει σχολικό περιβάλλον. Αν περνούν οι εβδομάδες και το παιδί δείχνει ότι αισθάνεται μόνο ή λέει ότι δεν έχει με ποιον να περάσει το διάλειμμα, είναι κάτι που αξίζει να προσέξεις.

Δεν χρειάζεται, όμως, να μετατραπείς σε... friendship manager. Μπορείς να του δώσεις ευκαιρίες να έρθει πιο κοντά με άλλα παιδιά, για παράδειγμα προτείνοντας μια δραστηριότητα ή μια συνάντηση εκτός σχολείου, χωρίς να το πιέσεις να αποκτήσει αμέσως «κολλητό».

Εμφανίζονται αλλαγές στον ύπνο ή στην όρεξή του

Το στρες μπορεί να εκφραστεί και σωματικά. Δυσκολία στον ύπνο, συχνότερα ξυπνήματα, αλλαγές στην όρεξη ή επαναλαμβανόμενα παράπονα για πονοκέφαλο ή πόνο στην κοιλιά μπορεί να εμφανιστούν σε περιόδους έντασης.

Αυτό δεν σημαίνει ότι κάθε τέτοιο σύμπτωμα οφείλεται στο νέο σχολείο. Αν επιμένει, είναι έντονο ή σε ανησυχεί, χρειάζεται συζήτηση με τον παιδίατρο ώστε να αποκλειστούν άλλες αιτίες.

Το «καλά» είναι η μοναδική απάντηση που παίρνεις

«Πώς ήταν σήμερα;» - «Καλά».

Μπορεί φυσικά να σημαίνει απλώς ότι το παιδί δεν έχει διάθεση να κάνει ανασκόπηση ολόκληρης της ημέρας μόλις πέρασε την πόρτα. Αν όμως παρατηρείς παράλληλα και άλλες αλλαγές, ίσως χρειάζεται διαφορετικό τρόπο για να ανοίξει η συζήτηση.

Δοκίμασε ερωτήσεις που δεν απαντώνται με μία λέξη: «Ποια ήταν η καλύτερη στιγμή σήμερα;», «Με ποιον κάθισες στο διάλειμμα;» ή «Αν μπορούσες να αλλάξεις ένα πράγμα στο καινούργιο σχολείο, ποιο θα ήταν;».

Πώς μπορείς πραγματικά να το βοηθήσεις

Το πρώτο που χρειάζεται να θυμάσαι είναι ότι η προσαρμογή δεν έχει συγκεκριμένο deadline. Το γεγονός ότι ένα άλλο παιδί έκανε φίλους από την πρώτη εβδομάδα δεν σημαίνει ότι το δικό σου πρέπει να κινηθεί με τον ίδιο ρυθμό.

Κράτησε όσο γίνεται σταθερή την υπόλοιπη καθημερινότητά του, άκουσέ το χωρίς να προσπαθείς αμέσως να «διορθώσεις» κάθε δυσκολία και αναγνώρισε το συναίσθημά του. Ένα «καταλαβαίνω ότι σου λείπουν οι φίλοι σου» μπορεί να είναι πολύ πιο βοηθητικό από το «θα κάνεις καινούργιους, μην ανησυχείς».

Παράλληλα, η επικοινωνία με τον εκπαιδευτικό μπορεί να σου δώσει μια εικόνα που το παιδί δεν μπορεί ή δεν θέλει ακόμα να περιγράψει: αν συμμετέχει στην τάξη, πώς περνά τα διαλείμματα και αν έχει αρχίσει να συνδέεται με άλλα παιδιά.

Δώσε χρόνο, αλλά μην αγνοείς όσα βλέπεις

Οι πρώτες δύσκολες ημέρες σε ένα νέο σχολείο δεν αποτελούν από μόνες τους λόγο ανησυχίας. Η προσαρμογή χρειάζεται χρόνο και είναι φυσιολογικό να έχει καλές και κακές ημέρες.

Αν όμως η δυσφορία επιμένει, γίνεται εντονότερη, επηρεάζει σημαντικά τον ύπνο, το φαγητό ή την καθημερινότητα του παιδιού, ή αν αναφέρει φόβο, αποκλεισμό ή bullying, τότε χρειάζεται πιο άμεση επικοινωνία με το σχολείο και, ανάλογα με την περίπτωση, καθοδήγηση από παιδίατρο ή ειδικό ψυχικής υγείας παιδιών.

Το ζητούμενο δεν είναι να αγαπήσει το νέο του σχολείο από την πρώτη εβδομάδα. Είναι να νιώσει σταδιακά ότι και σε αυτό το καινούργιο περιβάλλον υπάρχει χώρος για εκείνο.

Φωτογραφίες: Pexels

Διαβάστε ακόμα

Επιστροφή στο σχολείο και ξαφνική εξάντληση: Τι κουράζει τόσο πολύ τα παιδιά τις πρώτες εβδομάδες;

Πόσο χρόνο χρειάζεται πραγματικά ένα παιδί για να επιστρέψει στους σχολικούς του ρυθμούς;

Σχολική τσάντα: Πόσο πρέπει να ζυγίζει ανάλογα με το βάρος του παιδιού