Το άγχος δεν προέρχεται πάντα από πραγματικά γεγονότα ή δύσκολες καταστάσεις που όντως βιώνουμε. Πολύ συχνά γεννιέται μέσα από τον τρόπο που σκεφτόμαστε και ερμηνεύουμε όσα συμβαίνουν γύρω μας. Ο εγκέφαλός μας έχει πολλές φορές την τάση να δημιουργεί σενάρια, να προβλέπει κινδύνους ή να υπεραναλύει καταστάσεις, κάτι που μπορεί να οδηγήσει σε έντονη ψυχική πίεση.
Σύμφωνα με την ψυχολογία, πολλές αγχώδεις καταστάσεις συνδέονται με συγκεκριμένα μοτίβα σκέψης που επαναλαμβάνονται στο μυαλό μας. Αναγνωρίζοντας αυτές τις σκέψεις μπορούμε να μάθουμε να τις διαχειριζόμαστε καλύτερα. Ακολουθούν πέντε από τις πιο συχνές σκέψεις που τροφοδοτούν το άγχος.
Photo by Solving Healthcare on Unsplash
1. «Κι αν όλα πάνε στραβά;»
Αυτή είναι ίσως η πιο κοινή αγχώδης σκέψη. Ο εγκέφαλος αρχίζει να φαντάζεται το χειρότερο δυνατό σενάριο, ακόμη κι αν δεν υπάρχουν πραγματικές ενδείξεις ότι θα συμβεί. Αυτή η τάση ονομάζεται καταστροφολογία και κάνει το μυαλό να μετατρέπει μικρές ανησυχίες σε μεγάλους φόβους. Αντί να επικεντρώνεται στο παρόν, το άτομο εγκλωβίζεται σε υποθετικά αρνητικά σενάρια που αυξάνουν την ένταση και την ανασφάλεια.
2. «Δεν είμαι αρκετά καλός/ή»
Η αυτοαμφισβήτηση μπορεί να δημιουργήσει έντονο άγχος, ιδιαίτερα σε θέματα δουλειάς, σχέσεων ή προσωπικών στόχων. Όταν κάποιος πιστεύει ότι δεν είναι αρκετά ικανός ή ότι θα αποτύχει, αρχίζει να αισθάνεται πίεση ακόμη και πριν δοκιμάσει. Αυτή η σκέψη συνδέεται συχνά με το λεγόμενο σύνδρομο του απατεώνα, γνωστό ως Imposter Syndrome, όπου οι άνθρωποι αισθάνονται ότι δεν αξίζουν την επιτυχία τους.
Photo by engin akyurt on Unsplash
3. «Πρέπει να τα κάνω όλα τέλεια»
Η τελειομανία είναι μια από τις πιο ύπουλες πηγές άγχους. Όταν κάποιος πιστεύει ότι πρέπει να είναι πάντα άψογος, δημιουργεί μια συνεχή πίεση στον εαυτό του. Το αποτέλεσμα είναι ότι ακόμη και μικρά λάθη φαίνονται τεράστια και κάθε προσπάθεια συνοδεύεται από φόβο αποτυχίας. Αντί να λειτουργεί ως κίνητρο, η τελειομανία συχνά οδηγεί σε εξάντληση και άγχος.
4. «Τι θα σκεφτούν οι άλλοι για μένα;»
Η ανάγκη για αποδοχή είναι βαθιά ανθρώπινη, όμως όταν γίνεται υπερβολική μπορεί να δημιουργήσει έντονη ανησυχία. Η συνεχής σκέψη για το πώς μας βλέπουν οι άλλοι μπορεί να οδηγήσει σε κοινωνικό άγχος. Το άτομο αρχίζει να αναλύει κάθε λέξη, κάθε κίνηση και κάθε συμπεριφορά του, φοβούμενο μήπως κριθεί αρνητικά. Αυτή η κατάσταση συνδέεται συχνά με την Κουνωνική Αγχώδη Διαταραχή , όπου η κοινωνική αλληλεπίδραση γίνεται πηγή έντονου στρες.
Photo by Ahtziri Lagarde on Unsplash
5. «Δεν μπορώ να ελέγξω τίποτα»
Όταν κάποιος νιώθει ότι δεν έχει έλεγχο στη ζωή του ή στις καταστάσεις που τον περιβάλλουν, το άγχος μπορεί να αυξηθεί σημαντικά. Η αίσθηση αβεβαιότητας δημιουργεί φόβο και αίσθημα αδυναμίας. Στην πραγματικότητα, όμως, κανείς δεν μπορεί να ελέγξει τα πάντα. Η αποδοχή αυτής της αλήθειας και η εστίαση σε όσα μπορούμε πραγματικά να επηρεάσουμε είναι ένα σημαντικό βήμα για τη μείωση του άγχους.
Πώς μπορούμε να τις διαχειριστούμε
Το πρώτο και πιο σημαντικό βήμα είναι να αναγνωρίσουμε αυτές τις σκέψεις όταν εμφανίζονται. Συχνά λειτουργούν αυτόματα και δεν συνειδητοποιούμε πόσο επηρεάζουν τη διάθεσή μας. Τεχνικές όπως η ενσυνειδητότητα, γνωστή ως Mindfulness, η ψυχοθεραπεία και η ανάπτυξη πιο ρεαλιστικών τρόπων σκέψης μπορούν να βοηθήσουν σημαντικά στη διαχείριση του άγχους.
Διαβάστε ακόμα
Πρακτικές συμβουλές για να βοηθήσεις –όντως– κάποιον που παθαίνει κρίση πανικού
Το σύνδρομο του καλού παιδιού: Γιατί μας βαραίνει και πώς να το αφήσουμε πίσω
Γιατί οι έξυπνοι άνθρωποι κουράζονται πιο εύκολα ψυχικά
