Κανείς μας δεν τα ξέρει όλα, ακόμη κι αν μερικές φορές το προσποιούμαστε. Και δεν είναι καθόλου κακό να το παραδεχόμαστε. Όταν όμως πρόκειται για συνέντευξη για δουλειά η απάντηση «Δεν ξέρω» είναι μάλλον η λιγότερο εντυπωσιακή και συνήθως αυτή που χτυπάει πιο άσχημα στο άτομο που σε εξετάζει για μια θέση.
Φυσικά και δεν γίνεται να γνωρίζεις κάθε απάντηση σε κάθε ερώτηση που θα σου γίνει ούτε να τις προβλέψεις.
Τι γίνεται λοιπόν όταν μια ερώτηση πραγματικά σε φέρνει σε δύσκολη θέση; Τι μπορείς να πεις αντί να χαθείς μέσα στα «εεεμ» και το «χμμ»;
Ας δούμε πώς μπορείς να αποφύγεις να απαντήσεις με ένα ξερό «Δεν ξέρω».

Freepik
Γιατί το «Δεν ξέρω» είναι κακή απάντηση και ποιες είναι οι εναλλακτικές
Να το θέμα με το «Δεν ξέρω»: κλείνει τη συζήτηση.
Φυσικά και είναι απολύτως αποδεκτό να μη γνωρίζεις τη σωστή απάντηση. Όμως ο τρόπος που το επικοινωνείς κάνει τη διαφορά. Το «Δεν ξέρω» είναι ουσιαστικά το ισοδύναμο μιας μονολεκτικής απάντησης όπως «ναι» ή «όχι»: οριστικό, αλλά καθόλου ικανοποιητικό.
Σε άρθρο της στο LinkedIn με τίτλο «It Is Okay To Say, ‘I Don’t Know’ in an Interview», η Rudrani Dasgupta εξηγεί τη μέθοδό της για να αντιμετωπίζει ερωτήσεις των οποίων πραγματικά δεν γνωρίζει την απάντηση. Η μέθοδός της περιλαμβάνει τρία βήματα:
1. Ευχαριστώ τον/την συνομιλητή/ρια για την ενδιαφέρουσα ερώτηση.
2. Ζητώ ευγενικά (και ήρεμα) λίγα δευτερόλεπτα για να σκεφτώ.
3. Ενημερώνω ότι δεν γνωρίζω/δεν θυμάμαι την απάντηση.
Ναι, μπορείς να πεις «Δεν ξέρω» αλλά δείξε τη σκέψη σου και κατεύθυνε τη συζήτηση προς μια λύση όταν δυσκολεύεσαι. Προσπάθησε να διατηρήσεις τη ροή και μην προσποιείσαι ότι ξέρεις κάτι που δεν ξέρεις.
Ιδού μερικές χρήσιμες και εναλλακτικές απαντήσεις για να συνεχίσεις τη συνέντευξη χωρίς να πεις «δεν ξέρω»:
1. «Είναι πραγματικά εξαιρετική ερώτηση! Θα μπορούσατε να δώσετε περισσότερες πληροφορίες;»
Αυτός είναι ένας τρόπος να κερδίσεις λίγο χρόνο. Ταυτόχρονα, κολακεύεις το άτομο που έκανε την ερώτηση και αυτό ποτέ δεν είναι κακή κίνηση.
Πάρε χρόνο να αναπνεύσεις και να σκεφτείς. Η σιωπή δεν είναι τόσο μεγάλη ή άβολη όσο νομίζεις.
Ειδικά σε μια συνέντευξη, το να μη γνωρίζεις την απάντηση μπορεί να σε πανικοβάλει. Και όταν σε καταλάβει ο πανικός, δεν ξέρεις πού μπορεί να οδηγήσει η φλυαρία.
Φυσικά, δεν μπορείς να μείνεις μόνο σε αυτό, πιθανότατα θα πρέπει να απαντήσεις.
«Θα μπορούσατε να δώσετε περισσότερες πληροφορίες;» είναι το επόμενο που πρέπει να πεις ή «Θα μπορούσατε να το διατυπώσετε διαφορετικά;»
Αν δεν είσαι βέβαιος/η ότι κατάλαβες σωστά, ζήτησε ευγενικά διευκρίνιση για να βεβαιωθείς τι ακριβώς σε ρωτά ο/η συνεντευκτής/ρια.
Μερικές φορές δυσκολεύεσαι να απαντήσεις επειδή η ερώτηση δεν διατυπώθηκε καθαρά. Η επικοινωνία είναι κρίσιμη, ειδικά σε μια συνέντευξη ή σε διαδικασίες λήψης αποφάσεων. Δώσε στον εαυτό σου την ευκαιρία να αποκτήσει σαφήνεια ζητώντας περισσότερες πληροφορίες ή πλαίσιο, ώστε να δώσεις μια προσεγμένη απάντηση.

Freepik
2. «Δεν ξέρω αν αυτή είναι η ακριβής απάντηση, αλλά να μια σχετική εμπειρία που είχα»
Αν δεν έχεις άμεση απάντηση, μπορείς να αντλήσεις από την εμπειρία ή τις δεξιότητές σου και να δώσεις μια σχετική απάντηση. Είναι επίσης εξαιρετική ευκαιρία να εντάξεις αφήγηση (storytelling) στη συνέντευξη ή σε ένα επαγγελματικό πλαίσιο.
Δείξε τις ικανότητές σου στην επίλυση προβλημάτων προτείνοντας μια πιθανή λύση ή προσέγγιση, ακόμη κι αν δεν είσαι σίγουρος/η για τη «σωστή» απάντηση.
Παράδειγμα: «Παρόλο που δεν έχω μια οριστική απάντηση αυτή τη στιγμή, έχω εμπειρία στο [σχετικό θέμα] και μπορώ να προσφέρω ορισμένες ιδέες βασισμένες σε αυτή την εμπειρία…»
Αντί να «παγώσεις» ή να ψάχνεις αγχωμένα μια αβέβαιη απάντηση, δείξε διάθεση για πειραματισμό και διερεύνηση. Το «Να τι θα δοκίμαζα» μπορεί να μετατρέψει μια αμήχανη στιγμή σε ευκαιρία να αναδείξεις τα δυνατά σου σημεία, όπως η επίλυση προβλημάτων, η κριτική σκέψη, η ταπεινότητα και η αυτογνωσία.
Επίσης, μπορείς να επικαλεστείς την εμπειρία κάποιου άλλου. Για παράδειγμα:
«Πώς θα χειριζόσασταν έναν ιδιαίτερα επιθετικό πελάτη; Μπορείτε να περιγράψετε μια φορά που νιώσατε ότι δεχθήκατε προσωπική επίθεση και πώς το διαχειριστήκατε;»
Εσύ: «Εξαιρετική ερώτηση. Στην προηγούμενη θέση μου συνεργαζόμουν στενά με τον προϊστάμενο και μέντορά μου σε θέματα διαχείρισης πελατών και έργων. Αν και η ειδικότητά μου ήταν ο προγραμματισμός, η επικοινωνία και η υλοποίηση, εκείνος αναλάμβανε πιο άμεσα τη διαχείριση των πελατών με εβδομαδιαίες συναντήσεις. Έμαθα πάρα πολλά παρατηρώντας τον, αλλά δεν έχω αντιμετωπίσει προσωπικά ακριβώς αυτή την περίπτωση. Ωστόσο, μετά από χρόνια καθοδήγησης, νιώθω σίγουρος/η ότι μπορώ να το διαχειριστώ αποτελεσματικά. Μια κατάσταση που μου έκανε ιδιαίτερη εντύπωση ήταν…»
Ακόμη κι αν η προσέγγισή σου δεν είναι τέλεια, το γεγονός ότι πήρες την πρωτοβουλία να προτείνεις λύση μπορεί να αφήσει θετική και διαρκή εντύπωση. Δείχνει ότι είσαι ενεργητικός/ή, σκεπτόμενος/η και προσηλωμένος/η στην εξεύρεση λύσεων—χαρακτηριστικά που αναζητούν οι εργοδότες.
3. «Δεν είμαι εξοικειωμένος/η με αυτό, αλλά με ενδιαφέρει πολύ»
Αν μια ερώτηση σε φέρει σε πλήρη αμηχανία και πραγματικά δεν ξέρεις την απάντηση, δείξε ενδιαφέρον να τη μάθεις. Για παράδειγμα, αν σε ρωτήσουν πώς θα έλυνες ένα πρόβλημα με ένα συγκεκριμένο λογισμικό, μπορείς να πεις ότι δεν το έχεις χρησιμοποιήσει, αλλά θα σε ενδιέφερε πολύ να το εξερευνήσεις.
Για επιπλέον πόντους, μπορείς να χρησιμοποιήσεις το ευχαριστήριο μήνυμα μετά τη συνέντευξη για να δώσεις την απάντηση που έψαξες. Έτσι δείχνεις ότι πήρες πρωτοβουλία και συνέχισες να ασχολείσαι μετά τη συνέντευξη.
Παράδειγμα: «Δεν είμαι εξοικειωμένος/η με αυτό το θέμα, αλλά πάντα θέλω να μαθαίνω. Θα το ερευνούσα περαιτέρω και θα επανερχόμουν με μια πιο τεκμηριωμένη απάντηση…»
Διαβάστε ακόμα:
Όταν ο υπάλληλος το... παίζει αφεντικό: Πώς να διαχειριστείτε αυτή τη συμπεριφορά στη δουλειά
Οι αξίες που δεν αξίζει να θυσιάσεις για την επαγγελματική σου εξέλιξη