Η Κυριακή θα έπρεπε, θεωρητικά, να είναι μία από τις πιο χαλαρές ημέρες της εβδομάδας. Δεν χρειάζεται να ξυπνήσουμε νωρίς, μπορούμε να πιούμε τον καφέ μας με την ησυχία μας, να δούμε φίλους ή απλώς να μείνουμε σπίτι χωρίς πρόγραμμα. Κι όμως, όσο περνούν οι ώρες και πλησιάζει το βράδυ, αυτή η χαλαρή διάθεση συχνά αλλάζει.
Αρχίζουμε να σκεφτόμαστε τα email που μας περιμένουν, τις δουλειές που αφήσαμε στη μέση, τις υποχρεώσεις που πρέπει να προλάβουμε και το πρωινό ξύπνημα της Δευτέρας. Ακόμα κι αν δεν υπάρχει κάποιος συγκεκριμένος λόγος ανησυχίας, αισθανόμαστε μια πίεση που δεν μας αφήνει να απολαύσουμε τις τελευταίες ώρες του Σαββατοκύριακου.
Αυτό ακριβώς περιγράφει ο όρος Sunday Scaries, που χρησιμοποιείται για το άγχος και τη δυσφορία που εμφανίζονται συνήθως την Κυριακή το απόγευμα ή το βράδυ, καθώς σκεφτόμαστε την επιστροφή στην καθημερινή μας ρουτίνα.
Γιατί μας πιάνει άγχος πριν καν ξεκινήσει η εβδομάδα;
Η εξήγηση βρίσκεται σε μεγάλο βαθμό στον τρόπο που λειτουργεί το μυαλό μας όταν περιμένει κάτι απαιτητικό. Το άγχος δεν εμφανίζεται μόνο όταν αντιμετωπίζουμε μια δύσκολη κατάσταση. Μπορεί να ξεκινήσει πολύ νωρίτερα, απλώς και μόνο επειδή φανταζόμαστε όσα έχουμε να κάνουμε.
Στην ψυχολογία αυτό συνδέεται με το λεγόμενο άγχος της προσμονής. Ο εγκέφαλός μας προσπαθεί να προβλέψει τι θα συμβεί και να μας προετοιμάσει για πιθανές δυσκολίες. Έτσι, ενώ βρισκόμαστε στον καναπέ μας και βλέπουμε μια σειρά, το μυαλό μας μπορεί να βρίσκεται ήδη στο γραφείο της Δευτέρας.
Το πρόβλημα είναι ότι συχνά δεν σκεφτόμαστε απλώς τις υποχρεώσεις μας. Αρχίζουμε να φτιάχνουμε σενάρια για όλα όσα μπορεί να πάνε στραβά, να θυμόμαστε εκκρεμότητες και να νιώθουμε ότι δεν θα προλάβουμε τίποτα. Και κάπως έτσι, η Δευτέρα καταφέρνει να μας αγχώσει πριν καν φτάσει.
Photo by Vladislav Muslakov on Unsplash
Η αίσθηση ότι δεν ξεκουραστήκαμε αρκετά
Ένας ακόμα λόγος που η Κυριακή μάς δυσκολεύει είναι η αίσθηση ότι το Σαββατοκύριακο πέρασε υπερβολικά γρήγορα. Την Παρασκευή έχουμε μπροστά μας δύο ολόκληρες ημέρες και κάνουμε σχέδια για όλα όσα θέλουμε να χωρέσουμε σε αυτές. Να βγούμε, να δούμε αγαπημένους ανθρώπους, να τακτοποιήσουμε το σπίτι, να ασχοληθούμε με τον εαυτό μας και, φυσικά, να ξεκουραστούμε.
Μέχρι να φτάσει η Κυριακή, όμως, συνειδητοποιούμε ότι πολλά από αυτά δεν έγιναν. Ίσως περάσαμε το Σάββατο κάνοντας δουλειές, ίσως κοιμηθήκαμε λιγότερο απ' όσο χρειαζόμασταν ή απλώς δεν είχαμε την ενέργεια να κάνουμε όσα σχεδιάζαμε.
Αυτή η διαπίστωση μπορεί να δημιουργήσει απογοήτευση, ακόμα και ενοχές. Νιώθουμε ότι χάσαμε τον ελεύθερο χρόνο μας και ότι τώρα πρέπει να επιστρέψουμε στις υποχρεώσεις χωρίς να έχουμε γεμίσει πραγματικά τις μπαταρίες μας.
Photo by Unseen Studio on Unsplash
Όταν η δουλειά καταλαμβάνει περισσότερο χώρο απ' όσο θα θέλαμε
Τα Sunday Scaries μπορεί επίσης να μας δώσουν μια σημαντική πληροφορία για τη σχέση μας με την εργασία. Αν κάθε Κυριακή βράδυ αισθανόμαστε έντονο άγχος, αξίζει να αναρωτηθούμε τι ακριβώς μας δυσκολεύει στην ιδέα της Δευτέρας. Είναι ο μεγάλος φόρτος εργασίας; Μια δύσκολη συνεργασία; Η πίεση να είμαστε συνεχώς παραγωγικοί; Ή η αίσθηση ότι δεν έχουμε αρκετό έλεγχο στο καθημερινό μας πρόγραμμα;
Δεν σημαίνει απαραίτητα ότι δεν μας αρέσει η δουλειά μας. Μπορεί να αγαπάμε αυτό που κάνουμε και παρ' όλα αυτά να αισθανόμαστε εξαντλημένοι από τις απαιτήσεις του.
Ιδιαίτερα όταν τα όρια ανάμεσα στην επαγγελματική και την προσωπική ζωή είναι θολά, η Κυριακή μπορεί να πάψει να μοιάζει με ημέρα ξεκούρασης και να μετατραπεί σε μια άτυπη προετοιμασία για την εβδομάδα που έρχεται.
Photo by Solving Healthcare on Unsplash
Γιατί το άγχος γίνεται πιο έντονο το βράδυ;
Το βράδυ της Κυριακής έχει μια ιδιαιτερότητα. Οι δραστηριότητες της ημέρας έχουν συνήθως τελειώσει, το σπίτι ησυχάζει και έχουμε περισσότερο χρόνο να μείνουμε μόνοι με τις σκέψεις μας.
Εκείνη τη στιγμή είναι εύκολο να αρχίσουμε να αναλύουμε όσα μας περιμένουν. Παράλληλα, όσο πλησιάζει η ώρα του ύπνου, τόσο πιο ξεκάθαρο γίνεται ότι το επόμενο πρωί επιστρέφουμε στο συνηθισμένο μας πρόγραμμα.
Για ορισμένους, το άγχος εκδηλώνεται με νευρικότητα ή εκνευρισμό. Άλλοι αισθάνονται ένα σφίξιμο στο στομάχι, δυσκολεύονται να συγκεντρωθούν ή καθυστερούν να πάνε για ύπνο, προσπαθώντας να παρατείνουν λίγο ακόμα τον ελεύθερο χρόνο τους.
Αυτή η τελευταία συνήθεια μπορεί τελικά να κάνει τη Δευτέρα ακόμα δυσκολότερη, αφού η έλλειψη ύπνου επηρεάζει τόσο τη διάθεση όσο και την ικανότητά μας να διαχειριζόμαστε το στρες.
Photo by Jeison Higuita on Unsplash
Τι μπορούμε να κάνουμε για να απολαμβάνουμε περισσότερο την Κυριακή;
Το πρώτο που βοηθά είναι να σταματήσουμε να αντιμετωπίζουμε την Κυριακή σαν την τελευταία ευκαιρία να προλάβουμε τα πάντα. Δεν χρειάζεται να χωρέσουμε μέσα σε μία ημέρα όσα δεν κάναμε ολόκληρη την εβδομάδα.
Μπορούμε, επίσης, να αφιερώσουμε λίγα λεπτά την Παρασκευή για να οργανώσουμε τις βασικές εκκρεμότητες της Δευτέρας. Έτσι, δεν θα χρειάζεται να τις επεξεργαζόμαστε ξανά και ξανά μέσα στο Σαββατοκύριακο, από φόβο μήπως ξεχάσουμε κάτι.
Μια μικρή, ευχάριστη συνήθεια την Κυριακή το βράδυ μπορεί επίσης να κάνει τη διαφορά. Ένα χαλαρό δείπνο, μια βόλτα, μια αγαπημένη σειρά ή ένα τηλεφώνημα σε κάποιον που μας φτιάχνει τη διάθεση μπορούν να μας βοηθήσουν να παραμείνουμε στο παρόν αντί να σκεφτόμαστε συνεχώς την επόμενη ημέρα.
Χρήσιμο είναι ακόμα να προγραμματίζουμε κάτι ευχάριστο μέσα στην εβδομάδα. Όταν όλα όσα περιμένουμε με χαρά περιορίζονται στο Σαββατοκύριακο, η Δευτέρα μοιάζει με την αρχή μιας μεγάλης περιόδου υποχρεώσεων. Μια έξοδος την Τρίτη ή λίγος προσωπικός χρόνος την Τετάρτη μπορούν να αλλάξουν αυτή την αίσθηση.
Και, κυρίως, χρειάζεται να δώσουμε στον εαυτό μας την άδεια να ξεκουράζεται χωρίς να αισθάνεται ότι πρέπει να αξιοποιεί παραγωγικά κάθε ελεύθερο λεπτό.
Διαβάστε ακόμα
Καλοκαιρινοί έρωτες: Κι όμως υπάρχει λόγος κι εξήγηση που δεν τους ξεχνάς ποτέ
Άγχος: 4 βήματα για να το μειώσετε γρήγορα, σύμφωνα με το Harvard
