Έχεις κανονίσει να βγεις για ποτό, να συναντήσεις την παρέα σου ή να πας για έναν χαλαρό καφέ μετά τη δουλειά. Όλα καλά μέχρι εδώ. Μόνο που, όσο πλησιάζει η ώρα, κοιτάζεις έξω από το παράθυρο, βλέπεις τη βροχή, νιώθεις το κρύο και ξαφνικά ο καναπές σου μοιάζει πολύ πιο ελκυστικός από οποιαδήποτε έξοδο.
Και κάπου εκεί αρχίζει το γνωστό δίλημμα... Να ντυθείς και να βγεις ή να στείλεις εκείνο το μήνυμα που λέει «Παιδιά, μήπως να το αφήσουμε για άλλη μέρα;».
Αν σου συμβαίνει συχνότερα το φθινόπωρο και τον χειμώνα, δεν σημαίνει απαραίτητα ότι έχεις γίνει αντικοινωνικός/ή ή ότι ξαφνικά βαριέσαι τους πάντες. Ο καιρός, η ενέργειά σου και οι συναισθηματικές σου ανάγκες μπορούν να επηρεάσουν τον τρόπο που αντιμετωπίζεις τις κοινωνικές σου υποχρεώσεις.
Το ενδιαφέρον, όμως, βρίσκεται στο τι μπορεί να κρύβεται πίσω από αυτή την αλλαγή.
Όταν αλλάζει ο καιρός, μπορεί να αλλάζει και η διάθεσή σου
Δεν είναι τυχαίο ότι αρκετοί άνθρωποι αισθάνονται διαφορετικά τις ηλιόλουστες μέρες σε σχέση με εκείνες που ο ουρανός είναι γκρίζος.
Το φυσικό φως παίζει σημαντικό ρόλο στη ρύθμιση του βιολογικού μας ρολογιού, επηρεάζοντας τον ύπνο και την εγρήγορσή μας. Όταν οι μέρες μικραίνουν και περνάμε λιγότερο χρόνο έξω, ορισμένοι άνθρωποι μπορεί να παρατηρήσουν αλλαγές στην ενέργεια και στη διάθεσή τους.
Αυτό δεν σημαίνει ότι η βροχή προκαλεί αυτομάτως μελαγχολία ή ότι το κρύο μάς κάνει όλους λιγότερο κοινωνικούς. Η επίδραση του καιρού διαφέρει από άνθρωπο σε άνθρωπο.
Για κάποιον, μια βροχερή μέρα είναι η τέλεια αφορμή για χαλάρωση. Για κάποιον άλλον, μπορεί να συνοδεύεται από λιγότερη διάθεση για δραστηριότητες και επαφές.
Και οι δύο αντιδράσεις είναι απολύτως κατανοητές.
Μήπως δεν βαριέσαι την έξοδο, αλλά όλη τη διαδικασία;
Σκέψου πόσο διαφορετική μοιάζει μια αυθόρμητη καλοκαιρινή βόλτα από μια έξοδο όταν έξω κάνει κρύο και βρέχει.
Το καλοκαίρι μπορεί να φορέσεις κάτι πρόχειρο και να φύγεις από το σπίτι μέσα σε λίγα λεπτά. Τον χειμώνα, όμως, χρειάζεται να σκεφτείς τι θα φορέσεις, αν θα βρεις πάρκινγκ, πώς θα μετακινηθείς με τη βροχή και πόση ώρα θα σου πάρει να επιστρέψεις.
Όλα αυτά προσθέτουν μικρές δυσκολίες σε κάτι που κανονικά θα έπρεπε να είναι ευχάριστο.
Στην ψυχολογία, η προσπάθεια που απαιτείται για να ξεκινήσουμε μια δραστηριότητα μπορεί να επηρεάσει το πόσο πρόθυμοι είμαστε να την κάνουμε.
Έτσι, μπορεί να θέλεις πραγματικά να δεις τους φίλους σου, αλλά να μη θέλεις καθόλου τη διαδικασία που προηγείται.
Και αυτή είναι μια σημαντική διαφορά.
Η ανάγκη να μείνεις σπίτι δεν σημαίνει απαραίτητα ότι απομονώνεσαι
Μετά από μια απαιτητική μέρα, γεμάτη δουλειά, υποχρεώσεις και ατελείωτες μικρές εκκρεμότητες, είναι φυσιολογικό να αναζητάς λίγη ησυχία.
Το σπίτι είναι ένας οικείος χώρος, όπου μπορείς να χαλαρώσεις χωρίς να χρειάζεται να προσαρμοστείς σε κάποιο πρόγραμμα ή να ανταποκριθείς στις προσδοκίες των άλλων.
Όταν μάλιστα έξω κάνει κρύο, η αντίθεση ανάμεσα στον καιρό και στη ζεστασιά του σπιτιού μπορεί να κάνει αυτή την επιλογή ακόμη πιο δελεαστική.
Αυτό που έχει σημασία είναι το πώς αισθάνεσαι μετά.
Αν μια βραδιά στο σπίτι σε ξεκουράζει, σε ευχαριστεί και την επόμενη μέρα νιώθεις καλύτερα, πιθανότατα απλώς ανταποκρίνεσαι στην ανάγκη σου για ξεκούραση.
Αν, όμως, αρχίζεις να αποφεύγεις συστηματικά ανθρώπους και δραστηριότητες που παλιότερα σου έδιναν χαρά, ίσως αξίζει να αναρωτηθείς τι έχει αλλάξει.
Άλλο το «θέλω να μείνω σπίτι» και άλλο το «δεν έχω διάθεση για τίποτα»
Εδώ βρίσκεται ίσως το πιο ουσιαστικό κομμάτι της συζήτησης.
Το να επιλέγεις συνειδητά να περάσεις ένα βράδυ μόνος/η σου δεν είναι το ίδιο με το να αισθάνεσαι ότι δεν έχεις ενέργεια ή ενδιαφέρον για τίποτα.
Στην πρώτη περίπτωση, η παραμονή στο σπίτι είναι μια επιλογή που σου προσφέρει ευχαρίστηση.
Στη δεύτερη, μπορεί να αποτελεί μέρος μιας γενικότερης αλλαγής στη διάθεσή σου.
Για παράδειγμα, αν μαζί με την αποφυγή των εξόδων παρατηρείς επίμονη θλίψη, έντονη κόπωση, αλλαγές στον ύπνο ή απώλεια ενδιαφέροντος για πράγματα που αγαπούσες, δεν χρειάζεται να τα αποδώσεις απλώς στον καιρό.
Σε ορισμένους ανθρώπους, οι εποχικές αλλαγές συνδέονται με σημαντικές μεταβολές στη διάθεση. Υπάρχει μάλιστα και η εποχική συναισθηματική διαταραχή, μια μορφή κατάθλιψης με επαναλαμβανόμενο εποχικό μοτίβο. Αυτό, βέβαια, δεν σημαίνει ότι όποιος ακυρώνει εξόδους τον χειμώνα αντιμετωπίζει κάποιο ψυχολογικό πρόβλημα.
Αν τέτοιες αλλαγές επιμένουν και επηρεάζουν την καθημερινότητά σου, η συζήτηση με έναν ειδικό ψυχικής υγείας μπορεί να σε βοηθήσει να καταλάβεις καλύτερα τι συμβαίνει.
Μήπως χρειάζεται να αλλάξεις τον τρόπο που κοινωνικοποιείσαι;
Το ότι δεν έχεις όρεξη να βγεις ένα βροχερό βράδυ δεν σημαίνει απαραίτητα ότι δεν θέλεις να δεις τους ανθρώπους σου.
Ίσως απλώς χρειάζεσαι έναν διαφορετικό τρόπο να περνάτε χρόνο μαζί.
Αντί για ένα ποτό αργά το βράδυ, μπορείς να προτείνεις έναν απογευματινό καφέ. Αντί για μια έξοδο που απαιτεί πολλές μετακινήσεις, μπορείτε να κανονίσετε μια χαλαρή βραδιά στο σπίτι.
Ακόμη και μια σύντομη συνάντηση μπορεί να σου προσφέρει την ανθρώπινη επαφή που χρειάζεσαι, χωρίς να αισθάνεσαι ότι πιέζεις τον εαυτό σου.
Το σημαντικό είναι να μη μετατρέπεις την κοινωνική σου ζωή σε μια σειρά από υποχρεώσεις, αλλά ούτε και να αφήνεις κάθε φορά την προσωρινή απροθυμία να αποφασίζει για σένα.
Άλλωστε, πόσες φορές δεν έχεις πει «δεν θέλω να πάω πουθενά» και τελικά πέρασες υπέροχα μόλις βγήκες από το σπίτι;
Τελικά, τι λέει αυτό για την ψυχολογία σου;
Όχι απαραίτητα κάτι ανησυχητικό. Και σίγουρα δεν υπάρχει ένα συγκεκριμένο χαρακτηριστικό προσωπικότητας που να εξηγεί γιατί προτιμάς τον καναπέ σου όταν πέφτει η θερμοκρασία.
Μπορεί να χρειάζεσαι περισσότερη ξεκούραση, να επηρεάζεσαι από το λιγότερο φυσικό φως ή απλώς να μη βρίσκεις ιδιαίτερα ελκυστική την ιδέα μιας εξόδου με βροχή και κρύο.
Το ζητούμενο δεν είναι να πιέζεσαι να βγαίνεις κάθε φορά που έχεις κανονίσει κάτι, ούτε να ακυρώνεις αυτομάτως κάθε πρόσκληση.
Είναι να αναγνωρίζεις τη διαφορά ανάμεσα στο «σήμερα θέλω να ξεκουραστώ» και στο «έχω αρχίσει να απομακρύνομαι από όσα με κάνουν χαρούμενο/η».
Γιατί μερικές φορές μια βραδιά στον καναπέ είναι ακριβώς αυτό που χρειάζεσαι. Άλλες φορές, όμως, το πιο δύσκολο κομμάτι μιας όμορφης εξόδου είναι απλώς να σηκωθείς από αυτόν.
Φωτογραφίες: Pexels
Διαβάστε ακόμα
«Critical ignoring»: Γιατί το να μάθουμε να αγνοούμε ορισμένες πληροφορίες μπορεί να μας κάνει καλό
Άγχος: 4 βήματα για να το μειώσετε γρήγορα, σύμφωνα με το Harvard
