Κι αν η διατήρηση της προσοχής μας σήμαινε επίσης ότι επιλέγουμε να μην διαβάζουμε τα πάντα; Αυτή είναι η ιδέα πίσω από το «critical ignoring», δηλαδή την τέχνη του να αγνοούμε με κριτήριο και διάκριση.
Κάθε μέρα, η πληροφορία κατακλύζει τις οθόνες μας. Κάποια από αυτή μας ανησυχεί, κάποια μας εξοργίζει και κάποια μας κεντρίζει το ενδιαφέρον αρκετά ώστε να κρατήσει την προσοχή μας. Η προσπάθεια να παρακολουθούμε τα πάντα κινδυνεύει να μας οδηγήσει σε υπερφόρτωση...
Ωστόσο, οι ερευνητές της ψυχολογίας προτείνουν πλέον μια διαφορετική στρατηγική, όχι μόνο να μάθουμε να ελέγχουμε όσα διαβάζουμε, αλλά και να αναγνωρίζουμε ποια πράγματα δεν αξίζουν την προσοχή μας.
Επιλέγοντας τι αξίζει την προσοχή μας
Το critical ignoring δεν σημαίνει ότι κλείνουμε τα μάτια απέναντι στον κόσμο. Ο όρος αναφέρεται στην ικανότητα να αγνοούμε σκόπιμα ορισμένο περιεχόμενο, ακόμη κι όταν αυτό είναι άμεσα διαθέσιμο. Στο άρθρο τους σχετικά με τις ψηφιακές δεξιότητες, οι ερευνητές Anastasia Kozyreva, Sam Wineburg, Stephan Lewandowsky και Ralph Hertwig μας υπενθυμίζουν ότι η προσοχή είναι ένας περιορισμένος πόρος.
Το να τη διαθέτουμε σε παραπλανητικό περιεχόμενο ή σε περιεχόμενο που έχει σχεδιαστεί απλώς για να προκαλέσει μια αντίδραση αποτελεί ήδη σπατάλη αυτού του πόρου.
Ένα άρθρο που δημοσιεύτηκε στο Psychology Today, βασισμένο σε πρόσφατες έρευνες σχετικά με την υπερπληθώρα πληροφοριών, επισημαίνει επίσης ότι η αφθονία περιεχομένου μπορεί να δυσκολεύει τη διάκριση μεταξύ αλήθειας και ψεύδους. Η κόπωση και η αίσθηση κορεσμού που προκαλεί αυτή η υπερπληροφόρηση μπορεί στη συνέχεια να μας οδηγήσουν στο να μοιραζόμαστε πολύ γρήγορα εντυπωσιακό ή «πιασάρικο» περιεχόμενο, χωρίς να αφιερώνουμε πραγματικά χρόνο για να το εξετάσουμε.
Αναζητήστε τα σημάδια και μετά συνεχίστε το scrolling
Ορισμένα στοιχεία μπορούν να μας ενθαρρύνουν να κάνουμε scroll αντί να σταματήσουμε στο συγκεκριμένο περιεχόμενο, όπως μια κατηγορία χωρίς αποδείξεις, η απουσία αξιόπιστων πηγών ή περιεχόμενο που έχει ως βασικό στόχο να προκαλέσει φόβο ή θυμό. Φυσικά, αυτά τα στοιχεία δεν αρκούν πάντα για να συμπεράνουμε ότι μια πληροφορία είναι ψευδής. Μπορούν όμως να αποτελέσουν ένδειξη ότι καλό είναι να μην τη μοιραστούμε αμέσως.
Για να προστατεύσουμε καθημερινά την ψυχική μας ευεξία, οι ερευνητές προτείνουν επίσης να παίρνουμε μέτρα για να διαχειριζόμαστε το ψηφιακό μας περιβάλλον, να απενεργοποιούμε ορισμένες ειδοποιήσεις, να επιλέγουμε προσεκτικά τους λογαριασμούς που ακολουθούμε και να αποφεύγουμε να εμπλεκόμαστε με «trolls», δηλαδή ανθρώπους που επιδιώκουν αποκλειστικά να προκαλέσουν αντιδράσεις.
Αν μια πληροφορία φαίνεται σημαντική, είναι προτιμότερο να απομακρυνθούμε από το feed και να την επαληθεύσουμε μέσω αξιόπιστων πηγών πριν της αφιερώσουμε την προσοχή μας. Η ιδέα δεν είναι να αγνοούμε τα πάντα, αλλά να κρατάμε την προσοχή μας για όσα έχουν πραγματικά σημασία.
Πρόκειται για έναν τρόπο να ανακτήσουμε έναν βαθμό ελέγχου πάνω στον χρόνο που περνάμε μπροστά στις οθόνες και, πάνω απ’ όλα, να αποτρέψουμε κάθε νέο περιεχόμενο από το να καθορίζει τη διάθεσή μας.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΑ
Δείτε πώς επηρεάζεται η διάθεσή σας όταν μειώνετε την κατανάλωση καφεΐνης
Γιατί το φθινόπωρο ξυπνά αναμνήσεις; Η ψυχολογία της νοσταλγίας και η παγίδα της εξιδανίκευσης
