Το σύγχρονο dating είναι ένα «ναρκοπέδιο» από νέους όρους και συμπεριφορές που για κάποιους μπορεί να είναι γρίφοι: ghosting, breadcrumbing, orbiting, love bombing. Τώρα μπορείτε να προσθέσετε και το floodlighting στη λίστα!
Ας το αναλύσουμε με απλά λόγια, χωρίς ψυχολογική ορολογία.
Τι είναι το floodlighting;
Με απλά λόγια, floodlighting (από τις λέξεις flood που σημαίνει πλημμύρα και lighting που σημαίνει φωτισμός) είναι όταν κάποιος αποκαλύπτει βαθιά προσωπικές, συναισθηματικά «βαριές» πληροφορίες πολύ νωρίς σε μια σχέση, συχνά στο πρώτο ραντεβού ή ακόμα και πριν συναντηθείτε από κοντά. Είναι ένα είδος συναισθηματικού καταιγισμού, όπου κάποιος ξεδιπλώνει τον εσωτερικό του κόσμο σαν τυφώνας: παιδικά τραύματα, παλιές προδοσίες, δυσκολίες ψυχικής υγείας, περίπλοκες σχέσεις με πρώην — τίποτα δεν μένει απ’ έξω.
Σε έναν ανεκπαίδευτο παρατηρητή, αυτό μπορεί να μοιάζει με αυθεντικότητα. Με ευαλωτότητα. Ίσως ακόμη και με ένδειξη εμπιστοσύνης. Αν όμως κοιτάξετε πιο προσεκτικά, κάτι είναι… παράξενο.
Σύμφωνα με την Brené Brown, ερευνήτρια και συγγραφέα γνωστή για τη δουλειά της γύρω από την ευαλωτότητα και την ντροπή, η πραγματική ευαλωτότητα προϋποθέτει σταδιακή συναισθηματική οικειότητα που αναπτύσσεται με τον χρόνο, σε έναν ασφαλή και αμοιβαίο χώρο. Όταν κάποιος επιταχύνει αυτή τη διαδικασία και τα «ξεφορτώνεται» όλα μονομιάς, αυτό δεν είναι ευαλωτότητα αλλά... floodlighting.
Η ψυχολογία πίσω από την υπερέκθεση
Γιατί κάποιος να αφηγηθεί όλη του τη ζωή σε έναν σχεδόν άγνωστο σε ένα ποτό ή σε μια σειρά από νυχτερινά μηνύματα;
Η ειδικός σε θέματα σχέσεων Jessica Alderson, συνιδρύτρια της εφαρμογής σχέσεων So Synced, εξηγεί ότι το floodlighting μπορεί να είναι ένας στρατηγικός ή ασυνείδητος τρόπος να δοκιμάσει κανείς πόσο συναισθηματικά διαθέσιμος είναι ο άλλος. Είναι σαν να πετάς όλα σου τα «βάρη» στο τραπέζι για να δεις αν ο άλλος θα φύγει… ή θα μείνει να τα κουβαλήσει μαζί σου.
«Το floodlighting είναι σαν να χρησιμοποιείς την ευαλωτότητα ως προβολέα μεγάλου βεληνεκούς», λέει. «Δεν αφορά τη σύνδεση, αφορά το να μετρήσεις τι μπορεί να αντέξει ο άλλος και να επιταχύνεις τεχνητά την οικειότητα».
Και ενώ μπορεί να φαίνεται γενναίο, συχνά υπάρχει ένα διακριτικό παιχνίδι δύναμης. Η αποκάλυψη βαριών, ιδιωτικών πληροφοριών μπορεί να μεταφέρει το συναισθηματικό βάρος στον άλλον πολύ νωρίς. Μπορεί επίσης να θολώσει τα όρια ανάμεσα στην πραγματική εγγύτητα και τη συναισθηματική πίεση.
Freepik
Πώς να αναγνωρίσετε τα σημάδια
Πώς ξέρετε ότι βρίσκεστε σε μια στιγμή floodlighting;
• «Βόμβες» προσωπικών αποκαλύψεων από νωρίς. Μόλις γνωριστήκατε, αλλά ήδη ξέρετε για την παραμέληση στην παιδική ηλικία, τα αγχολυτικά φάρμακα και τον πρώην που απάτησε και μάλιστα με φίλο.
• Εσείς απλώς ακούτε. Δεν πρόκειται για αμφίδρομη συζήτηση, αλλά για μονόπλευρη συναισθηματική εκφόρτιση.
• Αισθάνεστε συναισθηματικά στριμωγμένοι. Η ένταση δεν αφήνει χώρο για ελαφρότητα ή διασκέδαση. Ξαφνικά το ραντεβού μοιάζει με συνεδρία θεραπείας.
• Σας παρατηρούν στενά. Κάθε σας αντίδραση αναλύεται: μορφασμός, ενδιαφέρον, αμηχανία.
• Βιασύνη να «οριστεί» η σχέση. Μπορεί να μιλούν για «έντονη σύνδεση» ή να λένε ότι νιώθουν πιο κοντά σας από οποιονδήποτε άλλον μόλις μετά από μία μόνο βραδιά.
Γιατί οι άνθρωποι κάνουν floodlighting (και γιατί δεν είναι πάντα τοξικό)
Πριν χαρακτηρίσουμε όποιον υπερεκθέτει τον εαυτό του ως χειριστικό, αξίζει να σημειώσουμε ότι δεν είναι όλοι «κακοί». Για κάποιους, το floodlighting είναι στρατηγική επιβίωσης. Μπορεί να πηγάζει από άγχος, χαμηλή αυτοεκτίμηση, παρελθοντικό τραύμα ή έντονη ανάγκη για επιβεβαίωση.
Σε αυτές τις περιπτώσεις, δεν πρόκειται τόσο για έλεγχο όσο για μια ασυνείδητη δοκιμή: «Μπορείς να με αγαπήσεις παρά όλα αυτά;» Ή ίσως: «Αν σου δείξω τα χειρότερα κομμάτια μου από την αρχή, ίσως δεν με πληγώσεις αργότερα».
Κάποιοι απλώς μπερδεύουν την υπερβολική αποκάλυψη με την ευαλωτότητα, επειδή δεν έχουν βιώσει ποτέ υγιή συναισθηματικό ρυθμό στις σχέσεις. Ίσως μεγάλωσαν σε περιβάλλον χωρίς όρια και αναπαράγουν αυτό που γνωρίζουν.
Υπάρχει και η εξής περίπτωση: Κάποιος σας καλεί σε ραντεβού και σας βομβαρδίζει με προσωπικές πληροφορίες γιατί απλούστατα δεν έχει ερωτικό ενδιαφέρον για εσάς αλλά απλώς αναζητά κάποιον να... πει τον πόνο του και ίσως να ζητήσει και συμβουλές! Ύπουλο αλλά έχει συμβεί.
Η πρόθεση έχει σημασία. Αλλά και ο αντίκτυπος επίσης.
Όταν το floodlighting γίνεται χειριστικό
Ακόμη κι αν δεν υπάρχει κακή πρόθεση, το floodlighting μπορεί να ξεπεράσει τα όρια. Σε ορισμένες περιπτώσεις χρησιμοποιείται σκόπιμα για να προκαλέσει συμπόνια, να κατακλύσει συναισθηματικά ή να δημιουργήσει μια ψευδαίσθηση εγγύτητας που δεν έχει ακόμη χτιστεί.
Κάποιος μπορεί να χρησιμοποιήσει το τραύμα ή τις προσωπικές του ιστορίες ως συντόμευση προς την οικειότητα. Να παραλείψει τον αργό «χορό» της γνωριμίας και να πάει κατευθείαν στη «βαθιά σύνδεση».
Και όταν αυτή η σύνδεση μοιάζει δυνατή, μπορεί να εμφανιστούν υπερβολικές απαιτήσεις, συναισθηματική εξάρτηση ή ακόμη και έλεγχος και πριν καν προλάβετε να ανακαλύψετε αν συμφωνείτε στα βασικά, όπως η αγαπημένη σας πίτσα.
Freepik
Πώς να το διαχειριστείτε
Αν είστε εσείς που κάνετε floodlighting, αναρωτηθείτε:
• Γιατί νιώθω την ανάγκη να μοιραστώ τόσα πολλά τόσο σύντομα;
• Αναζητώ σύνδεση ή δοκιμάζω την αφοσίωση του άλλου;
• Εμπιστεύομαι αυτό το άτομο ή φοβάμαι ότι θα με κρίνει αργότερα;
Δοκιμάστε να γράψετε τις σκέψεις σας σε ημερολόγιο πριν τις εκφράσετε. Ή ζητήστε ανατροφοδότηση από έναν έμπιστο φίλο ή θεραπευτή. Η ευαλωτότητα είναι δύναμη — αλλά μόνο όταν είναι ασφαλής και αμοιβαία.
Αν κάποιος άλλος κάνει floodlighting σε εσάς:
Έχετε κάθε δικαίωμα να επιβραδύνετε τον ρυθμό. Δεν οφείλετε τη συναισθηματική σας ενέργεια μόνο και μόνο επειδή ο άλλος σας έδωσε τη δική του. Μπορείτε να πείτε: «Εκτιμώ την ειλικρίνειά σου, αλλά νομίζω ότι ακόμα γνωριζόμαστε. Ίσως μπορούμε να το συζητήσουμε πιο αναλυτικά όταν περάσουμε περισσότερο χρόνο μαζί». Οι υγιείς σχέσεις χτίζονται πάνω σε όρια όχι σε πρόωρα συναισθηματικά πυροτεχνήματα.
Το floodlighting μπορεί να μοιάζει με ευαλωτότητα, αλλά συχνά είναι παραπλανητικό. Αντί να χτίζει εμπιστοσύνη σταδιακά, ανοίγει βίαια την πόρτα, αφήνοντας ελάχιστο χώρο για άνεση ή συναίνεση. Είτε πηγάζει από φόβο, ανασφάλεια ή παρερμηνευμένη ειλικρίνεια, μπορεί να δημιουργήσει συναισθηματική ανισορροπία πριν καν προλάβει να ανθίσει μια σχέση.
Την επόμενη φορά λοιπόν που θα μπείτε στον πειρασμό να μοιραστείτε ολόκληρο το «συναισθηματικό σας βιογραφικό» στο πρώτο ραντεβού — ή βρεθείτε στη θέση του αποδέκτη — θυμηθείτε: η ευαλωτότητα είναι ισχυρή όταν κερδίζεται. Όχι όταν επιβάλλεται. Και σίγουρα όχι όταν χρησιμοποιείται σαν προβολέας για να τυφλώσει κάποιον και να τον οδηγήσει σε σύνδεση.
Διαβάστε ακόμα:
Νιώθεις πραγματικά πεταλούδες στο στομάχι; 9+1 σημάδια που αποδεικνύουν ότι δεν είναι ιδέα σου
