Υπάρχει κάτι ιερό στη στιγμή που ο πρώτος ήλιος του νέου χρόνου σηκώνεται πάνω από τον ορίζοντα. Εκείνη η λεπτή γραμμή φωτός που σκίζει τη σιωπή της νύχτας δεν είναι απλώς ένα φυσικό φαινόμενο, είναι μια υπόσχεση. Από την αρχαιότητα, οι άνθρωποι στάθηκαν μπροστά σ’ αυτό το πρώτο φως με σεβασμό, πίστη και ευγνωμοσύνη. Γιατί κάθε νέα ανατολή κουβαλά την ιδέα της αναγέννησης: πως ό,τι σκοτείνιασε μπορεί να ξαναφωτιστεί.
Ίσως γι’ αυτό σε τόσους πολιτισμούς, σε τόσες διαφορετικές εποχές και γωνιές του κόσμου, η πρώτη ανατολή του χρόνου θεωρήθηκε ιερή. Από τις αρχαίες αυτοκρατορίες μέχρι τους σύγχρονους ανθρώπους που στέκονται στην ακροθαλασσιά με έναν καφέ στο χέρι, όλοι κοιτάζουν το ίδιο φως, το φως που δεν γνωρίζει σύνορα, φυλές ή θρησκείες. Το φως που επιστρέφει πάντα, ό,τι κι αν έχει προηγηθεί.
Ο πρώτος ήλιος του έτους είναι κάτι περισσότερο από μια όμορφη στιγμή της φύσης. Είναι σύμβολο αναγέννησης, καθαρισμού, ελπίδας. Είναι η υπενθύμιση ότι, παρά την κούραση ή τα βάρη του χρόνου που πέρασε, υπάρχει πάντα μια ευκαιρία να σταθούμε ξανά όρθιοι, να ανοίξουμε τα μάτια και να πούμε “ευχαριστώ” για το φως που μας βρίσκει. Ένας κοινός παλμός που ενώνει όλους τους ανθρώπους κάτω από την ίδια ουράνια σκηνή.
Shutterstock
Ιαπωνία – Το “Hatsuhinode”, η πρώτη ανατολή
Στην Ιαπωνία, η πρώτη ανατολή του χρόνου -το Hatsuhinode- είναι ένα από τα πιο σημαντικά τελετουργικά της Πρωτοχρονιάς. Χιλιάδες άνθρωποι ανεβαίνουν βουνά ή πηγαίνουν στις ακτές για να αντικρίσουν τον πρώτο ήλιο. Πιστεύεται ότι φέρνει ευτυχία και δύναμη για όλο το έτος, καθώς οι άνθρωποι προσεύχονται για υγεία, ειρήνη και ευημερία. Δεν είναι απλώς μια όμορφη συνήθεια, είναι μια πράξη βαθιάς σύνδεσης με τη φύση και το χρόνο. Ο ήλιος δεν είναι μόνο φως, είναι ζωή που ξαναγεννιέται μπροστά στα μάτια τους.
Μογγολία – Ο ήλιος πάνω από τα βουνά
Στη Μογγολία, η παράδοση του Tsagaan Sar, του σεληνιακού νέου έτους, συνδέεται με την πρώτη ανατολή. Οι άνθρωποι ανεβαίνουν στα βουνά πριν χαράξει, τυλιγμένοι σε γούνες και μανδύες, για να υποδεχτούν τον πρώτο ήλιο. Η στιγμή είναι γεμάτη σιωπή και σεβασμό· οι προσευχές ψιθυρίζονται καθώς το φως αγγίζει τα χιονισμένα εδάφη. Πιστεύεται ότι αυτό το φως καθαρίζει τον νου και γεμίζει τον άνθρωπο με νέα δύναμη για τη χρονιά που ξεκινά.
Sunrise Festival
Οι Ινδοί και η ανατολή του Surya
Στην Ινδία, ο ήλιος λατρεύεται ως θεός, ο Surya. Το φως του θεωρείται πηγή σοφίας και ζωτικής ενέργειας. Πολλοί πιστοί ξεκινούν τη νέα χρονιά με τελετές προσευχής προς τον ήλιο, βουτώντας στα νερά του Γάγγη ή άλλων ιερών ποταμών, καθώς ο πρώτος ήλιος ανατέλλει. Είναι μια πράξη κάθαρσης, αλλά και εσωτερικής αφύπνισης. Όπως ο ήλιος φωτίζει τη γη, έτσι κι η συνείδηση μπορεί να φωτίσει το πνεύμα.
Στο χωριό Dong στο κρατίδιο Arunachal Pradesh -το πρώτο σημείο της χώρας που βλέπει την ανατολή- διοργανώνει κάθε χρόνο το Sunrise Festival, μια γιορτή αφιερωμένη στο φως και στη συλλογική χαρά της νέας αρχής. Εκεί, άνθρωποι κάθε ηλικίας μαζεύονται για να χαιρετήσουν τον ήλιο και να ανταλλάξουν ευχές κάτω από τον ίδιο ουρανό.
Οι Ίνκας και το φως των Άνδεων
Για τους αρχαίους Ίνκας, ο ήλιος -ο θεός Ίντι- ήταν η καρδιά του κόσμου. Αν και το δικό τους ηλιακό φεστιβάλ, το Inti Raymi, γινόταν στο χειμερινό ηλιοστάσιο, κάθε νέα ανατολή σήμαινε ότι η θεϊκή ενέργεια συνέχιζε να κυλά. Οι Ίνκας χόρευαν και πρόσφεραν δώρα στο φως, πιστεύοντας πως όσο ο ήλιος ανέβαινε στον ουρανό, τόσο θα ανέβαινε και η ζωή μέσα τους.
Σκανδιναβικές παραδόσεις – Η νίκη του φωτός
Στις βόρειες χώρες, όπου οι χειμώνες είναι μακροί και σκοτεινοί, ο πρώτος ήλιος του έτους είχε πάντα μια ξεχωριστή βαρύτητα. Μετά τις ατελείωτες νύχτες του Δεκεμβρίου, οι άνθρωποι περίμεναν με λαχτάρα την πρώτη μέρα που το φως “κρατά” λίγο παραπάνω. Η ανατολή αυτή σήμαινε ελπίδα, συνέχιση, ζωή που επιστρέφει. Οι παραδόσεις τους -από τα γλέντια του Yule μέχρι τις φωτιές της νέας χρονιάς- δεν ήταν μόνο εορτασμοί, αλλά ύμνοι στο φως που πάντα επιστρέφει, όσο βαθύ κι αν είναι το σκοτάδι.
Ένα παγκόσμιο μήνυμα φωτός
Όποια κι αν είναι η γλώσσα, η θρησκεία ή η παράδοση, ο πρώτος ήλιος του χρόνου μιλά για το ίδιο πράγμα: την ελπίδα. Την αίσθηση πως μέσα στο φως που ανατέλλει υπάρχει μια ευκαιρία για νέα αρχή.
Κι ίσως εκεί να βρίσκεται και ο πιο όμορφος συμβολισμός όλων: ο ήλιος ανατέλλει για όλους, χωρίς διακρίσεις. Δεν ζητάει τίποτα, δεν υπόσχεται τίποτα, απλώς αναδύεται. Και μόνο το να τον αντικρίσεις, έστω για μια στιγμή, είναι σαν να λες στον εαυτό σου: “Είμαι ακόμη εδώ. Κι αυτό αρκεί.
Διαβάστε ακόμα
Ο λόγος που οι φακές θεωρούνται γούρι την Πρωτοχρονιά σε πολλές χώρες
Τι συμβαίνει στον εγκέφαλο όταν ακούμε τη φράση «καλή χρονιά»
