Έχεις βρεθεί ποτέ να σκέφτεσαι: «Πάλι τα ίδια; Γιατί διαλέγω ανθρώπους που δεν μου ταιριάζουν;» Δεν είσαι η μόνη. Πολλές από εμάς, ξανά και ξανά, ερωτευόμαστε ανθρώπους που μας πληγώνουν, δεν είναι διαθέσιμοι ή απλώς δεν μπορούν να μας δώσουν αυτό που χρειαζόμαστε. Πώς το λέει η Δέσποινα Βανδή; Και πάλι βρήκα τον λάθος άνθρωπο για ν' αγαπήσω μα τώρα είναι αργά για να γυρίσω.... Αυτό... Και από ψυχολογική πλευρά, αυτό δεν είναι τυχαίο, έχει βαθιές ρίζες.
Ας το δούμε απλά και ανθρώπινα.
1. Οι πρώτες μας σχέσεις γίνονται «χάρτης»
Σύμφωνα με τον ψυχολόγο John Bowlby, οι εμπειρίες που είχαμε ως παιδιά με τους γονείς ή φροντιστές μας διαμορφώνουν τον τρόπο που συνδεόμαστε ως ενήλικες. Αν, για παράδειγμα, η αγάπη που λάβαμε ήταν ασταθής, ψυχρή ή απορριπτική, υπάρχει πιθανότητα να νιώθουμε οικεία με κάτι παρόμοιο αργότερα.
Δεν ερωτευόμαστε πάντα αυτό που μας κάνει καλό. Ερωτευόμαστε συχνά αυτό που μας είναι γνώριμο.
Κι αν το «γνώριμο» περιλαμβάνει απόσταση, ένταση ή ανασφάλεια, τότε μπορεί -χωρίς να το καταλαβαίνουμε- να το αναζητούμε.
2. Μπερδεύουμε την ένταση με τον έρωτα
Ο δυνατός έρωτας συχνά συνοδεύεται από αγωνία, αβεβαιότητα, σκαμπανεβάσματα. Η καρδιά χτυπάει δυνατά, το μυαλό κολλάει στον άλλον, υπάρχει πάθος.
Όμως η ένταση δεν σημαίνει απαραίτητα συμβατότητα.
Όταν κάποιος είναι απρόβλεπτος ή συναισθηματικά μη διαθέσιμος, ο εγκέφαλός μας μπαίνει σε «κατάσταση κυνηγιού». Η ντοπαμίνη αυξάνεται, και το συναίσθημα γίνεται εθιστικό. Μοιάζει με έρωτα — αλλά πολλές φορές είναι απλώς άγχος δεμένο με επιθυμία.
3. Θέλουμε να «διορθώσουμε» το παρελθόν
Ασυνείδητα, κάποιοι από εμάς επιλέγουμε ανθρώπους που μοιάζουν με πρόσωπα του παρελθόντος μας. Ίσως έναν γονιό που δεν μας έδινε επιβεβαίωση. Ίσως μια σχέση που μας άφησε με ερωτηματικά.
Μέσα μας υπάρχει μια βαθιά ελπίδα: «Αν αυτή τη φορά τα καταφέρω, θα νιώσω επιτέλους αρκετός/ή.»
Είναι σαν να προσπαθούμε να ξαναγράψουμε ένα παλιό σενάριο, αλλά με διαφορετικό τέλος.
4. Η αυτοεκτίμηση παίζει τεράστιο ρόλο
Όταν βαθιά μέσα μας δεν πιστεύουμε ότι αξίζουμε μια υγιή, ήρεμη αγάπη, μπορεί να απορρίπτουμε -χωρίς να το συνειδητοποιούμε- ανθρώπους που μας φέρονται καλά.
Η σταθερότητα μπορεί να μας φαίνεται «βαρετή».
Η καλοσύνη μπορεί να μας φαίνεται ύποπτη.
Και η διαθεσιμότητα… ξένη.
Μερικές φορές, το «λάθος άτομο» επιβεβαιώνει αυτό που ήδη πιστεύουμε για τον εαυτό μας.
5. Ο φόβος της πραγματικής οικειότητας
Μπορεί να ακούγεται παράδοξο, αλλά μια υγιής σχέση απαιτεί ευαλωτότητα. Να δείξεις ποιος είσαι, να ανοιχτείς, να ρισκάρεις.
Αν αυτό μας τρομάζει, τότε μπορεί, ασυνείδητα, να επιλέγουμε ανθρώπους που δεν είναι πραγματικά διαθέσιμοι. Έτσι, αποφεύγουμε τον βαθύ δεσμό, αλλά χωρίς να το παραδεχόμαστε ούτε στον εαυτό μας.
Άρα… φταίμε εμείς;
Όχι. Δεν πρόκειται για «φταίξιμο». Πρόκειται για μοτίβα. Και το σημαντικό είναι ότι τα μοτίβα μπορούν να αλλάξουν, όταν τα αναγνωρίσουμε. Το πρώτο βήμα δεν είναι να κατηγορήσουμε τον εαυτό μας για τις επιλογές του. Είναι να τον καταλάβουμε. Να ρωτήσουμε με ειλικρίνεια:
Τι μου είναι οικείο;
Τι με ελκύει και γιατί;
Πώς ένιωθα στις πρώτες μου σχέσεις;
Ποιο κομμάτι μου προσπαθεί να καλύψει αυτή η επιλογή;
Δεν ερωτευόμαστε «λάθος» επειδή είμαστε χαλασμένοι. Ερωτευόμαστε με βάση αυτά που μάθαμε για την αγάπη. Και τα καλά νέα είναι ότι μπορούμε να μάθουμε ξανά. Με αυτογνωσία, δουλειά με τον εαυτό μας (και, αν χρειάζεται, με έναν ειδικό), σιγά-σιγά αλλάζει και το τι μας ελκύει. Όσο θεραπεύουμε τα τραύματά μας, τόσο αλλάζει και το «ραντάρ» μας.
Ίσως, τελικά, το «λάθος άτομο» να μην ήταν αποτυχία. Ίσως να ήταν καθρέφτης. Και κάθε καθρέφτης - όσο κι αν πονά- μας δείχνει κάτι πολύτιμο για εμάς. Αρκεί να πάρουμε το μάθημα...
Πηγή φωτογραφιών: Freepik
Διαβάστε ακόμα
Πώς αντιδράς στην απόρριψη και τι αποκαλύπτει αυτό για εσένα;
3 ψυχολογικές ασκήσεις που βελτιώνουν άμεσα τη διάθεση
Γιατί τα social media επηρεάζουν περισσότερο απ’ όσο νομίζουμε την ψυχική μας διάθεση
