Νυχτερινοί τρόμοι, φόβος για το σκοτάδι, άρνηση να κοιμηθούν μόνα τους, άγχος αποχωρισμού… Για τα μικρά παιδιά, η ώρα του ύπνου συχνά γίνεται πηγή έντασης. Σε ορισμένα στάδια της ανάπτυξής τους, η φαντασία τους γίνεται πιο έντονη, η συνειδητοποίηση της απουσίας των γονιών τους πιο δυνατή και ο ύπνος μετατρέπεται σε δοκιμασία.
Ο Dr. Craig Canapari, Αμερικανός παιδίατρος ειδικός στον ύπνο των βρεφών και διευθυντής του Yale Pediatric Sleep Center (ενός από τα κορυφαία κέντρα στις Ηνωμένες Πολιτείες), βασίζεται σε χρόνια κλινικής εμπειρίας και επιστημονικής έρευνας για να βοηθήσει τους γονείς να βρουν ξανά την ηρεμία τους.
Ακολουθούν τρεις εύκολες και διασκεδαστικές μεθόδους, από το βιβλίο του Getting Your Child to Sleep Without Exhausting Yourself (Solar), που μπορείτε να δοκιμάσετε άμεσα.
Το σπρέι κατά των τεράτων για να βοηθήσετε το παιδί σας να κοιμηθεί
Πρόκειται για μια πολύ απλή τεχνική που βοηθά τα μικρά παιδιά τα οποία φοβούνται τα τέρατα στο δωμάτιό τους. Πάρτε ένα μικρό μπουκαλάκι με ψεκαστήρα και γεμίστε το με νερό (μπορείτε να προσθέσετε μερικές σταγόνες χρώμα ζαχαροπλαστικής στο αγαπημένο χρώμα του παιδιού σας για μεγαλύτερο αποτέλεσμα).
Πείτε του ότι τα τέρατα είναι αλλεργικά σε αυτό το σπρέι, το οποίο τα κάνει να φτερνίζονται, να νιώθουν φαγούρα και να γίνονται πολύ νωθρά. Ζητήστε από το παιδί σας να ψεκάσει το δωμάτιό του πριν τον ύπνο, μέσα στην ντουλάπα, κάτω από το κρεβάτι… παντού όπου θεωρεί ότι χρειάζεται. Με τον καιρό, θα αρχίσει να το χρησιμοποιεί όλο και λιγότερο.
Το λούτρινο σκυλάκι που βοηθά το παιδί να κοιμηθεί
Η μέθοδος αυτή δημιουργήθηκε αρχικά για να βοηθήσει μικρά παιδιά (ηλικίας 4 έως 6 ετών) να ξεπεράσουν τραυματικές εμπειρίες από περιόδους πολέμου. Ο ψυχολόγος Avi Sadeh, ο δημιουργός της τεχνικής, διαπίστωσε ότι λειτουργούσε επίσης αποτελεσματικά απέναντι στους νυχτερινούς φόβους. Τα παιδιά αγαπούν να βοηθούν και αυτή η μέθοδος βασίζεται στο ένστικτό τους να φροντίζουν τους άλλους.
Δώστε στο παιδί σας ένα μικρό λούτρινο σκυλάκι (ή οποιοδήποτε άλλο ζωάκι προτιμάτε) και πείτε του την ακόλουθη ιστορία, γραμμένη από τον Avi Sadeh:
«Θέλω να σου γνωρίσω τον φίλο μου τον Huggy. Συνήθως ο Huggy είναι ένα πολύ χαρούμενο μικρό σκυλάκι. Αλλά αυτή τη στιγμή είναι λίγο λυπημένος και λίγο φοβισμένος. Μπορείς να μαντέψεις γιατί είναι λυπημένος;»
(Αφού απαντήσει το παιδί, η ιστορία συνεχίζεται:)
«Είναι λυπημένος επειδή βρίσκεται πολύ μακριά από το σπίτι του και δεν έχει κανέναν καλό φίλο. Του αρέσουν πολύ οι αγκαλιές, αλλά δεν υπάρχει κανείς να τον φροντίζει. Νομίζεις ότι θα μπορούσες να γίνεις φίλος του, να τον αγκαλιάζεις και να τον παίρνεις στο κρεβάτι σου όταν κοιμάσαι;»
Στη συνέχεια, ενθαρρύνετε το παιδί σας να πάρει το σκυλάκι στο κρεβάτι του ώστε να νιώθει ασφάλεια. Το παιχνίδι με το λούτρινο κατά τη διάρκεια της ημέρας μπορεί επίσης να βοηθήσει. Όταν τα παιδιά παίζουν ότι φροντίζουν το μικρό σκυλάκι, επικεντρώνονται λιγότερο στους δικούς τους φόβους.
Ένα κυνήγι θησαυρού για να εξοικειωθεί το παιδί με το σκοτάδι
Πρόκειται για μια λίγο πιο σύνθετη μέθοδο, σχεδιασμένη για παιδιά ηλικίας 4 έως 10 ετών που χρειάζονται την παρουσία ενός ενήλικα για να αποκοιμηθούν επειδή φοβούνται ή που ζητούν να κοιμούνται με αναμμένο φως. Αν το παιδί σας φοβάται πραγματικά το σκοτάδι, αυτά τα παιχνίδια το βοηθούν να εκτεθεί σταδιακά σε αυτό μέσα από μια διασκεδαστική διαδικασία, ώστε να ξεπεράσει τον νυχτερινό φόβο.
Δώστε στο παιδί σας έναν μικρό φακό και συγκεντρώστε μερικά από τα αγαπημένα του παιχνίδια. Καθ’ όλη τη διάρκεια της διαδικασίας, περιμένετε έξω από την πόρτα του δωματίου του.
- Κρύψτε ένα παιχνίδι στο δωμάτιό του, σε σημείο που να μπορεί εύκολα να το βρει.
- Σβήστε τα φώτα και ζητήστε του να πάει να βρει το παιχνίδι.
- Επιβραβεύστε έντονα το παιδί σας που έψαξε μόνο του στο σκοτάδι. Μπορείτε να πείτε:
- «Είσαι τόσο γενναίος, δεν το πιστεύω! Είσαι ο ήρωάς μου!»
- «Πρέπει να κρύψω καλύτερα τα παιχνίδια, είσαι πολύ έξυπνος και τα βρίσκεις αμέσως!»
- Επαναλάβετε το παιχνίδι τρεις έως πέντε φορές, με άλλα παιχνίδια.
Με τον καιρό, αυξήστε σταδιακά τη δυσκολία των σημείων όπου κρύβετε τα αντικείμενα, ώστε το παιδί να χρειάζεται να παραμένει περισσότερο χρόνο στο σκοτάδι. Το κυνήγι θησαυρού πρέπει να παραμένει σύντομο και διασκεδαστικό. Πιθανότατα θα χρειαστεί να το επαναλάβετε για αρκετές βραδιές μέχρι το παιδί σας να νιώσει πιο άνετα στο σκοτάδι.
Αν δυσκολεύεται στην αρχή, μπορείτε να ξεκινήσετε με δεμένα μάτια, αφήνοντας το φως αναμμένο, και ζητώντας του να βρει μεγάλα αντικείμενα, όπως έπιπλα. Και πάλι, ίσως χρειαστούν μερικές ημέρες εξάσκησης στα βήματα 3 και 4.
Η προσωπική μου μέθοδος για να κοιμίζω τα παιδιά μου
Προσωπικά, όταν τα παιδιά μου ήταν μικρά, δημιούργησα αυθόρμητα μια μέθοδο που λειτούργησε πολύ καλά. Περιλάμβανε μια μαγική φράση που έλεγα μετά την ανάγνωση της ιστορίας πριν τον ύπνο.
Πρώτα τους ζητούσα να μου πουν όλα όσα τους φόβιζαν. Στη συνέχεια, με μεγάλη συγκέντρωση και συμμετοχή, ενώ κουνούσα λίγο τα χέρια μου σαν μάγος, ξεκινούσα μια μεγάλη «μαγική» πρόταση που άρχιζε με το: «Άμπρα κατάμπρα…» και συνέχιζα αναφέροντας όλα τα πράγματα ή τα πρόσωπα που τους φόβιζαν, ζητώντας τους να μην πλησιάσουν ούτε το σπίτι ούτε τα όνειρά τους.
Έπειτα συνέχιζα το ξόρκι μου αναφέροντας όλα όσα τους έφερναν χαρά (από τις αγαπημένες τους καραμέλες μέχρι τους χαρακτήρες κινουμένων σχεδίων που αγαπούσαν…), ζητώντας από αυτά να έρθουν να τους προστατεύσουν ή να μπουν στα όνειρά τους. Ένα μικρό κόλπο που έκανε πραγματικά θαύματα
