Η χειραγώγηση σπάνια εμφανίζεται σε μια επαγγελματική σχέση με ξεκάθαρη προειδοποιητική ταμπέλα. Συνήθως έρχεται με διακριτικούς τρόπους που στην αρχή είναι εύκολο να αγνοηθούν. Ένα σχόλιο μπορεί να φαίνεται αθώο. Μια μικρή διαφωνία μπορεί να μοιάζει φυσιολογική. Όμως με τον καιρό αρχίζει να σχηματίζεται ένα μοτίβο και η ατμόσφαιρα αλλάζει σταδιακά.
Ακόμα και οι πιο διορατικοί άνθρωποι μπορεί να μην αναγνωρίσουν τα πρώτα σημάδια χειραγώγησης, επειδή αυτές οι συμπεριφορές καλλιεργούνται σταδιακά και... ύπουλα.
Η χειριστική συμπεριφορά συχνά λειτουργεί επηρεάζοντας το πώς αισθάνεται κάποιος για τον εαυτό του ή για μια κατάσταση. Η αυτοπεποίθηση μπορεί να αρχίσει να φθίνει. Η αμφιβολία μπορεί να αντικαταστήσει τη βεβαιότητα. Ό,τι κάποτε φαινόταν ξεκάθαρο μπορεί να αρχίσει να μοιάζει μπερδεμένο.
Το να μάθει κανείς να αναγνωρίζει τα πρώιμα προειδοποιητικά σημάδια ενός χειριστικού ανθρώπου και δη αφεντικού ή προϊσταμένου μπορεί να κάνει τεράστια διαφορά. Η επίγνωση επιτρέπει στους ανθρώπους να σταματήσουν, να σκεφτούν και να αποφασίσουν πώς θέλουν να προχωρήσουν.
Όλες οι σχέσεις και ειδικά οι επαγγελματικές φυσιολογικά περιλαμβάνουν διαφωνίες και στιγμές έντασης. Η βασική διαφορά βρίσκεται στα επαναλαμβανόμενα μοτίβα που αφήνουν συνεχώς το ένα άτομο να νιώθει μπερδεμένο, πιεσμένο ή υποτιμημένο.
Ιδού λοιπόν 8 σημάδια ενός χειριστικού αφεντικού.
Σημάδι 1: Συνεχής κριτική που υπονομεύει την αυτοπεποίθηση
Η κριτική μπορεί να έχει υγιή σκοπό όταν βοηθά κάποιον να εξελιχθεί. Η χειριστική κριτική όμως λειτουργεί διαφορετικά. Αντί να προσφέρει καθοδήγηση, διαβρώνει σταδιακά την αυτοπεποίθηση.
Στην αρχή τα σχόλια μπορεί να ακούγονται σαν χρήσιμες συμβουλές. Ένα σχόλιο για το πώς χειρίστηκες μια συζήτηση. Μια μικρή διόρθωση για μια απόφαση που πήρες. Με τον χρόνο, τα σχόλια μπορεί να γίνουν πιο συχνά και πιο αιχμηρά.
Όταν αυτό το μοτίβο συνεχίζεται, το άτομο μπορεί να αρχίσει να αμφισβητεί τις ικανότητές του. Μπορεί να αρχίσει να αναρωτιέται αν όντως κάνει συνεχώς λάθη.
Αυτή η αλλαγή στην αυτοεικόνα κάνει τη χειραγώγηση ευκολότερη. Κάποιος που νιώθει ανασφάλεια μπορεί να αρχίσει να εξαρτάται περισσότερο από το άτομο που ασκεί την κριτική.
Σημάδι 2: Gaslighting που δημιουργεί αμφιβολία
Το Gaslighting είναι μια μορφή χειραγώγησης που στοχεύει στο να κάνει κάποιον να αμφισβητήσει τη δική του αντίληψη για τα γεγονότα. Ο χειριστικός άνθρωπος μπορεί να αρνείται πράγματα που ξεκάθαρα είπε ή να ισχυρίζεται ότι μια συζήτηση έγινε διαφορετικά.
Για παράδειγμα, μπορεί να θυμάσαι μια συζήτηση με έναν τρόπο ενώ το άλλο άτομο επιμένει ότι συνέβη τελείως διαφορετικά. Όταν αυτό επαναλαμβάνεται, αρχίζει να δημιουργείται σύγχυση.
Τελικά, το άτομο που βιώνει gaslighting μπορεί να αρχίσει να αμφιβάλλει για τη μνήμη του. Αυτή η αμφιβολία δυσκολεύει το να υπερασπιστεί τη θέση του σε μια διαφωνία.
Σημάδι 3: Αγνοούνται τα προσωπικά όρια
Ένα από τα πιο ξεκάθαρα σημάδια χειραγώγησης εμφανίζεται όταν δεν γίνονται σεβαστά τα προσωπικά όρια. Τηλέφωνα εκτός βάρδιας για ασήμαντα ζητήματα, σε ακατάλληλες ώρες, email όταν είσαι σε άδεια με τη μορφή του κατεπείγοντος είναι μερικές χαρακτηριστικές περιπτώσεις.
Ζητάει πολλές φορές συγγνώμη η οποία είναι κενή περιεχομένου και συνεχίζει να παραβιάζει τα όριά σου κάθε φορά με το ίδιο μοτίβο.
Ένα χειριστικό άτομο αντιμετωπίζει τα όρια ως εμπόδια αντί για εργασιακή ηθική και νόμιμο δικαίωμα και εκεί είναι το πρόβλημα.
Σημάδι 4: Υπερβολικά κολακευτικά λόγια σε στρατηγικές στιγμές
Τα κομπλιμέντα είναι φυσιολογικό μέρος μιας δουλειάς ειδικά όταν την κάνεις πολύ καλά. Οι περισσότεροι άνθρωποι απολαμβάνουν να νιώθουν ότι τους εκτιμούν και ότι αναγνωρίζεται η προσπάθειά τους. Ωστόσο, ο έπαινος μπορεί επίσης να χρησιμοποιηθεί στρατηγικά.
Ένα χειριστικό άτομο μπορεί να σε γεμίζει κομπλιμέντα όταν θέλει κάτι από εσένα. Ο θαυμασμός μπορεί να φαίνεται ειλικρινής και κολακευτικός. Λίγο αργότερα όμως εμφανίζεται ένα αίτημα.
Αυτό το μοτίβο μπορεί να επαναλαμβάνεται τόσο συχνά ώστε η σύνδεση να γίνεται εμφανής: πρώτα ο έπαινος, μετά η πειθώ.
Όταν τα κομπλιμέντα συνδέονται προβλέψιμα με αιτήματα, μπορεί να λειτουργούν περισσότερο ως τεχνική επιρροής παρά ως γνήσια εκτίμηση.
Freepik
Σημάδι 5: Απόκρυψη σημαντικών πληροφοριών
Η ξεκάθαρη επικοινωνία χτίζει εμπιστοσύνη. Η χειραγώγηση συχνά ευδοκιμεί όταν οι πληροφορίες είναι ελλιπείς.
Ένα χειριστικό αφεντικό μπορεί να αποφεύγει να μοιραστεί λεπτομέρειες για σχέδια ή αποφάσεις στη δουλειά που σε επηρεάζουν. Μπορεί να αποκαλύπτει πληροφορίες την τελευταία στιγμή ή να αποκρύπτει εντελώς σημαντικά στοιχεία.
Όταν κάποιος δεν έχει πλήρη εικόνα, μπορεί να αρχίσει να εξαρτάται από τον χειριστικό άνθρωπο για να καταλάβει τι συμβαίνει. Αυτή η εξάρτηση μεταβάλλει την ισορροπία ελέγχου.
Σημάδι 6: Τα λόγια δεν ταιριάζουν με τις πράξεις
Η συνέπεια δημιουργεί αίσθηση ασφάλειας. Όταν τα λόγια και οι πράξεις συμβαδίζουν, η εμπιστοσύνη αναπτύσσεται φυσικά.
Η χειραγώγηση όμως δημιουργεί διαφορετικό μοτίβο. Κάποιος μπορεί να υπόσχεται στήριξη αλλά να μην ανταποκρίνεται ποτέ. Μπορεί να εκφράζει θαυμασμό ενώ συμπεριφέρεται υποτιμητικά.
Το χάσμα ανάμεσα σε αυτά που λέγονται και σε αυτά που πραγματικά συμβαίνουν δημιουργεί συναισθηματική αβεβαιότητα. Το άτομο μπορεί να βρίσκεται συνεχώς σε προσπάθεια να ερμηνεύσει ανάμεικτα μηνύματα.
Σημάδι 7: Προσπάθεια απομάκρυνσής σου από τους υπόλοιπους συναδέλφους
Ένα χειριστικό αφεντικό μπορεί να προσπαθήσει να αποδυναμώσει τη σχέση σου με άλλους συναδέλφους. Άλλωστε όταν είσαι απομονωμένος είσαι πιο εύκολα χειραγωγήσιμος επειδή υπάρχουν λιγότερες εξωτερικές φωνές που μπορούν να προσφέρουν αντικειμενική άποψη.
Έτσι μπορεί να αρχίσει να σου μεταφέρει λόγια άλλων που δεν έχουν ειπωθεί ποτέ για να κλονίσει την εμπιστοσύνη σου στους άλλους.
Σημάδι 8: Συχνές δηλώσεις ότι είναι το «θύμα»
Κάποιοι άνθρωποι παρουσιάζουν συνεχώς τον εαυτό τους ως το αδικημένο μέρος σε κάθε κατάσταση. Είναι μόνιμα θύματα μιας κατάστασης από την πιο απλή μέχρι την πιο σύνθετη.
Αυτό το μοτίβο συχνά προκαλεί συμπόνια στους άλλους. Οι άνθρωποι μπορεί να νιώθουν την ανάγκη να τους παρηγορήσουν ή να τους υπερασπιστούν χωρίς να εξετάσουν ολόκληρη την εικόνα.
Τοποθετώντας τον εαυτό τους στη θέση του θύματος, οι χειριστικοί άνθρωποι απομακρύνουν την προσοχή από τη δική τους συμπεριφορά. Η ανάληψη ευθύνης γίνεται δύσκολη, επειδή κάθε συζήτηση επιστρέφει στη δική τους «οδύνη».
Η αναγνώριση αυτού του μοτίβου βοηθά να ξεχωρίσουμε τη γνήσια δυσκολία από τη στρατηγική δραματοποίηση.
Διαβάστε ακόμα:
Όταν η δουλειά γίνεται τοξική: Πότε πρέπει να πάρεις το καπελάκι σου και να φύγεις
Όταν ο υπάλληλος το... παίζει αφεντικό: Πώς να διαχειριστείτε αυτή τη συμπεριφορά στη δουλειά
Οι απρόσμενες συμβουλές καριέρας που πρέπει να κρατήσεις από τις ταινίες The Devil Wears Prada
