Αν ζεις με γάτα, πιθανότατα έχεις σκεφτεί έστω μία φορά ότι ξέρει ακριβώς πώς να παίρνει αυτό που θέλει. Ένα νιαούρισμα την κατάλληλη στιγμή, ένα τρίψιμο στα πόδια σου όταν ανοίγεις το ψυγείο ή εκείνο το επίμονο βλέμμα στις 6 το πρωί που μοιάζει να λέει «σήκω, ήρθε η ώρα για πρωινό».
Για χρόνια, οι γάτες είχαν τη φήμη των μικρών «χειριστικών ιδιοφυιών» του ζωικού βασιλείου. Όμως οι επιστήμονες φαίνεται να έχουν μια διαφορετική εξήγηση. Oι γάτες δεν μας χειραγωγούν. Μας μελετούν και προσαρμόζονται σε εμάς.
Photo by Paul Hanaoka on Unsplash
Οι γάτες παρατηρούν πολύ περισσότερα απ' όσα πιστεύουμε
Έρευνες πάνω στη σχέση ανθρώπου και γάτας δείχνουν ότι οι γάτες είναι εξαιρετικά παρατηρητικά ζώα και προσαρμόζουν τη συμπεριφορά τους ανάλογα με τον άνθρωπο που έχουν απέναντί τους. Δεν αντιδρούν το ίδιο σε όλους ούτε επικοινωνούν με τον ίδιο τρόπο με κάθε μέλος του σπιτιού.
Στην πραγματικότητα, φαίνεται ότι «διαβάζουν» τις συνήθειες, τις αντιδράσεις και το στυλ επικοινωνίας μας καλύτερα απ' όσο φανταζόμαστε. Αν ένας άνθρωπος μιλά συχνά στη γάτα του, την χαϊδεύει, παίζει μαζί της και ανταποκρίνεται στα σήματά της, η γάτα τείνει να εμφανίζει πιο χαλαρή και κοινωνική συμπεριφορά. Οι αλληλεπιδράσεις γίνονται πιο ομαλές και αναπτύσσεται ένας πιο ισχυρός δεσμός.
Γιατί κάποιες γάτες νιαουρίζουν περισσότερο σε συγκεκριμένους ανθρώπους;
Ένα πρόσφατο ερευνητικό εύρημα τράβηξε ιδιαίτερα την προσοχή των ειδικών. Μελέτη διαπίστωσε ότι αρκετές γάτες νιαουρίζουν περισσότερο όταν απευθύνονται σε άνδρες ιδιοκτήτες σε σχέση με γυναίκες. Οι ερευνητές εκτιμούν ότι αυτό μπορεί να συμβαίνει επειδή οι γάτες προσαρμόζουν τον τρόπο επικοινωνίας τους ανάλογα με το πόσο άμεσα ανταποκρίνεται κάθε άνθρωπος στα σήματά τους.
Με απλά λόγια, αν μια γάτα έχει μάθει ότι χρειάζεται να «προσπαθήσει» περισσότερο για να τραβήξει την προσοχή κάποιου, ενδέχεται να χρησιμοποιεί πιο έντονα τη φωνή της. Αυτό δεν σημαίνει ότι προτιμά ή αντιπαθεί κάποιο φύλο. Σημαίνει απλώς ότι προσαρμόζει τη στρατηγική επικοινωνίας της.
Photo by Humberto Arellano on Unsplash
Το νιαούρισμα δεν είναι πάντα αυτό που νομίζεις
Ένα από τα πιο ενδιαφέροντα στοιχεία για τις οικόσιτες γάτες είναι ότι χρησιμοποιούν το νιαούρισμα κυρίως για να επικοινωνούν με τους ανθρώπους και όχι μεταξύ τους. Οι άγριες ή αδέσποτες γάτες νιαουρίζουν πολύ λιγότερο μεταξύ τους σε σχέση με τις κατοικίδιες.
Με τα χρόνια της συμβίωσης με τον άνθρωπο, οι γάτες έχουν εξελίξει τρόπους επικοινωνίας που λειτουργούν αποτελεσματικά πάνω μας. Γι' αυτό και πολλές φορές διαφορετικά νιαουρίσματα σημαίνουν διαφορετικά πράγματα. Φαγητό, παιχνίδι, προσοχή, χαιρετισμό ή απλώς διάθεση για επαφή.
Δεν ζητούν μόνο φαγητό
Ένας ακόμη μύθος που καταρρίπτεται από τη σύγχρονη έρευνα είναι ότι οι γάτες ενδιαφέρονται αποκλειστικά για το φαγητό. Οι επιστήμονες έχουν παρατηρήσει ότι οι γάτες αναζητούν ενεργά κοινωνική επαφή με τους ανθρώπους τους και δημιουργούν πραγματικούς δεσμούς μαζί τους. Μάλιστα, πολλές γάτες ανταποκρίνονται περισσότερο σε ανθρώπους που έχουν δείξει συνέπεια και προσοχή στις δικές τους ανάγκες. Με άλλα λόγια, η σχέση είναι αμφίδρομη. Η γάτα παρατηρεί πώς της συμπεριφέρεσαι και διαμορφώνει ανάλογα τη δική της συμπεριφορά.
Τελικά, ποιος εκπαιδεύει ποιον;
Ίσως το πιο αστείο συμπέρασμα της επιστήμης είναι ότι η σχέση ανθρώπου και γάτας δεν είναι μονόπλευρη. Οι περισσότεροι πιστεύουμε ότι εμείς εκπαιδεύουμε τις γάτες μας. Στην πραγματικότητα όμως, οι γάτες περνούν χρόνια παρατηρώντας ποιες συμπεριφορές φέρνουν αποτελέσματα. Αν κάθε φορά που νιαουρίζουν τους δίνουμε λιχουδιά, μαθαίνουν να νιαουρίζουν περισσότερο. Αν ανταποκρινόμαστε όταν έρχονται για χάδια, θα αναζητούν συχνότερα επαφή.
Δεν πρόκειται για πονηριά ή χειραγώγηση. Είναι ένας φυσικός μηχανισμός μάθησης που συναντάται σε πολλά κοινωνικά ζώα.
Διαβάστε ακόμα
Viral γατοδράμα: Πήγε δώρο ένα ποντίκι και έφυγε με… ραγισμένη καρδιά
Τα τρόφιμα που τρως εσύ αλλά δεν κάνει να δώσεις στον σκύλο σου
Γιατί η γάτα σου σε κοιτάει επίμονα; Οι πιο συχνοί λόγοι πίσω από αυτή τη συμπεριφορά
