Για κάποιους ανθρώπους, η δυσκολία να αγνοήσουν τους θορύβους κάνει τους «τρίτους χώρους» δύσκολους για εργασία, είτε πρόκειται για το γραφείο ή άλλο χώρο.Την εποχή όπου η τηλεργασία έχει γίνει σχεδόν καθεστώς όμως κάποιοι άνθρωποι δυσκολεύονται να δουλεύουν... χωρίς θόρυβο και προτιμούν ακόμα και μια καφετέρια προκειμένου να ολοκληρώσουν τη δουλειά τους.
Η μυρωδιά του φρεσκοκομμένου καφέ και ο χαλαρός ήχος από τα φλιτζάνια που χτυπούν μεταξύ τους είναι ακριβώς αυτό που χρειάζονται για να ολοκληρώσουν τη λίστα υποχρεώσεών τους. Αν έπρεπε να του δώσουμε ένα όνομα, θα μπορούσαμε να το πούμε «το φαινόμενο της καφετέριας» (the Coffee Shop Effect).
«Το να βρίσκεσαι σε ένα νέο περιβάλλον μπορεί να διακόψει τα μοτίβα στα οποία πέφτουμε σε οικείους χώρους όπως το σπίτι», λέει η Nicole Moshfegh, PsyD, αδειοδοτημένη κλινική ψυχολόγος και ιδρύτρια του We Rise Psychology. Η αλλαγή περιβάλλοντος μπορεί να λειτουργήσει ως ένα ψυχολογικό «restart», κάνοντας πιο εύκολη την έναρξη μιας εργασίας.

Photo by Aviv Rachmadian on Unsplash
Γιατί στην καφετέρια;
Η εξήγηση του Coffee Shop Effect σύμφωνα με τους ειδικούς έχει να κάνει με πολλούς παράγοντες.
Κάτι νέο
Στο σπίτι, ο εγκέφαλός σας συχνά λειτουργεί στον «αυτόματο πιλότο». Υπάρχουν συγκεκριμένες ρουτίνες και ξέρετε τι να περιμένετε. Όταν αλλάζετε περιβάλλον, ο εγκέφαλος το αντιλαμβάνεται. «Αυτό το κάτι νέο ενεργοποιεί το σύστημα προσοχής», λέει η Catherine Franssen, PhD, επίκουρη καθηγήτρια στη Σχολή Βιοεπιστημών και Βιωσιμότητας του Virginia Commonwealth University. Σε ένα καφέ υπάρχει αρκετή διέγερση ώστε να σας κρατά σε εγρήγορση χωρίς να σας κατακλύζει.
Επιπλέον, τα καφέ είναι γεμάτα αισθητηριακά ερεθίσματα. «Υπάρχει αυξημένη εγρήγορση λόγω των συνεχώς μεταβαλλόμενων μυρωδιών από τον φρεσκοψημένο καφέ και τα τοστ», λέει η Franssen. Οι νέες μυρωδιές ενημερώνουν τον εγκέφαλο ότι υπάρχει κάτι νέο που αξίζει προσοχής, βοηθώντας σας να βγείτε από τις σκέψεις σας και να παραμείνετε συγκεντρωμένοι.
Ήχοι περιβάλλοντος
Για κάποιους ανθρώπους, η απόλυτη ησυχία μπορεί να είναι εξίσου αγχωτική με τον θόρυβο ενός εργοταξίου. «Ένα μέτριο επίπεδο θορύβου στο υπόβαθρο, όπως αυτό που βρίσκεις σε ένα καφέ, μπορεί πραγματικά να βελτιώσει τη συγκέντρωση επειδή κρατά τον εγκέφαλο ενεργό», λέει η Franssen. Ταυτόχρονα, δεν είναι τόσο δυνατό ώστε να αποσπά.
Η Moshfegh εξηγεί επίσης ότι ο θόρυβος περιβάλλοντος μπορεί να καλύπτει πιο διακοπτόμενους ή ενοχλητικούς ήχους. Για παράδειγμα, ο σταθερός ήχος ενός ανεμιστήρα μπορεί να σας βοηθήσει να αγνοήσετε τις κόρνες των αυτοκινήτων. Μάλιστα, «υπάρχουν ενδείξεις ότι τα μέτρια επίπεδα θορύβου στο υπόβαθρο μπορούν να βελτιώσουν την απόδοση σε ορισμένα είδη εργασιών, ιδιαίτερα σε εκείνες που σχετίζονται με τη δημιουργικότητα», λέει. Γι’ αυτό η χαμηλή φασαρία και η μουσική υπόκρουση είναι ιδανικές για brainstorming ή για να μπείτε σε διάθεση γραψίματος.
Κοινωνική «βοήθεια»
Όταν βρίσκεστε γύρω από ανθρώπους που εργάζονται, είναι πιο πιθανό να κάνετε το ίδιο. «Ακόμη και χωρίς άμεση αλληλεπίδραση, υπάρχει μια διακριτική πίεση να παραμείνετε συγκεντρωμένοι», λέει η Moshfegh. «Η παρουσία άλλων ανθρώπων αυξάνει τη φυσιολογική διέγερση, κάτι που μπορεί να βελτιώσει την απόδοση σε καλά μαθημένες ή απλές εργασίες».
Η κοινωνική πίεση μπορεί επίσης να ενισχύσει το κίνητρό μας για απόδοση. Σκεφτείτε απλώς τους δρομείς που παρακινούνται από τους ανταγωνιστές τους. «Οι άνθρωποι είναι προγραμματισμένοι να προσαρμόζουν τη συμπεριφορά τους παρουσία άλλων», λέει η Franssen. Έτσι, σε ένα καφέ, ακόμη κι αν κανείς δεν σας προσέχει, αισθάνεστε την ανάγκη να συνεχίσετε να δουλεύετε επειδή βρίσκεστε σε έναν κοινόχρηστο χώρο.
Λιγότερα ερεθίσματα για multitasking
Το σπίτι μπορεί να είναι το καταφύγιό σας μέχρι να δείτε έναν σωρό άπλυτα ή ένα συρτάρι που δεν κλείνει σωστά. «Στο σπίτι, περιβάλλεστε από ερεθίσματα όπως ο καναπές, η τηλεόραση ή οι δουλειές του σπιτιού, ενώ ένα καφέ περιορίζει τις πιθανές συμπεριφορές», λέει η Moshfegh. «Κάθεσαι, δουλεύεις, φεύγεις».
Η Franssen συμφωνεί, σημειώνοντας ότι κάποιοι συνδέουν το σπίτι με το multitasking. Ίσως βάζουν πλυντήριο ενώ σκουπίζουν. Άλλοι βλέπουν το σπίτι ως χώρο ξεκούρασης ή ύπνου. «Σε ένα καφέ, το κυρίαρχο μήνυμα είναι ότι οι άνθρωποι εργάζονται εδώ», λέει. Ο εγκέφαλός σας λαμβάνει αυτά τα σήματα και σας βοηθά να συγκεντρωθείτε στην εργασία μπροστά σας.

Photo by Christina @ wocintechchat.com M on Unsplash
Πίεση χρόνου
Οι δημόσιοι χώροι περιλαμβάνουν και ένα στοιχείο χρονικής πίεσης. «Συνήθως υπάρχει ένα φυσικό όριο στο πόσο μπορείτε να μείνετε σε ένα καφέ λόγω πάρκινγκ, ωραρίου λειτουργίας ή έλλειψης πρόσβασης σε άλλους πόρους», λέει η Moshfegh. «Αυτό μπορεί να δημιουργήσει ένα αίσθημα επείγοντος που είναι πιο δύσκολο να υπάρξει στο σπίτι».
Πιο ξεκάθαρα όρια
«Όταν βρίσκεστε στο σπίτι, συνήθειες όπως η αναζήτηση άνεσης, η απόσπαση ή η αποφυγή εμφανίζονται πιο εύκολα», λέει η Moshfegh. Όταν φεύγετε από το σπίτι ή το γραφείο σας για να εργαστείτε αλλού, η επιλογή είναι συνειδητή και δημιουργεί ένα σαφές ψυχολογικό όριο. Έτσι, είναι λιγότερο πιθανό να αποσπαστείτε, επειδή η αλλαγή περιβάλλοντος ενισχύει αυτό το όριο.
Γιατί δεν λειτουργεί για όλους;
Μια καφετέρια όμως ίσως να μην είναι το ιδανικό περιβάλλον εργασίας για όλους. «Ένα πολυσύχναστο ή θορυβώδες περιβάλλον μπορεί γρήγορα να γίνει υπερδιεγερτικό ή αποσπαστικό για άτομα που δυσκολεύονται με την προσοχή, τη συγκέντρωση ή τη νοητική υπερφόρτωση», λέει η Moshfegh. Παρομοίως, αν σας αρέσουν οι ρουτίνες και η προβλεψιμότητα, η αλλαγή περιβάλλοντος μπορεί να μειώσει τη συγκέντρωσή σας.
Η Franssen προσθέτει ότι κάποιοι άνθρωποι, συμπεριλαμβανομένων νευροδιαφορετικών ατόμων, δυσκολεύονται να αγνοήσουν εξωτερικούς θορύβους. «Ο εγκέφαλός τους είναι τόσο απασχολημένος προσπαθώντας να φιλτράρει τι είναι σημαντικό, που δεν μπορούν να συγκεντρωθούν στην εργασία τους», λέει. Αυτό συμβαίνει συχνότερα όταν ξεκινάτε μια εργασία ή δεν έχετε όλες τις πληροφορίες που χρειάζεστε.
Εξαρτάται επίσης από το είδος της δουλειάς που κάνετε. «Εργασίες που απαιτούν παρατεταμένη και απαιτητική συγκέντρωση, όπως η ανάλυση δεδομένων ή η εκμάθηση κάτι νέου, συνήθως υποστηρίζονται καλύτερα από πιο ήσυχα και ελεγχόμενα περιβάλλοντα», λέει η Moshfegh. Επίσης, αν αποφεύγετε μια εργασία, ένα νέο περιβάλλον μπορεί να αποτελεί μέρος μιας στρατηγικής αναβλητικότητας. «Σκεφτείτε κάποιον που ξοδεύει χρόνο ψάχνοντας το “ιδανικό μέρος” για να δουλέψει αντί να δουλεύει πραγματικά», λέει.
Σε κάθε περίπτωση, αν κι εσείς εργάζεστε από το σπίτι και αισθάνεστε ότι «πνίγεστε» δουλεύοντας εκεί, δεν χάνετε τίποτα να δοκιμάσετε το κοντινότερο καφέ!
Διαβάστε ακόμα:
8 σημάδια ότι το αφεντικό σου είναι χειριστικό και το κάνει... ύπουλα
Οι πραγματικοί λόγοι που δεν έχεις καμία όρεξη για δουλειά μόλις ανοίξει ο καιρός