Όλοι έχουμε βρεθεί σε αυτή τη θέση. Είναι το τέλος μιας κουραστικής εργάσιμης ημέρας και το μόνο που θέλετε είναι να φορέσετε τις πιτζάμες σας, να καθίσετε στον καναπέ και να δείτε μια αγαπημένη σειρά. Όμως το πρόγραμμά σας γράφει ότι έχετε κανονίσει να βγείτε. Δεν θέλετε να απογοητεύσετε τον φίλο ή τη φίλη σας, αλλά ούτε και να σηκωθείτε από τον καναπέ. Τι κάνετε;
Η ακύρωση των σχεδίων μπορεί να φαίνεται δελεαστική, ιδιαίτερα όταν οι απαιτήσεις της καθημερινότητας σας έχουν εξαντλήσει σωματικά και κοινωνικά. Ωστόσο, έχει και το τίμημά της. Οι αγαπημένοι σας άνθρωποι μπορεί να αισθανθούν ότι δεν σεβαστήκατε τη δέσμευσή σας, ενώ εσείς ίσως χάσετε μια όμορφη εμπειρία που θα σας γέμιζε χαρά και ικανοποίηση. Από την άλλη πλευρά, όταν πραγματικά δεν αισθάνεστε καλά, ένα ήσυχο βράδυ στο σπίτι μπορεί να σας βοηθήσει να ανακτήσετε τις δυνάμεις σας.
Οι ειδικοί εξηγούν πώς να καταλάβετε πότε αξίζει να ακυρώσετε ένα σχέδιο και πότε είναι προτιμότερο να ξεπεράσετε τον αρχικό δισταγμό και να πάτε.
Photo by Robin Jonathan Deutsch on Unsplash
Η ερώτηση που πρέπει να κάνετε στον εαυτό σας πριν ακυρώσετε
Πριν αποφασίσετε αν θα ακυρώσετε, ρωτήστε τον εαυτό σας: «Γιατί θέλω να ακυρώσω;»
«Υπάρχει μια σημαντική ψυχολογική διαφορά ανάμεσα στο να ακυρώνει κανείς επειδή πραγματικά χρειάζεται ξεκούραση και στο να ακυρώνει επειδή αποφεύγει τη δυσφορία, το άγχος ή την αβεβαιότητα», εξηγεί η ψυχολόγος Virginia Chow.
Πολλές φορές θέλουμε να αποφύγουμε μια κοινωνική υποχρέωση επειδή μας προκαλεί άγχος. Ίσως έχουμε προσκληθεί σε ένα πάρτι όπου δεν γνωρίζουμε σχεδόν κανέναν ή πρόκειται να συναντήσουμε κάποιον φίλο που έχουμε καιρό να δούμε. Αν ο λόγος είναι το άγχος, ίσως αξίζει να τηρήσετε το σχέδιό σας.
«Στην κλινική μου εμπειρία, πολλοί άνθρωποι μου έχουν πει ότι λίγο πριν από μια εκδήλωση ήθελαν να ακυρώσουν, αλλά τελικά χάρηκαν πολύ που πήγαν», λέει η Chow. «Η διάθεση δεν βελτιώνεται πάντα πριν από μια δραστηριότητα· συχνά βελτιώνεται εξαιτίας της δραστηριότητας».
Η διαπίστωση αυτή βασίζεται σε μια ψυχολογική μέθοδο που ονομάζεται «συμπεριφορική ενεργοποίηση (behavioral activation)». Σύμφωνα με αυτήν, ακόμη κι όταν δεν έχουμε διάθεση, η συμμετοχή σε ουσιαστικές δραστηριότητες μπορεί να βελτιώσει την ψυχική μας κατάσταση.
Ακόμη κι αν συνήθως απολαμβάνετε να περνάτε χρόνο με φίλους, όταν η διάθεσή σας είναι πεσμένη ίσως να μη νιώθετε καμία επιθυμία να βγείτε. Οι ειδικοί όμως τονίζουν ότι αξίζει να ξεπεράσετε αυτή την αρχική αντίσταση.
«Αν περιμένουμε να "μας έρθει η διάθεση", συχνά μένουμε στάσιμοι», εξηγεί η Chow. «Αντίθετα, η συμμετοχή σε δραστηριότητες με νόημα μπορεί να ενισχύσει τόσο τη διάθεση όσο και τα κίνητρά μας. Πολλές φορές η κινητοποίηση ακολουθεί τη δράση και όχι το αντίστροφο».
Photo by Vitaly Gariev on Unsplash
Σκεφτείτε και τον άνθρωπο που σας περιμένει
Πριν ακυρώσετε, αναλογιστείτε πώς θα επηρεάσει αυτό τον άνθρωπο με τον οποίο έχετε κανονίσει να συναντηθείτε, ιδιαίτερα αν πρόκειται για μια συνάντηση μόνο μεταξύ σας ή αν βασίζεται στην παρουσία σας.
Η θεραπεύτρια γάμου και οικογένειας Cheryl Groskopf επισημαίνει:
«Αν κάποιος σας έχει πει ότι χρειάζεται τη στήριξή σας, γιορτάζει κάτι σημαντικό ή έχει οργανώσει μια εκδήλωση βασιζόμενος στη δέσμευσή σας ότι θα παρευρεθείτε, τότε η παρουσία σας αποτελεί ουσιαστικό μέρος της εμπειρίας».
Αν ο άλλος έχει αγοράσει εισιτήρια ή έχει κανονίσει ακόμη και φύλαξη παιδιών για να μπορέσει να σας συναντήσει, καλό είναι, εφόσον είναι εφικτό, να σεβαστείτε αυτή την προσπάθεια.
Όταν είναι λογικό και δυνατό, αξίζει να βάζουμε περιστασιακά τις ανάγκες των αγαπημένων μας πάνω από τη δική μας προσωρινή προτίμηση για ξεκούραση.
Η αναβολή μιας απλής εξόδου για σινεμά συνήθως δεν δημιουργεί πρόβλημα. Αν όμως απουσιάσετε από το αποχαιρετιστήριο πάρτι ενός στενού φίλου, μπορεί να δώσετε το μήνυμα ότι δεν είστε πραγματικά παρόντες στη σχέση.
«Η εμπιστοσύνη χτίζεται μέσα από επαναλαμβανόμενες πράξεις παρουσίας στις στιγμές που έχουν σημασία», λέει η Groskopf. «Αυτές οι στιγμές καθορίζουν ποιον θεωρούμε πραγματικό μας σύμμαχο».
Photo by Jeremy Bishop on Unsplash
Πότε είναι σωστό να ακυρώσετε
Αφού κατανοήσετε τον πραγματικό λόγο που θέλετε να ακυρώσετε, ίσως διαπιστώσετε ότι η παραμονή στο σπίτι είναι όχι μόνο η σωστή αλλά και η πιο υγιής επιλογή.
«Αν είστε άρρωστοι, συναισθηματικά εξαντλημένοι, βιώνετε επαγγελματική εξουθένωση (burnout), πενθείτε ή αισθάνεστε ότι το σώμα σας χρειάζεται πραγματικά ξεκούραση, τότε το να σεβαστείτε αυτές τις ανάγκες μπορεί να αποτρέψει μεγαλύτερη εξάντληση και να βοηθήσει στην αποκατάστασή σας», αναφέρει η Chow.
Το σημαντικό είναι να ξεχωρίζετε αν φροντίζετε τον εαυτό σας ή αν απλώς αποφεύγετε μια δυσάρεστη κατάσταση.
Αν γενικά είστε συνεπείς στις κοινωνικές σας υποχρεώσεις και πιστεύετε ότι δεν θα μετανιώσετε επειδή χάσατε μια εκδήλωση, τότε, όπως λέει η Chow, «το να μείνετε σπίτι μπορεί να είναι πράξη αυτοσεβασμού και όχι εγωισμού».
Για να δείξετε ότι σέβεστε τη σχέση σας με τον άλλο, καλό είναι να προτείνετε αμέσως μια νέα συνάντηση, επιλέγοντας μια ημέρα που γνωρίζετε ότι θα σας εξυπηρετεί περισσότερο.
Πώς να ακυρώσετε με σεβασμό
Αν τελικά αποφασίσετε να ακυρώσετε, ενημερώστε τον άλλο όσο το δυνατόν νωρίτερα. Εκτός αν υπάρχει κάποια έκτακτη ανάγκη, μην περιμένετε την τελευταία στιγμή.
«Η έγκαιρη ενημέρωση δίνει στον άλλον τη δυνατότητα να οργανώσει διαφορετικά τον χρόνο του», εξηγεί η Groskopf. «Αυτό δείχνει σεβασμό, γιατί προστατεύετε όχι μόνο τον δικό σας χρόνο αλλά και τον δικό του».
Αν μιλήσετε με ειλικρίνεια, σαφήνεια και εκφράσετε την εκτίμησή σας για τον χρόνο του άλλου, οι περισσότεροι άνθρωποι θα κατανοήσουν την κατάσταση.
«Το να ακυρώνουμε πού και πού είναι μέρος της ανθρώπινης φύσης», λέει η Chow. «Οι υγιείς φιλίες μπορούν εύκολα να το αντέξουν».
Ωστόσο, μην αφήσετε την ασυνέπεια να γίνει συνήθεια. Όσο πιο συχνά ακυρώνετε τις δεσμεύσεις σας, τόσο λιγότερο πιθανό είναι να συνεχίσουν οι άλλοι να σας καλούν. Είναι απογοητευτικό να προσπαθεί κανείς να οργανώσει συναντήσεις με κάποιον που σπάνια τηρεί τον λόγο του.
Επιπλέον, ο ποιοτικός χρόνος με τους αγαπημένους μας αποτελεί βασικό συστατικό για τη δημιουργία και τη διατήρηση ισχυρών σχέσεων.
Όπως καταλήγει η Groskopf:
«Κάθε φορά που κανονίζετε κάτι με κάποιον, στην ουσία δίνετε μια μικρή υπόσχεση. Δεν έχει σημασία μόνο το ίδιο το σχέδιο, αλλά κυρίως αν οι άλλοι μπορούν να βασίζονται πάνω σας με την πάροδο του χρόνου. Το να ακυρώνετε επειδή πραγματικά δεν έχετε τις δυνάμεις είναι απολύτως ανθρώπινο. Όμως, όταν οι ακυρώσεις γίνονται επανειλημμένα επειδή αναλαμβάνετε περισσότερα από όσα μπορείτε ή αποφεύγετε συστηματικά τις δύσκολες καταστάσεις, τότε δημιουργείται μια εντελώς διαφορετική εικόνα — και αυτή είναι που τελικά θυμούνται οι άνθρωποι».
Kαι επειδή υπάρχει και η χιουμοριστική πλευρά της ζωής, ιδού πώς λειτουργεί η ακύρωση στον κόσμο των 5 minute mum και της Έλενας Χαραλαμπούδη:
Διαβάστε ακόμα:
Αυτό είναι το απόλυτο μυστικό για να κρατήσεις τις φιλίες σου ζωντανές στα 30
Πας διακοπές με φίλους που είναι ζευγάρι; Πώς να περάσεις καλά χωρίς να νιώσεις φανάρι
