Ίσως δεν είναι τυχαίο ότι το καλοκαίρι και η περίοδος των διακοπών συχνά λειτουργούν ως καταλύτης για διαζύγια. Η κορύφωση των χωρισμών παρατηρείται συνήθως στο τέλος του καλοκαιριού ή αμέσως μετά τις διακοπές, όταν ένα ζευγάρι έχει «υποχρεωθεί» να περάσει πραγματικό χρόνο μαζί, οπότε τα προβλήματα του γάμου του βγαίνουν στην επιφάνεια με επιτακτικότερο τρόπο.
Σε αυτό το άρθρο θέλουμε να καταθέσουμε τα «ψέματα» που λένε οι σύντροφοι -και κυρίως οι γυναίκες- στον εαυτό τους προκειμένου να μην φύγουν από έναν γάμο.
Σίγουρα, το να φύγει κανείς από έναν δυστυχισμένο γάμο σπάνια είναι τόσο απλό όσο το να κλείσει πίσω του την πόρτα και να φύγει. Ακόμη κι όταν μια σχέση προκαλεί περισσότερο πόνο παρά χαρά, πολλοί άνθρωποι μένουν σε αυτήν πολύ περισσότερο απ' όσο θα έπρεπε.
Ο λόγος δεν είναι πάντα η αγάπη, οι οικονομικές δυσκολίες ή οι οικογενειακές υποχρεώσεις. Συχνά είναι οι ιστορίες που λένε οι ίδιοι στον εαυτό τους.
Αυτές οι πεποιθήσεις μπορεί να λειτουργούν παρηγορητικά, γιατί προσφέρουν ελπίδα και κάνουν τις δύσκολες καταστάσεις να μοιάζουν πιο υποφερτές. Ταυτόχρονα, όμως, μπορούν να κρατούν κάποιον εγκλωβισμένο σε μια σχέση που δεν του προσφέρει πλέον ευτυχία, σεβασμό ή συναισθηματική ασφάλεια.
Πολλοί άνθρωποι παραμένουν σε δυσλειτουργικούς γάμους επειδή πιστεύουν ότι, αργά ή γρήγορα, τα πράγματα θα αλλάξουν προς το καλύτερο. Δυστυχώς, ορισμένες πεποιθήσεις δημιουργούν μια ψεύτικη ελπίδα και τους εμποδίζουν να δουν την πραγματικότητα της σχέσης τους.
Ποια είναι τα επώδυνα ψέματα που συχνά κρατούν τους ανθρώπους παγιδευμένους σε δυστυχισμένους γάμους για χρόνια;
1. «Αν τον/την αγαπήσω αρκετά, θα αλλάξει»
Η αγάπη έχει την τάση να μας κάνει να βλέπουμε τις δυνατότητες ενός ανθρώπου αντί για την πραγματικότητα.
Όταν κάποιος αγαπά βαθιά τον ή τη σύζυγό του, μπορεί να εστιάζει όχι σε αυτό που είναι σήμερα, αλλά σε αυτό που θα μπορούσε να γίνει. Πείθει τον εαυτό του ότι με αρκετή υπομονή, υποστήριξη, κατανόηση και αγάπη, ο σύντροφός του θα αλλάξει τελικά.
Αυτή η πεποίθηση είναι ιδιαίτερα ισχυρή όταν ο ένας σύντροφος δυσκολεύεται να διαχειριστεί τον θυμό του, συμπεριφέρεται εγωιστικά, είναι συναισθηματικά απόμακρος ή δεν επικοινωνεί αποτελεσματικά. Αντί να αποδεχτούν αυτά τα προβλήματα, πολλοί αναλαμβάνουν τον ρόλο του «σωτήρα».
Ενθαρρύνουν, στηρίζουν, συμβουλεύουν και θυσιάζονται, ελπίζοντας ότι οι προσπάθειές τους θα μεταμορφώσουν τη σχέση.
Το πρόβλημα είναι ότι η πραγματική αλλαγή δεν μπορεί να επιβληθεί. Ένας άνθρωπος αλλάζει μόνο όταν αναγνωρίσει ο ίδιος ότι υπάρχει πρόβλημα και αποφασίσει να δουλέψει πάνω σε αυτό.
Καμία ποσότητα αγάπης δεν μπορεί να μεταμορφώσει κάποιον που δεν θέλει να αλλάξει.
Πριν αποφασίσεις να παραμείνεις σε έναν δύσκολο γάμο, αξίζει να αναρωτηθείς: Μπορείς να αποδεχτείς τον σύντροφό σου ακριβώς όπως είναι σήμερα; Αν η απάντηση είναι «όχι», ίσως κρατιέσαι από μια εκδοχή του που υπάρχει μόνο στη φαντασία σου.
Photo by Maria Oswalt on Unsplash
2. «Τα πράγματα θα γίνουν όπως ήταν στην αρχή»
Τα πρώτα στάδια μιας σχέσης μοιάζουν συχνά μαγικά. Οι συζητήσεις κυλούν αβίαστα. Η τρυφερότητα έρχεται φυσικά. Και οι δύο προσπαθούν να εντυπωσιάσουν ο ένας τον άλλον και αφιερώνουν χρόνο στη σχέση τους. Είναι εύκολο να κοιτάζει κανείς πίσω και να εύχεται να ξαναζήσει εκείνες τις στιγμές.
Όταν ένας γάμος γίνεται δυστυχισμένος, πολλοί προσκολλώνται στις αναμνήσεις του παρελθόντος. Θυμούνται την καλοσύνη, τον ενθουσιασμό και τη σύνδεση που κάποτε είχαν και πείθουν τον εαυτό τους ότι αυτές οι μέρες θα επιστρέψουν.
Μερικές φορές οι σχέσεις όντως βελτιώνονται, όταν και οι δύο σύντροφοι δεσμεύονται να προσπαθήσουν. Όμως το να βασίζεται κανείς αποκλειστικά στη νοσταλγία μπορεί να αποδειχθεί επικίνδυνο.
Η αλήθεια είναι ότι όλες οι σχέσεις εξελίσσονται. Ο ενθουσιασμός της πρώτης περιόδου φυσιολογικά αλλάζει με τον χρόνο. Στους δυσλειτουργικούς γάμους, όμως, μπορεί να αντικατασταθεί από πικρία, αδιαφορία ή διαρκείς συγκρούσεις.
Η προσκόλληση στις παλιές αναμνήσεις μπορεί να εμποδίσει κάποιον να δει τη σχέση όπως πραγματικά είναι σήμερα.
Το ουσιαστικό ερώτημα δεν είναι αν ο σύντροφός σου ήταν υπέροχος πριν από χρόνια. Είναι αν η σχέση σας είναι υγιής και σε γεμίζει τώρα.
3. «Αν αλλάξω εγώ, όλα θα γίνουν καλύτερα»
Πολλοί άνθρωποι που είναι δυστυχισμένοι στον γάμο τους θεωρούν τον εαυτό τους υπεύθυνο για όλα τα προβλήματα.
Ίσως πιστεύουν ότι πρέπει να γίνουν πιο ελκυστικοί, πιο επιτυχημένοι, πιο υπομονετικοί, πιο προσεκτικοί ή πιο κατανοητικοί. Θεωρούν ότι αν καταφέρουν να γίνουν ο «τέλειος» σύντροφος, τότε ο γάμος τους θα σωθεί.
Αυτή η πεποίθηση ενισχύεται ακόμη περισσότερο όταν ο άλλος σύντροφος τούς κατηγορεί διαρκώς.
Έτσι, πολλοί προσπαθούν ασταμάτητα να αλλάξουν τον εαυτό τους. Καταπιέζουν τις ανάγκες τους, αλλοιώνουν την προσωπικότητά τους και προσαρμόζουν ολόκληρη τη ζωή τους στις απαιτήσεις του άλλου.
Στην πραγματικότητα, όμως, μια σχέση σπάνια βελτιώνεται όταν μόνο ο ένας θυσιάζει την ταυτότητά του για να διατηρήσει την ειρήνη.
Ένας υγιής γάμος απαιτεί εξέλιξη και από τους δύο. Βασίζεται στον αμοιβαίο σεβασμό και στην κοινή ευθύνη. Αν μόνο ο ένας αλλάζει, ενώ ο άλλος αρνείται να αναλάβει το μερίδιο που του αναλογεί, η σχέση παραμένει ανισόρροπη.
Η προσωπική εξέλιξη είναι κάτι θετικό. Όταν όμως γίνεται αποκλειστικά για να κερδίσει κανείς την αγάπη ή την αποδοχή κάποιου άλλου, συνήθως οδηγεί στην απογοήτευση.
4. «Το να μείνω είναι καλύτερο από το να ξεκινήσω από την αρχή»
Ο φόβος για το άγνωστο κρατά πολλούς ανθρώπους εγκλωβισμένους.
Ακόμη κι όταν ένας γάμος είναι βαθιά δυστυχισμένος, η ιδέα του χωρισμού μπορεί να μοιάζει τρομακτική. Ένα νέο ξεκίνημα σημαίνει αβεβαιότητα. Μπορεί να φέρει οικονομικές δυσκολίες, αλλαγές στον τρόπο ζωής και έντονες συναισθηματικές προκλήσεις.
Έτσι, κάποιοι πείθουν τον εαυτό τους ότι είναι πιο ασφαλές να παραμείνουν δυστυχισμένοι παρά να πάρουν το ρίσκο μιας νέας αρχής.
Το γνώριμο, ακόμη κι όταν είναι επώδυνο, συχνά φαίνεται λιγότερο τρομακτικό από ένα αβέβαιο μέλλον.
Ωστόσο, το να παραμένει κανείς σε έναν ανθυγιεινό γάμο μόνο και μόνο επειδή του είναι οικείος έχει μεγάλο συναισθηματικό κόστος. Τα χρόνια περνούν και μαζί τους χάνονται σιγά σιγά η ευτυχία, η αυτοπεποίθηση και η προσωπική εξέλιξη.
Ένα νέο ξεκίνημα δεν είναι εύκολο. Αλλά ούτε και το να περνά κανείς χρόνια σε μια σχέση που δεν του προσφέρει πλέον όσα χρειάζεται.
Μερικές φορές η προσωρινή δυσκολία της αλλαγής ανοίγει τον δρόμο για ένα πιο υγιές και πιο ικανοποιητικό μέλλον.
5. «Δεν θα αγαπήσω ποτέ ξανά ούτε θα με αγαπήσει κανείς»
Ένας από τους μεγαλύτερους φόβους όσων σκέφτονται το διαζύγιο είναι ότι θα μείνουν μόνοι για πάντα.
Ανησυχούν ότι είναι πολύ μεγάλοι σε ηλικία, πολύ πληγωμένοι, πολύ απασχολημένοι ή ότι έχουν απομακρυνθεί τόσο πολύ από τον κόσμο των σχέσεων, ώστε δεν θα ξαναβρούν ποτέ την αγάπη.
Αυτός ο φόβος μπορεί να κάνει ακόμη και έναν βαθιά δυστυχισμένο γάμο να φαίνεται προτιμότερος.
Ωστόσο, η ζωή συχνά εκπλήσσει. Κάθε μέρα άνθρωποι κάθε ηλικίας δημιουργούν ουσιαστικές σχέσεις μετά από έναν χωρισμό, ένα διαζύγιο ή μια μεγάλη απογοήτευση.
Το σημαντικότερο όμως είναι ότι το να είναι κανείς μόνος δεν σημαίνει απαραίτητα ότι είναι και μοναχικός.
Πολλοί ανακαλύπτουν πως, όταν φεύγουν από έναν δυσλειτουργικό γάμο, ξαναβρίσκουν τους φίλους τους, την οικογένειά τους, τα ενδιαφέροντά τους και κομμάτια του εαυτού τους που είχαν εγκαταλείψει για χρόνια.
Η αγάπη μπορεί να έρθει ξανά. Αλλά ακόμη και πριν από αυτό, πολλοί βρίσκουν κάτι εξίσου πολύτιμο: την εσωτερική γαλήνη.
6. «Αυτό μου αξίζει»
Ίσως αυτό να είναι το πιο καταστροφικό ψέμα από όλα: η πεποίθηση ότι κάποιος αξίζει να είναι δυστυχισμένος.
Όταν ένας άνθρωπος περνά χρόνια δεχόμενος κριτική, αδιαφορία, χειριστική συμπεριφορά ή ασέβεια, η αυτοεκτίμησή του φθείρεται. Σιγά σιγά αρχίζει να θεωρεί φυσιολογική την κακή μεταχείριση. Σταματά να πιστεύει ότι αξίζει κάτι καλύτερο.
Κανείς όμως δεν αξίζει μια σχέση που βασίζεται στην περιφρόνηση, την ασέβεια ή τη συναισθηματική παραμέληση.
Κάθε άνθρωπος αξίζει αγάπη, συμπόνια, ειλικρίνεια και φροντίδα.
Ένα από τα πρώτα βήματα προς την αλλαγή είναι να ξανασυνδεθεί κανείς με ανθρώπους που τον εκτιμούν και τον αγαπούν. Υποστηρικτικοί φίλοι, συγγενείς, ειδικοί ψυχικής υγείας και άνθρωποι εμπιστοσύνης μπορούν να του θυμίσουν την αξία του, όταν ο ίδιος την έχει ξεχάσει.
Συχνά, η στιγμή που αρχίζεις να πιστεύεις ότι αξίζεις να είσαι ευτυχισμένος είναι και η στιγμή που βρίσκεις τη δύναμη να πάρεις διαφορετικές αποφάσεις.
Photo by Stephen Harlan on Unsplash
Η ειλικρίνεια που οφείλετε στον εαυτό σας
Οι δυστυχισμένοι γάμοι συχνά διαρκούν πολύ περισσότερο απ' όσο θα έπρεπε, εξαιτίας των ιστοριών που λένε οι άνθρωποι στον εαυτό τους. Αυτές οι ιστορίες γεννούν ελπίδα, αλλά μπορούν ταυτόχρονα να μετατραπούν σε συναισθηματικές φυλακές.
Η πεποίθηση ότι ο άλλος θα αλλάξει, ότι το παρελθόν θα επιστρέψει ή ότι δεν αξίζεις την ευτυχία μπορεί να σε κρατήσει εγκλωβισμένο για χρόνια.
Το να αντικρίσει κανείς την πραγματικότητα δεν είναι ποτέ εύκολο. Όμως η αναγνώριση αυτών των επώδυνων ψευδαισθήσεων μπορεί να αποτελέσει το πρώτο βήμα για μια ζωή με περισσότερο αυτοσεβασμό, καλύτερη ψυχική υγεία και πραγματική ευτυχία.
Είτε αυτό το μέλλον σημαίνει ότι θα προσπαθήσετε μαζί να αποκαταστήσετε τον γάμο σας είτε ότι θα ακολουθήσετε χωριστούς δρόμους, όλα ξεκινούν από μια ειλικρινή παραδοχή του τι πραγματικά συμβαίνει στο παρόν.
Διαβάστε ακόμα:
8 σκέψεις που κάνει κάθε single όταν βλέπει ζευγαράκια μες στα μέλια στις διακοπές
Πάρτι διαζυγίου: Τα οφέλη του να... γιορτάσεις τον χωρισμό σου (και πώς να το κάνεις σωστά)
