«Περίμενε λίγο πριν μπεις για μπάνιο, είναι επικίνδυνο». Ως παιδί, άκουγες συχνά αυτή τη φράση. Ως ενήλικας, εξακολουθεί να υπάρχει κάπου στο πίσω μέρος του μυαλού σου. Ίσως μάλιστα να πιάνεις τον εαυτό σου να τη λέει και στους δικούς σου ανθρώπους! Είναι λοιπόν ένας απλός μύθος ή μια πραγματική προφύλαξη;
Είναι η πέψη η κύρια αιτία της υδροπληξίας;
«Η υδροπληξία είναι ένα συγκοπτικό επεισόδιο που προκαλείται από την είσοδο στο νερό. Πρόκειται για έναν λαϊκό όρο που περιγράφει μια απώλεια συνείδησης ή μια αδιαθεσία που προκαλείται από θερμικό σοκ. Από ιατρικής άποψης, θα μιλούσαμε περισσότερο για συγκοπτικό επεισόδιο ή αγγειοπνευμονογαστρική συγκοπή», αναφέρεται στην ιστοσελίδα της Εθνικής Εταιρείας Θαλάσσιας Διάσωσης της Γαλλίας (SNSM).
Έτσι, παρόλο που η πέψη αυξάνει τη θερμοκρασία του σώματός μας, δεν είναι στην πραγματικότητα υπεύθυνη για την υδροπληξία (μήπως τελικά οι γονείς μας μάς έλεγαν ψέματα;).
Ο πραγματικός κίνδυνος είναι η διαφορά θερμοκρασίας ανάμεσα στο σώμα μας και το νερό, όταν έχουμε περάσει το απόγευμα κάτω από τον ήλιο ή μόλις έχουμε ολοκληρώσει, για παράδειγμα, ένα τρέξιμο 10 χιλιομέτρων.
Αυτό ενεργοποιεί μια βιολογική διαδικασία, όταν «το σώμα είναι ζεστό, τα αιμοφόρα αγγεία διαστέλλονται για να ρυθμίσουν τη θερμοκρασία του σώματος», εξηγεί η SNSM. «Ο καρδιακός ρυθμός αυξάνεται επίσης ώστε να επιταχυνθεί αυτή η διαδικασία ψύξης. Όταν το σώμα εκτεθεί ξαφνικά στο κρύο, μπλοκάρει αυτόν τον μηχανισμό για να διατηρήσει τη θερμοκρασία του, προκαλώντας απότομη σύσπαση των περιφερικών αιμοφόρων αγγείων. Η αύξηση της αρτηριακής πίεσης επιβραδύνει τον καρδιακό ρυθμό και μειώνει την αιμάτωση του εγκεφάλου».
Το αποτέλεσμα; Μπορεί να προκληθεί λιποθυμία, απώλεια συνείδησης, καρδιακή ανακοπή ή ακόμη και πνιγμός.
Καλές πρακτικές για να περιορίσεις τους κινδύνους στο κολύμπι
Απέναντι σε αυτούς τους κινδύνους, οι συστάσεις είναι σαφείς, είναι απαραίτητο να αποφεύγεις την παρατεταμένη έκθεση στον ήλιο, ιδιαίτερα τις πιο ζεστές ώρες της ημέρας (και το δέρμα σου θα σε ευγνωμονεί γι’ αυτό).
Ωστόσο, αν έχεις περάσει αρκετές ώρες στην παραλία, οι ναυαγοσώστες συνιστούν να μπαίνεις στο νερό «προσεκτικά και σταδιακά» πριν αρχίσεις να κολυμπάς και να βρέχεις «τον αυχένα, την κοιλιά, το κεφάλι ή τα χέρια σου με κρύο νερό, ώστε το σώμα να προσαρμοστεί σταδιακά στη χαμηλότερη θερμοκρασία». Τέλος, «μην πετάτε ποτέ κάποιον στο νερό!». Αυτό που είναι ασφαλές για εσένα δεν είναι απαραίτητα ασφαλές και για κάποιον άλλον.
Ακόμη και όταν συμμετέχεις σε θαλάσσια αθλήματα, συνιστάται να φοράς στολή νεοπρενίου, «ακόμη κι αν κάνει ζέστη, επειδή η διαφορά θερμοκρασίας ανάμεσα στον αέρα και το νερό μπορεί να προκαλέσει θερμικό σοκ από το κρύο νερό».
