Θυμάσαι τότε που μπορούσες να περάσεις ένα ολόκληρο βράδυ στο σπίτι χωρίς να κοιτάξεις το κινητό σου; Όχι επειδή είχες βάλει κάποιο όριο στον χρόνο οθόνης ή επειδή προσπαθούσες να κάνεις digital detox. Απλώς επειδή το κινητό δεν ήταν το πρώτο πράγμα που έπιανες κάθε φορά που είχες πέντε λεπτά ελεύθερα.
Μπορεί να άκουγες μουσική ξαπλωμένος στον καναπέ, να ξεφύλλιζες ένα περιοδικό ή να έπιανες κουβέντα στο τηλέφωνο με έναν φίλο. Μπορεί ακόμα και να βαριόσουν. Και το πιο περίεργο, με τα σημερινά δεδομένα, είναι ότι αυτή η βαρεμάρα δεν έμοιαζε απαραίτητα με πρόβλημα που έπρεπε να λύσεις αμέσως.
Σήμερα, από τη στιγμή που τελειώνουμε τη δουλειά μέχρι την ώρα που θα κοιμηθούμε, υπάρχουν δεκάδες μικρές ευκαιρίες για scrolling. Περιμένοντας να ζεσταθεί το φαγητό, όσο παίζουν οι διαφημίσεις, πριν κάνουμε μπάνιο ή απλώς επειδή καθίσαμε για λίγο στον καναπέ.
Κάπως έτσι, οι στιγμές που κάποτε έμεναν άδειες έχουν αρχίσει να γεμίζουν σχεδόν αυτόματα με περιεχόμενο.
Τι θα γινόταν, όμως, αν δοκίμαζες να περάσεις ένα βράδυ στο σπίτι σαν να μην υπήρχε Wi-Fi; Όχι για να επιστρέψεις υποχρεωτικά στο παρελθόν, αλλά για να θυμηθείς πόσα πράγματα μπορείς να απολαύσεις χωρίς να χρειάζεται να ανανεώνεις συνεχώς μια οθόνη.
Τότε που ακούγαμε μουσική χωρίς να κάνουμε άλλα πέντε πράγματα
Υπήρχε μια εποχή που το να ακούσεις μουσική ήταν από μόνο του δραστηριότητα.
Έβαζες ένα CD, άνοιγες το ραδιόφωνο ή διάλεγες ένα αγαπημένο άλμπουμ και καθόσουν να το ακούσεις. Μπορεί να διάβαζες τους στίχους, να προσπαθούσες να μάθεις ένα τραγούδι απ' έξω ή να το έβαζες ξανά και ξανά επειδή σου είχε κολλήσει.
Σήμερα η μουσική εξακολουθεί να βρίσκεται παντού, αλλά συχνά λειτουργεί ως υπόκρουση ενώ απαντάμε σε μηνύματα, χαζεύουμε φωτογραφίες ή κάνουμε δουλειές.
Δοκίμασε, λοιπόν, κάτι απλό: Διάλεξε ένα άλμπουμ που αγαπάς και άκουσέ το από την αρχή μέχρι το τέλος. Χωρίς να αλλάζεις τραγούδι κάθε τριάντα δευτερόλεπτα και χωρίς να ανοίγεις παράλληλα κάποια εφαρμογή.
Ίσως ανακαλύψεις ξανά κομμάτια που είχες ξεχάσει. Ίσως απλώς απολαύσεις το γεγονός ότι για λίγη ώρα δεν χρειάζεται να κάνεις τίποτα άλλο.
Τα περιοδικά, τα βιβλία και η χαρά του να ξεφυλλίζεις κάτι
Πριν συνηθίσουμε να βρίσκουμε τα πάντα μέσα από μια οθόνη, υπήρχαν βράδια που περνούσαν με ένα περιοδικό, ένα βιβλίο ή ακόμα και έναν κατάλογο που είχε φτάσει στο σπίτι.
Δεν χρειαζόταν να διαβάσεις κάτι ιδιαίτερα σοβαρό. Μπορεί να χάζευες συνεντεύξεις, συνταγές, φωτογραφίες από σπίτια ή τις τελευταίες τάσεις της μόδας.
Το ενδιαφέρον ήταν ότι το περιεχόμενο είχε ένα τέλος. Μπορούσες να κλείσεις το περιοδικό, να αφήσεις το βιβλίο στο κομοδίνο και να συνεχίσεις την επόμενη μέρα.
Στο ατελείωτο scrolling, αντίθετα, υπάρχει πάντα κάτι ακόμα να δεις.
Αν έχεις ένα βιβλίο που περιμένει εδώ και μήνες στη βιβλιοθήκη σου, ίσως αυτό είναι το κατάλληλο βράδυ να το ανοίξεις. Ακόμα και δέκα σελίδες είναι αρκετές για να θυμηθείς πώς είναι να αφιερώνεις την προσοχή σου σε μία ιστορία κάθε φορά.
Οι τηλεφωνικές συζητήσεις που κρατούσαν με τις ώρες
«Πάρε με όταν φτάσεις σπίτι». Μια φράση που κάποτε σήμαινε ότι θα ακολουθούσε κανονική τηλεφωνική συζήτηση και όχι απαραίτητα ένα σύντομο μήνυμα.
Μιλούσαμε για όσα είχαν συμβεί μέσα στη μέρα, για τις σχέσεις μας, για τη δουλειά ή για κάτι εντελώς ασήμαντο που εκείνη τη στιγμή μας φαινόταν τρομερά αστείο.
Δεν χρειαζόταν να υπάρχει συγκεκριμένος λόγος για να πάρεις τηλέφωνο έναν φίλο. Ούτε να έχεις ετοιμάσει τι ακριβώς θέλεις να πεις.
Σήμερα η επικοινωνία είναι ευκολότερη από ποτέ, αλλά συχνά περιορίζεται σε σύντομα μηνύματα, reactions και βίντεο που στέλνουμε ο ένας στον άλλον.
Τι θα έλεγες να πάρεις απόψε τηλέφωνο εκείνον τον φίλο με τον οποίο όλο λέτε να τα πείτε και ποτέ δεν βρίσκετε χρόνο;
Όχι απαραίτητα για δύο ώρες. Ακόμα και ένα δεκάλεπτο πραγματικής κουβέντας μπορεί να είναι πιο ευχάριστο από μισή ώρα ανταλλαγής memes.
Παίζαμε παιχνίδια χωρίς να χρειαζόμαστε οθόνη
Αν μεγάλωσες με επιτραπέζια, τράπουλες, χαρτί και μολύβι, πιθανότατα θυμάσαι ότι ένα παιχνίδι μπορούσε να γίνει η βασική διασκέδαση ολόκληρης της βραδιάς.
Από μια παρτίδα UNO μέχρι παντομίμα, όνομα-ζώο-πράγμα ή κάποιο επιτραπέζιο που κρατούσε ώρες, το ζητούμενο δεν ήταν πάντα ποιος θα κερδίσει.
Ήταν οι συζητήσεις, τα πειράγματα, οι μικρές διαφωνίες για τους κανόνες και τα γέλια που προέκυπταν στην πορεία.
Αν μένεις με άλλους, μπορείς να προτείνεις ένα βράδυ με παιχνίδια αντί για την καθιερωμένη σειρά.
Αν μένεις μόνος, ένα παζλ, ένα σταυρόλεξο ή ένα sudoku σε χαρτί μπορούν να γίνουν μια ευχάριστη εναλλακτική.
Δεν χρειάζεται κάθε δραστηριότητα να είναι εντυπωσιακή για να αξίζει τον χρόνο σου.
Βλέπαμε μια ταινία και πραγματικά τη βλέπαμε
Πόσες φορές έχεις βάλει μια ταινία και, πριν συμπληρωθεί το πρώτο μισάωρο, έχεις ήδη ανοίξει το Instagram;
Μπορεί να συνεχίζεις να παρακολουθείς την πλοκή, αλλά ταυτόχρονα απαντάς σε μηνύματα, ψάχνεις κάτι που θυμήθηκες ή χαζεύεις ένα βίντεο που σου έστειλαν.
Κάποτε, το να νοικιάσεις μια ταινία από το βιντεοκλάμπ ή να περιμένεις να προβληθεί στην τηλεόραση ήταν μικρό γεγονός. Έφτιαχνες ποπ κορν, καθόσουν στον καναπέ και, τουλάχιστον για εκείνες τις δύο ώρες, η ταινία είχε την προσοχή σου.
Δεν χρειάζεται να επιστρέψεις στις βιντεοκασέτες για να ξαναζήσεις αυτή την αίσθηση.
Διάλεξε μια ταινία που πραγματικά θέλεις να δεις, άφησε το κινητό σε άλλο δωμάτιο και αντιμετώπισέ τη σαν μια μικρή έξοδο που απλώς συμβαίνει στο σαλόνι σου.
Κάναμε πράγματα με τα χέρια μας, χωρίς να σκεφτόμαστε το αποτέλεσμα
Ένα παλιό άλμπουμ φωτογραφιών, μια συνταγή που θέλαμε να δοκιμάσουμε, λίγη ζωγραφική, πλέξιμο ή ακόμα και η αναδιοργάνωση ενός συρταριού.
Υπήρχαν πολλές μικρές δραστηριότητες που γέμιζαν τα απογεύματα και τα βράδια μας χωρίς να χρειάζεται να τις φωτογραφίσουμε ή να τις μοιραστούμε κάπου.
Το ωραίο ήταν ότι δεν υπήρχε πάντα στόχος.
Δεν έπρεπε να γίνεις εξαιρετικός στη ζωγραφική, να φτιάξεις το πιο εντυπωσιακό γλυκό ή να μετατρέψεις κάθε χόμπι σε κάτι παραγωγικό.
Μπορούσες απλώς να κάνεις κάτι επειδή σου άρεσε.
Αν σου λείπει αυτή η αίσθηση, δοκίμασε να αφιερώσεις λίγο χρόνο σε μια δραστηριότητα που δεν έχει καμία σχέση με τη δουλειά σου και δεν χρειάζεται να οδηγήσει σε κάποιο συγκεκριμένο αποτέλεσμα.
Φτιάξε ένα κέικ, ξεκίνα ένα παζλ ή τύπωσε μερικές αγαπημένες φωτογραφίες για να τις βάλεις σε άλμπουμ.
Το μόνο ζητούμενο είναι να περάσεις όμορφα.
Και μερικές φορές απλώς... βαριόμασταν
Ίσως αυτή να είναι η μεγαλύτερη διαφορά ανάμεσα στο τότε και το τώρα.
Παλαιότερα, αν δεν είχες κάτι να κάνεις, υπήρχε η πιθανότητα να καθίσεις για λίγο χωρίς κανένα ιδιαίτερο ερέθισμα.
Να κοιτάξεις έξω από το παράθυρο, να χαθείς στις σκέψεις σου ή να αφήσεις το μυαλό σου να περιπλανηθεί.
Σήμερα, η παραμικρή αναμονή μπορεί να γίνει αφορμή να πιάσουμε το κινητό. Στην ουρά, στο ασανσέρ, στον καναπέ, ακόμα και στα λίγα λεπτά πριν κοιμηθούμε.
Δεν σημαίνει ότι το scrolling είναι από μόνο του κακό ή ότι κάθε στιγμή χωρίς οθόνη είναι αυτομάτως καλύτερη.
Ωστόσο, όταν γεμίζουμε συνεχώς τον ελεύθερο χρόνο μας με καινούργιες πληροφορίες, μπορεί να μη δίνουμε στον εαυτό μας την ευκαιρία να ξεκουραστεί από τα διαρκή ερεθίσματα.
Και ίσως αξίζει να ξαναδοκιμάσουμε κάτι που έχουμε σχεδόν ξεχάσει: Να μην κάνουμε απολύτως τίποτα για λίγα λεπτά, χωρίς να αισθανόμαστε ότι πρέπει να διορθώσουμε αυτή την κατάσταση.
Ένα μικρό πείραμα για το επόμενο βράδυ στο σπίτι
Δεν χρειάζεται να κλείσεις το Wi-Fi, να απενεργοποιήσεις όλες τις εφαρμογές σου ή να υποσχεθείς ότι δεν θα ξανακάνεις scrolling.
Μπορείς απλώς να δοκιμάσεις ένα βράδυ διαφορετικό από τα συνηθισμένα.
Βάλε το κινητό στην άκρη για μία ή δύο ώρες και διάλεξε κάτι που θα ήθελες να κάνεις, χωρίς να χρειάζεται να κοιτάς παράλληλα μια οθόνη.
Ίσως ακούσεις μουσική, μαγειρέψεις κάτι που αγαπάς, διαβάσεις ένα βιβλίο ή καλέσεις έναν φίλο. Ίσως ανακαλύψεις ότι δεν σου λείπει καθόλου το κινητό. Ίσως πάλι το αναζητήσεις από συνήθεια αρκετές φορές.
Και τα δύο είναι απολύτως αναμενόμενα.
Το ζητούμενο δεν είναι να αποδείξεις ότι μπορείς να ζήσεις χωρίς τεχνολογία. Είναι να θυμηθείς ότι ο ελεύθερος χρόνος σου δεν χρειάζεται να γεμίζει υποχρεωτικά με κάτι που εμφανίζεται στην οθόνη.
Γιατί, τελικά, ίσως η πιο ωραία πλευρά εκείνων των παλιών βραδιών να μην ήταν ούτε τα CD ούτε τα επιτραπέζια ούτε οι βιντεοκασέτες.
Ήταν ότι δεν αισθανόμασταν την ανάγκη να δούμε τι άλλο συμβαίνει κάπου αλλού, την ίδια στιγμή που ζούσαμε κάτι όμορφο στο σπίτι μας.
Φωτογραφίες: Pexels
Διαβάστε ακόμα
Φθινοπωρινό bucket list χωρίς εκδρομές: 12 πράγματα που μπορείς να κάνεις μέσα στην πόλη τον Οκτώβρη
