Οι πρώτες ψυχρές μέρες έφτασαν και το καλοριφέρ αρχίζει σιγά σιγά να μπαίνει ξανά στην καθημερινότητά σου. Το σπίτι γίνεται πιο ζεστό, οι βραδιές πιο άνετες και όλα μοιάζουν ιδανικά.
Μέχρι που αρχίζεις να παρατηρείς ότι τα μάτια σου σε τσούζουν, η μύτη σου είναι πιο ξηρή ή ο λαιμός σου σε ενοχλεί χωρίς να έχεις απαραίτητα κρυολογήσει.
Μπορεί να φταίει η θέρμανση; Η απάντηση είναι πως ναι, μπορεί να παίζει ρόλο. Όχι επειδή το καλοριφέρ είναι από μόνο του βλαβερό, αλλά επειδή η θέρμανση μπορεί να μειώσει τη σχετική υγρασία του αέρα μέσα στο σπίτι, δημιουργώντας συνθήκες που ευνοούν την ξηρότητα και τους ερεθισμούς.
Και επειδή περνάμε αρκετές ώρες σε κλειστούς χώρους, αξίζει να γνωρίζεις τι μπορεί να συμβαίνει και πώς θα προστατεύσεις τον οργανισμό σου.
Γιατί ο αέρας γίνεται πιο ξηρός όταν ανάβουμε το καλοριφέρ;
Όταν θερμαίνουμε τον αέρα ενός δωματίου χωρίς να προσθέτουμε υγρασία, η σχετική υγρασία του μειώνεται. Με απλά λόγια, ο πιο ζεστός αέρας μπορεί να συγκρατήσει περισσότερους υδρατμούς, αλλά η ποσότητα υγρασίας που υπάρχει στον χώρο δεν αυξάνεται απαραίτητα μαζί με τη θερμοκρασία.
Αυτό μπορεί να γίνει ιδιαίτερα αισθητό τους χειμερινούς μήνες, όταν ο εξωτερικός αέρας είναι κρύος και η θέρμανση λειτουργεί για πολλές ώρες.
Το αποτέλεσμα είναι ένα περιβάλλον που μπορεί να εντείνει την εξάτμιση της υγρασίας από τα μάτια, το δέρμα και τους βλεννογόνους της μύτης και του λαιμού.4

Pexels
Ξηρά μάτια: Γιατί μπορεί να σε τσούζουν περισσότερο;
Αν περνάς αρκετές ώρες μπροστά σε υπολογιστή ή κινητό, ίσως έχεις παρατηρήσει ότι τα μάτια σου κουράζονται περισσότερο όταν λειτουργεί η θέρμανση.
Ο ξηρός αέρας μπορεί να αυξήσει την εξάτμιση των δακρύων που προστατεύουν την επιφάνεια των ματιών. Έτσι, μπορεί να εμφανιστούν τσούξιμο, αίσθηση ξένου σώματος, κοκκίνισμα ή προσωρινή θολή όραση.
Η κατάσταση μπορεί να γίνεται πιο ενοχλητική όταν ο ζεστός αέρας κατευθύνεται απευθείας στο πρόσωπό σου ή όταν κοιτάζεις για πολλή ώρα μια οθόνη και ανοιγοκλείνεις λιγότερο συχνά τα βλέφαρα.
Τι μπορείς να κάνεις: Απόφυγε να κάθεσαι μπροστά σε ρεύματα ζεστού αέρα, κάνε τακτικά διαλείμματα από τις οθόνες και, αν η ξηρότητα επιμένει, συμβουλεύσου οφθαλμίατρο για τη χρήση κατάλληλων τεχνητών δακρύων.
Ξηρή μύτη: Η ενόχληση που συχνά υποτιμάμε
Η μύτη μας διαθέτει έναν φυσικό μηχανισμό που βοηθά να υγραίνεται και να φιλτράρεται ο αέρας που αναπνέουμε.
Όταν, όμως, ο αέρας του σπιτιού είναι πολύ ξηρός, ο ρινικός βλεννογόνος μπορεί να χάσει μέρος της υγρασίας του.
Έτσι, μπορεί να αισθάνεσαι τράβηγμα, κάψιμο ή ενόχληση στο εσωτερικό της μύτης. Σε ορισμένες περιπτώσεις εμφανίζονται κρούστες ή μικρές ρινορραγίες, ιδιαίτερα όταν ο βλεννογόνος είναι ήδη ερεθισμένος.
Τι μπορείς να κάνεις: Ένα απλό ρινικό σπρέι φυσιολογικού ορού μπορεί να βοηθήσει στην ενυδάτωση της περιοχής. Απόφυγε επίσης να φυσάς τη μύτη σου πολύ δυνατά ή να αφαιρείς επίμονα τις κρούστες.
Αν οι ρινορραγίες επαναλαμβάνονται, χρειάζεται ιατρική αξιολόγηση.
Ξηρός λαιμός: Δεν σημαίνει πάντα ότι αρρωσταίνεις
Ξυπνάς το πρωί και αισθάνεσαι τον λαιμό σου στεγνό; Πριν θεωρήσεις ότι σε περιτριγυρίζει κάποιο κρυολόγημα, σκέψου και τις συνθήκες που επικρατούν στο υπνοδωμάτιό σου.
Η χαμηλή υγρασία μπορεί να προκαλέσει ξηρότητα και ερεθισμό στον λαιμό, ιδιαίτερα αν κοιμάσαι με ανοιχτό το στόμα ή έχεις βουλωμένη μύτη.
Μπορεί επίσης να εμφανιστεί ένα ελαφρύ γαργάλημα που σε κάνει να καθαρίζεις συχνά τον λαιμό σου.
Τι μπορείς να κάνεις: Φρόντισε να πίνεις αρκετά υγρά μέσα στην ημέρα και απόφυγε την υπερβολική θέρμανση του υπνοδωματίου.
Βέβαια, ο πονόλαιμος δεν οφείλεται πάντα στον ξηρό αέρα. Αν συνοδεύεται από πυρετό, έντονο πόνο ή άλλα συμπτώματα, μπορεί να υπάρχει διαφορετική αιτία που χρειάζεται διερεύνηση.

Και το δέρμα σου μπορεί να επηρεαστεί
Η επίδραση του ξηρού αέρα δεν περιορίζεται στο αναπνευστικό σύστημα και στα μάτια.
Το δέρμα μπορεί επίσης να χάνει ευκολότερα υγρασία, με αποτέλεσμα να εμφανίζει αίσθηση τραβήγματος, τραχύτητα, ξεφλούδισμα ή φαγούρα.
Αυτό γίνεται συχνά πιο αισθητό σε ανθρώπους που έχουν ήδη ξηρό ή ευαίσθητο δέρμα, ενώ μπορεί να επιδεινώσει την ενόχληση σε ορισμένες δερματικές παθήσεις, όπως το έκζεμα.
Τι μπορείς να κάνεις: Προτίμησε χλιαρό αντί για πολύ ζεστό νερό στο μπάνιο και χρησιμοποίησε μια ενυδατική κρέμα χωρίς έντονο άρωμα, ιδανικά αμέσως μετά το σκούπισμα, όσο το δέρμα είναι ακόμη ελαφρώς νωπό.
Πόση υγρασία πρέπει να έχει το σπίτι;
Δεν χρειάζεται να κλείσεις το καλοριφέρ για να αποφύγεις αυτές τις ενοχλήσεις. Το σημαντικό είναι να διατηρείς ένα ισορροπημένο περιβάλλον.
Για τους περισσότερους εσωτερικούς χώρους, ένα επίπεδο σχετικής υγρασίας περίπου 30% έως 50% θεωρείται κατάλληλο.
Ένα απλό υγρόμετρο μπορεί να σε βοηθήσει να παρακολουθείς την υγρασία του σπιτιού σου.
Αν ο αέρας είναι υπερβολικά ξηρός, ένας υγραντήρας μπορεί να φανεί χρήσιμος. Χρειάζεται, όμως, σωστή χρήση και τακτικός καθαρισμός, σύμφωνα με τις οδηγίες του κατασκευαστή, ώστε να μην αναπτύσσονται μικροοργανισμοί.
Εξίσου σημαντικό είναι να μην ανεβάζεις υπερβολικά την υγρασία, καθώς αυτό μπορεί να ευνοήσει την ανάπτυξη μούχλας και ακάρεων.
Μικρές αλλαγές για να απολαμβάνεις τη ζέστη χωρίς ενοχλήσεις
Η θέρμανση είναι απαραίτητη για την άνεσή μας όταν πέφτει η θερμοκρασία, αλλά δεν χρειάζεται να λειτουργεί σε υπερβολικά υψηλή ένταση.
Προσπάθησε να διατηρείς μια ευχάριστη θερμοκρασία στο σπίτι, να αερίζεις τα δωμάτια τακτικά και να παρακολουθείς τα επίπεδα υγρασίας.
Αν χρησιμοποιείς κλιματιστικό για θέρμανση, φρόντισε να καθαρίζεις τα φίλτρα σύμφωνα με τις οδηγίες του κατασκευαστή και να μην κατευθύνεις τον αέρα απευθείας πάνω σου.
Και κάτι ακόμη: Μην αποδίδεις αυτόματα κάθε ενόχληση στη θέρμανση. Η επίμονη ξηρότητα, ο έντονος ερεθισμός ή συμπτώματα που επιδεινώνονται μπορεί να σχετίζονται με αλλεργίες, λοιμώξεις ή άλλες καταστάσεις.
Το ζητούμενο, λοιπόν, δεν είναι να στερηθείς τη ζεστασιά του σπιτιού σου, αλλά να δημιουργήσεις τις κατάλληλες συνθήκες ώστε να την απολαμβάνεις χωρίς να ταλαιπωρείσαι.
Φωτογραφίες: Pexels
Διαβάστε ακόμα
Εποχικές λοιμώξεις του αναπνευστικού: Γιατί αυξάνονται το φθινόπωρο και πώς μπορείς να προστατευτείς
Βγάλε τη γλώσσα σου στον καθρέφτη: Τι μπορεί πραγματικά να σου πει για την υγεία σου