Μαζί με τις χαμηλότερες θερμοκρασίες και την επιστροφή σε πιο κλειστούς χώρους, το φθινόπωρο σηματοδοτεί και την περίοδο κατά την οποία αρχίζουμε να συναντάμε συχνότερα λοιμώξεις του αναπνευστικού.
Κρυολόγημα, γρίπη, COVID-19 και άλλοι αναπνευστικοί ιοί μπαίνουν ξανά πιο έντονα στην καθημερινότητά μας, με τον χειμώνα να είναι παραδοσιακά η περίοδος μεγαλύτερης κυκλοφορίας αρκετών από αυτούς.
Αυτό, όμως, δεν σημαίνει ότι αρρωσταίνουμε επειδή απλώς... κρύωσε ο καιρός. Οι λόγοι είναι περισσότεροι και έχουν να κάνουν τόσο με τη συμπεριφορά μας αυτή την εποχή όσο και με τον τρόπο μετάδοσης των αναπνευστικών ιών.
Γιατί οι λοιμώξεις του αναπνευστικού αυξάνονται το φθινόπωρο;
Ένας σημαντικός παράγοντας είναι ότι, όσο η θερμοκρασία πέφτει, περνάμε περισσότερο χρόνο σε εσωτερικούς χώρους. Σχολεία, γραφεία, μέσα μεταφοράς, καταστήματα και σπίτια συγκεντρώνουν περισσότερους ανθρώπους σε μικρότερες αποστάσεις, συχνά με λιγότερο αερισμό.
Οι αναπνευστικοί ιοί μπορούν να μεταδοθούν μέσω σωματιδίων που απελευθερώνονται όταν ένα άτομο αναπνέει, μιλά, βήχει ή φτερνίζεται. Γι' αυτό και οι κλειστοί χώροι με συνωστισμό μπορούν να διευκολύνουν τη μετάδοσή τους.
Παράλληλα, διαφορετικοί ιοί δεν ακολουθούν απαραίτητα ακριβώς το ίδιο εποχικό μοτίβο. Η γρίπη, για παράδειγμα, στις εύκρατες περιοχές του βόρειου ημισφαιρίου εμφανίζει συνήθως εποχική έξαρση κατά τους ψυχρότερους μήνες.
Το κρύο από μόνο του δεν σημαίνει ότι θα αρρωστήσεις
Το έχουμε ακούσει αμέτρητες φορές: «Ντύσου καλά γιατί θα κρυώσεις» ή «Μη βγεις έξω με βρεγμένα μαλλιά γιατί θα αρρωστήσεις».
Για να προκληθεί όμως μια ιογενής λοίμωξη χρειάζεται έκθεση στον αντίστοιχο ιό. Η πτώση της θερμοκρασίας από μόνη της δεν δημιουργεί μια ίωση. Αυτό που αλλάζει τους ψυχρότερους μήνες είναι οι συνθήκες που μπορούν να ευνοήσουν την κυκλοφορία και τη μετάδοση ορισμένων αναπνευστικών ιών.
Ο αερισμός παραμένει σημαντικός, ακόμη κι όταν κάνει κρύο
Το πρώτο ένστικτο μόλις πέσει η θερμοκρασία είναι να κλείσουμε πόρτες και παράθυρα. Ο καλός αερισμός των εσωτερικών χώρων, όμως, αποτελεί ένα από τα βασικά μέτρα που μπορούν να μειώσουν την έκθεση σε αναπνευστικούς ιούς.
Το άνοιγμα των παραθύρων, όπου είναι εφικτό, και γενικότερα η ανανέωση του αέρα βοηθούν στη μείωση της συγκέντρωσης δυνητικά μολυσματικών σωματιδίων σε έναν κλειστό χώρο.
Δεν χρειάζεται λοιπόν να κρατάς το σπίτι παγωμένο για ώρες. Η λογική είναι να μην παραμένει ένας χώρος μονίμως κλειστός και χωρίς ανανέωση αέρα επειδή έξω άρχισε να κάνει ψύχρα.
Τα χέρια εξακολουθούν να παίζουν ρόλο
Το τακτικό πλύσιμο των χεριών με σαπούνι και νερό παραμένει μια απλή αλλά σημαντική συνήθεια για τον περιορισμό της μετάδοσης λοιμώξεων.
Ιδιαίτερη σημασία έχει μετά το φύσημα της μύτης, τον βήχα ή το φτέρνισμα και πριν αγγίξεις το πρόσωπό σου ή φας. Όταν δεν υπάρχει πρόσβαση σε σαπούνι και νερό, ένα αντισηπτικό χεριών με τουλάχιστον 60% αλκοόλη αποτελεί εναλλακτική λύση.
Και κάτι που μάθαμε τα τελευταία χρόνια αλλά αξίζει να θυμόμαστε. Όταν βήχεις ή φτερνίζεσαι, χρησιμοποίησε χαρτομάντιλο ή το εσωτερικό του αγκώνα σου και όχι την παλάμη σου.
Αν είσαι άρρωστος, το να μείνεις σπίτι προστατεύει και τους άλλους
Το να συνεχίζουμε κανονικά τη μέρα μας ενώ έχουμε πυρετό, έντονο βήχα και άλλα συμπτώματα αναπνευστικής λοίμωξης δεν είναι παράσημο παραγωγικότητας.
Όταν είσαι άρρωστος, η αποφυγή στενής επαφής με άλλους ανθρώπους μπορεί να περιορίσει τη μετάδοση. Αυτό αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία όταν πρόκειται να βρεθείς κοντά σε άτομα που διατρέχουν μεγαλύτερο κίνδυνο σοβαρής νόσησης, όπως μεγαλύτεροι σε ηλικία άνθρωποι ή άτομα με ορισμένα χρόνια προβλήματα υγείας.
Σε περιόδους αυξημένης κυκλοφορίας αναπνευστικών ιών ή όταν βρίσκεσαι σε πολυσύχναστους κλειστούς χώρους, μια καλά εφαρμοσμένη μάσκα μπορεί επίσης να προσθέσει ένα ακόμη επίπεδο προστασίας, ιδιαίτερα για άτομα αυξημένου κινδύνου.
Και τι γίνεται με τα εμβόλια;
Ο εμβολιασμός αποτελεί σημαντικό εργαλείο για την πρόληψη σοβαρής νόσησης από συγκεκριμένες αναπνευστικές λοιμώξεις. Οι συστάσεις, όμως, δεν είναι ίδιες για όλους και μπορεί να εξαρτώνται από την ηλικία, την κατάσταση της υγείας και άλλους παράγοντες.
Για αυτό, ειδικά αν ανήκεις σε ομάδα αυξημένου κινδύνου, είναι καλό να συζητήσεις με τον γιατρό σου ποιοι εποχικοί εμβολιασμοί συστήνονται για σένα.
Προστασία δεν σημαίνει ότι πρέπει να φοβάσαι κάθε φτέρνισμα
Καμία καθημερινή συνήθεια δεν μπορεί να εγγυηθεί ότι δεν θα κολλήσεις ποτέ έναν αναπνευστικό ιό. Μπορούμε όμως να μειώσουμε τον κίνδυνο με μερικές βασικές κινήσεις. Καλό αερισμό, σωστή υγιεινή των χεριών και του βήχα, αποφυγή στενής επαφής όταν είμαστε άρρωστοι και τήρηση των συστάσεων για εμβολιασμό όπου αυτές μας αφορούν.
Το φθινόπωρο, λοιπόν, δεν χρειάζεται να σημαίνει αυτομάτως και «εποχή που θα αρρωστήσουμε». Σημαίνει περισσότερο ότι επιστρέφουμε σε μια περίοδο κατά την οποία αξίζει να θυμηθούμε μερικά απλά μέτρα προστασίας, για εμάς αλλά και για τους ανθρώπους γύρω μας.
Φωτογραφίες: Pexels
Διαβάστε ακόμα
Ποιος είναι ο πιο υγιεινός καφές για καθημερινή κατανάλωση;
Τα πόδια σου είναι συνεχώς κρύα; Πότε είναι φυσιολογικό και πότε αξίζει να το ελέγξεις
