Η ιδέα ακούγεται λογική. Μπαίνεις στη σάουνα, ιδρώνεις πολύ και μαζί με τον ιδρώτα το σώμα αποβάλλει τις «τοξίνες» που έχουν συσσωρευτεί μέσα του. Τα social media έχουν πάει τη θεωρία ένα βήμα παραπέρα, υποστηρίζοντας ότι ακόμη και 20 λεπτά αρκούν για ένα εντυπωσιακό detox. Τι συμβαίνει όμως πραγματικά στον οργανισμό;
Μετά από λίγα λεπτά στη σάουνα δεν χρειάζεται να είσαι ειδικός για να καταλάβεις ότι το σώμα δουλεύει διαφορετικά. Η θερμοκρασία του δέρματος ανεβαίνει, τα αιμοφόρα αγγεία διαστέλλονται, οι καρδιακοί παλμοί αυξάνονται και αρχίζουμε να ιδρώνουμε έντονα, καθώς ο οργανισμός προσπαθεί να διατηρήσει τη θερμοκρασία του σε ασφαλή επίπεδα.
Ακριβώς πάνω σε αυτή την έντονη εφίδρωση βασίζεται και ο ισχυρισμός ότι η σάουνα λειτουργεί σαν ένα είδος φυσικού detox. Μόνο που τα πράγματα δεν είναι τόσο απλά.
Photo by Taylor Heery on Unsplash
Τι υπάρχει πραγματικά στον ιδρώτα μας;
Ο ιδρώτας αποτελείται κυρίως από νερό και ηλεκτρολύτες, όπως νάτριο και χλώριο. Σε μικρότερες ποσότητες μπορούν πράγματι να ανιχνευθούν και άλλες ουσίες. Μελέτες έχουν βρει στον ιδρώτα ίχνη από μέταλλα όπως αρσενικό, κάδμιο, μόλυβδο και υδράργυρο. Αυτό είναι και το στοιχείο που χρησιμοποιείται συχνά για να στηριχθεί η θεωρία ότι όσο περισσότερο ιδρώνουμε τόσο περισσότερο «καθαρίζουμε» τον οργανισμό.
Όμως υπάρχει μεγάλη απόσταση ανάμεσα στο «μια ουσία ανιχνεύεται στον ιδρώτα» και στο «η εφίδρωση είναι αποτελεσματικός τρόπος αποτοξίνωσης».
Μια συστηματική ανασκόπηση της διαθέσιμης βιβλιογραφίας είχε δείξει ότι ορισμένα βαρέα μέταλλα μπορούν να αποβληθούν μέσω της εφίδρωσης και ότι σε ανθρώπους με μεγαλύτερη έκθεση οι ποσότητες μπορεί να είναι αυξημένες. Οι ερευνητές, ωστόσο, επισήμαναν ότι τα διαθέσιμα δεδομένα ήταν περιορισμένα και αρκετά διαφορετικά μεταξύ τους ώστε να μην μπορούμε να θεωρήσουμε την εφίδρωση θεραπεία αποτοξίνωσης.
Τι συμβαίνει ειδικά στα 20 λεπτά της σάουνας
Εδώ τα πράγματα γίνονται ακόμη πιο ενδιαφέροντα. Σε μικρή μελέτη του 2022, οι ερευνητές συνέκριναν τον ιδρώτα που παράγεται από την άσκηση με εκείνον που προκαλεί η παραμονή σε σάουνα.
Οι συμμετέχοντες έκαναν άσκηση ή έμειναν στη σάουνα για 20 λεπτά και στη συνέχεια αναλύθηκε ο ιδρώτας τους. Βαρέα μέταλλα εντοπίστηκαν και στις δύο περιπτώσεις. Ωστόσο, για ορισμένα από αυτά –όπως ο μόλυβδος, το νικέλιο, ο χαλκός και το αρσενικό– οι συγκεντρώσεις ήταν μεγαλύτερες στον ιδρώτα που προκλήθηκε από την άσκηση. Η μελέτη ήταν πολύ μικρή για να δώσει οριστικές απαντήσεις, αλλά δείχνει κάτι σημαντικό, οτι δεν έχουμε στοιχεία που να αποδεικνύουν ότι 20 λεπτά στη σάουνα προκαλούν κάποια θεαματική αποβολή συσσωρευμένων τοξινών.
Το σώμα, άλλωστε, διαθέτει ήδη ένα εξαιρετικά οργανωμένο σύστημα για αυτή τη δουλειά. Το ήπαρ επεξεργάζεται πολλές ουσίες ώστε να μπορούν να απομακρυνθούν, οι νεφροί φιλτράρουν συνεχώς το αίμα και τα τελικά προϊόντα αποβάλλονται κυρίως μέσω των ούρων και του γαστρεντερικού συστήματος. Το δέρμα συμμετέχει στην αποβολή ορισμένων ουσιών, αλλά αυτή δεν είναι η βασική λειτουργία της εφίδρωσης. Ο κύριος ρόλος της είναι να μας δροσίζει.
Αυτό δεν σημαίνει ότι η σάουνα δεν έχει οφέλη
Το ότι δεν αποτελεί το μαγικό «detox» που παρουσιάζεται στα social media δεν ακυρώνει τα πιθανά οφέλη της. Η χρήση της σάουνας έχει μελετηθεί για τη σχέση της με την καρδιαγγειακή υγεία και την κυκλοφορία, ενώ πολλοί τη χρησιμοποιούν απλώς για χαλάρωση και αποφόρτιση.
Χρειάζεται επίσης να θυμόμαστε ότι ο πολύς ιδρώτας σημαίνει κυρίως απώλεια υγρών και ηλεκτρολυτών. Γι' αυτό η ενυδάτωση έχει μεγαλύτερη πρακτική σημασία μετά τη σάουνα από την προσπάθεια να μετρήσουμε πόσες «τοξίνες» μπορεί να έφυγαν μαζί με τον ιδρώτα.
Τα 20 λεπτά στη ζέστη μπορούν λοιπόν να μας κάνουν να ιδρώσουμε εντυπωσιακά και στον ιδρώτα μας μπορεί πράγματι να υπάρχουν ίχνη ουσιών που ο οργανισμός δεν χρειάζεται. Δεν αποτελούν όμως ένα γρήγορο κουμπί detox ούτε αντικαθιστούν τη φυσιολογική δουλειά που κάνουν καθημερινά το ήπαρ και τα νεφρά μας.
Διαβάστε ακόμα
Chronowellness: Το wellness αρχίζει να κοιτάζει και την ώρα
Τι είναι ο «ύπνος της ιδιοφυΐας», η τεχνική ξεκούρασης που διχάζει τους ειδικούς;
Εμμηνόπαυση: 6 συμβουλές, εγκεκριμένες από γιατρούς, για να αποφύγετε την αύξηση του βάρους
