Τα συμπληρώματα έχουν γίνει βασικό κομμάτι της κουλτούρας της ευεξίας, καθώς προωθούνται από influencers που κάνουν «stacking» συμπληρωμάτων —δηλαδή συνδυάζουν πολλά διαφορετικά σκευάσματα— μέχρι celebrities των οποίων η καθημερινή ρουτίνα περιλαμβάνει περισσότερα από 30 χάπια την ημέρα.
Σύμφωνα με πρόσφατα στοιχεία που δημοσίευσαν τα Κέντρα Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων των ΗΠΑ (CDC), το 60% των ενηλίκων στην Αμερική έχει χρησιμοποιήσει κάποιο συμπλήρωμα διατροφής μέσα στις τελευταίες 30 ημέρες, ενώ το 38% δήλωσε ότι χρησιμοποιεί δύο ή περισσότερα συμπληρώματα.
Τα συμπληρώματα μπορεί να είναι ωφέλιμα για κάποιους ανθρώπους, όμως οι ειδικοί προειδοποιούν ότι αυτά τα χάπια, οι τσίχλες (gummies) και οι σκόνες μπορεί επίσης να δημιουργήσουν περισσότερα προβλήματα απ’ όσα λύνουν.
Γιατί αυξάνεται η χρήση συμπληρωμάτων
Το αυξανόμενο ενδιαφέρον για τα συμπληρώματα πιθανότατα οφείλεται σε αρκετούς παράγοντες.
Τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και η κουλτούρα των celebrities βρίσκονται στην κορυφή της λίστας, δήλωσε η διαιτολόγος ολοκληρωμένης διατροφής Christiane Matey, MSHS, RDN, ιδρύτρια της Mint Nutrition.
«Πλατφόρμες όπως το Instagram, το Facebook και το TikTok ενισχύουν τις προωθητικές συστάσεις, μετατρέποντας μία και μόνο ανάρτηση σε viral φαινόμενο. Οι καταναλωτές προσελκύονται από ισχυρισμούς ότι ένα προϊόν μπορεί να αλλάξει τη ζωή τους και από εντυπωσιακά αποτελέσματα, συχνά συγχέοντας την εμφάνιση του ανθρώπου που το προωθεί με την αποτελεσματικότητα του ίδιου του προϊόντος», δήλωσε στο Health.com.
Παράλληλα, η στροφή προς μια πιο «φυσική» προσέγγιση της υγείας έχει συμβάλει στην αύξηση των αγορών συμπληρωμάτων. Σύμφωνα με το Pew Research Center, περίπου οι μισοί Αμερικανοί δηλώνουν ότι έχουν δοκιμάσει κάποια μορφή εναλλακτικής ιατρικής, συχνά αντί της συμβατικής ιατρικής.
Ο κλάδος της ευεξίας —που δίνει έμφαση σε μη ιατρικές προσεγγίσεις για την προσωπική υγεία— αποτελεί πλέον μια αγορά αξίας 1 τρισεκατομμυρίου δολαρίων!
Το άγχος για την υγεία που παρέμεινε μετά την πανδημία μπορεί επίσης να ενίσχυσε το ενδιαφέρον για την προληπτική φροντίδα και την ευεξία. Παράλληλα, ένας γηράσκων πληθυσμός που ενδιαφέρεται όλο και περισσότερο για τη μακροζωία και την υγεία του ανοσοποιητικού πιθανότατα συμβάλλει επίσης στην τάση, ανέφερε η Matey.
Τα συμπληρώματα μπορεί να μοιάζουν με μια γρήγορη και εύκολη συντόμευση προς καλύτερη υγεία.
Photo by Natali Hordiiuk on Unsplash
Πόσα συμπληρώματα είναι «πάρα πολλά»;
Δεν υπάρχει κάποιος μαγικός αριθμός στον οποίο η λήψη συμπληρωμάτων ξαφνικά περνάει στη ζώνη του «υπερβολικού», δήλωσε στον ίδιο ιστότοπο η Karina Appel, MD, παθολόγος στο Episcopal Health Services.
Όμως το περισσότερο δεν σημαίνει απαραίτητα και καλύτερο, και πράγματι μπορεί κανείς να το παρακάνει.
Τα συμπληρώματα χωρίζονται σε διάφορες κατηγορίες, όπως βιταμίνες, μέταλλα, αμινοξέα και φυτικά συστατικά. Μπορεί να περιέχουν ένα μόνο δραστικό συστατικό ή συνδυασμό πολλών.
«Αν παίρνετε μια πολυβιταμίνη, ένα gummy για “μαλλιά, δέρμα και νύχια”, ένα μείγμα για την ενίσχυση του ανοσοποιητικού και μια σκόνη πρωτεΐνης, είναι πολύ πιθανό να λαμβάνετε διπλές ή και τριπλές ποσότητες των ίδιων συστατικών χωρίς να το συνειδητοποιείτε», είπε η Appel.
Σε ορισμένες περιπτώσεις αυτό μπορεί να μην αποτελεί πρόβλημα. Οι υδατοδιαλυτές βιταμίνες, για παράδειγμα, αποβάλλονται μέσω των ούρων. Ωστόσο, οι λιποδιαλυτές βιταμίνες και ορισμένα μέταλλα μπορούν να συσσωρεύονται στους ιστούς του οργανισμού με την πάροδο του χρόνου και ενδέχεται να οδηγήσουν σε τοξικότητα, εξήγησε.
Αν ακολουθείτε μια ισορροπημένη διατροφή, μπορεί να μην χρειάζεστε καν συμπληρώματα θρεπτικών συστατικών. Σύμφωνα με το Office of Dietary Supplements των Εθνικών Ινστιτούτων Υγείας των ΗΠΑ (NIH), πολλοί άνθρωποι στις ΗΠΑ λαμβάνουν τα θρεπτικά συστατικά που χρειάζονται καταναλώνοντας ποικιλία τροφών.
Αρκετές μεγάλες μελέτες έχουν επίσης διαπιστώσει ότι οι πολυβιταμίνες δεν μειώνουν τον κίνδυνο εμφάνισης χρόνιων ασθενειών ούτε τον κίνδυνο θανάτου.
Όταν εξετάζετε αν παίρνετε υπερβολικά πολλά συμπληρώματα, «το πραγματικό ερώτημα είναι αν κάθε συμπλήρωμα έχει σαφή σκοπό και ασφαλή δοσολογία, χωρίς να αλληλεπιδρά με επιβλαβή τρόπο με άλλα φάρμακα», δήλωσε η Nneoma Oparaji, MD, πιστοποιημένη παθολόγος με ειδίκευση στην παχυσαρκία και την ιατρική τρόπου ζωής.
Οι κίνδυνοι από την υπερβολική λήψη συμπληρωμάτων
Παρόλο που η δημιουργία μιας μεγάλης «ρουτίνας» συμπληρωμάτων μπορεί να φαίνεται ακίνδυνη, η λήψη πολλών χαπιών, σκονών και gummies μπορεί να συνοδεύεται από πραγματικούς κινδύνους.
Η υπερβολική πρόσληψη λιποδιαλυτών βιταμινών (A, D, E και K) και μετάλλων όπως ο ψευδάργυρος και ο σίδηρος μπορεί να οδηγήσει σε τοξικά επίπεδα στον οργανισμό. Πιθανές συνέπειες είναι οι πέτρες στα νεφρά, η νευρική βλάβη και οι διαταραχές του καρδιακού ρυθμού, σύμφωνα με την Oparaji.
Τα συμπληρώματα μπορεί επίσης να αλληλεπιδρούν αρνητικά μεταξύ τους αλλά και με συνταγογραφούμενα φάρμακα. Σε ορισμένες περιπτώσεις, μάλιστα, μπορεί να μειώσουν την αποτελεσματικότητα των φαρμάκων, ανέφερε η Appel.
Υπάρχει επίσης ο κίνδυνος ηπατικής βλάβης. Ορισμένα συμπληρώματα —ιδιαίτερα φυτικά προϊόντα, όπως το εκχύλισμα πράσινου τσαγιού και ο κουρκουμάς— περιέχουν ενώσεις που μπορεί να προκαλέσουν βλάβη στο ήπαρ.
Και επειδή τα συμπληρώματα δεν υπόκεινται στις ίδιες αυστηρές ρυθμίσεις στις ΗΠΑ με τα φάρμακα, ορισμένα μπορεί να είναι επιμολυσμένα με βαρέα μέταλλα ή άλλες ουσίες που μπορούν να βλάψουν το ήπαρ.
Τέλος, είναι εύκολο να αρχίσει κανείς να βασίζεται στα συμπληρώματα αντί για υγιεινές συνήθειες του τρόπου ζωής, όμως οι ειδικοί λένε ότι αυτό είναι λάθος.
«Υπενθυμίζω συχνά στους ασθενείς μου ότι δεν μπορείς να διορθώσεις με συμπληρώματα τον κακό ύπνο, το χρόνιο στρες, την έλλειψη σωματικής δραστηριότητας και την κατανάλωση υπερεπεξεργασμένων τροφίμων», είπε η Oparaji.
Υπάρχουν, βέβαια, ορισμένες ειδικές περιπτώσεις στις οποίες ένα συμπλήρωμα συνιστάται σχεδόν καθολικά. Κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης, για παράδειγμα, οι περισσότεροι γιατροί συνήθως συνιστούν στις γυναίκες να λαμβάνουν προγεννητική βιταμίνη (prenatal), προκειμένου να προληφθούν ανωμαλίες του νευρικού σωλήνα στο αναπτυσσόμενο έμβρυο.
Και για όσους ακολουθούν vegan ή αυστηρά χορτοφαγική διατροφή, «η βιταμίνη Β12 είναι απαραίτητη», είπε η Appel.
Πώς να αξιολογήσετε σωστά τη δική σας σχέση με τα συμπληρώματα
Αν θέλετε να ξέρετε πού βρίσκεστε με τα συμπληρώματα που παίρνετε, είναι καλύτερο να μιλήσετε με τον γιατρό ή τον επαγγελματία υγείας που σας παρακολουθεί.
Εκείνος μπορεί να προσδιορίσει ακριβώς τι χρειάζεται ο οργανισμός σας, να σας προτείνει τις κατάλληλες δόσεις και να σας κατευθύνει προς ποιοτικά και αξιόπιστα brands. Μπορεί επίσης να σας βοηθήσει να εντοπίσετε συστατικά που επαναλαμβάνονται σε διαφορετικά προϊόντα και θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε υπερβολική πρόσληψη.
Οι ειδικοί συμβουλεύουν επίσης να είστε προσεκτικοί σχετικά με το από πού αντλείτε πληροφορίες για την υγεία. Τα βίντεο στο TikTok ή το Instagram μπορεί να είναι πειστικά, αλλά δεν μπορούν να αντικαταστήσουν την εξατομικευμένη ιατρική συμβουλή.
Όταν αγοράζετε ένα συμπλήρωμα, αναζητήστε προϊόντα που έχουν υποβληθεί σε ανεξάρτητο έλεγχο από τρίτο φορέα. Μια σφραγίδα από ανεξάρτητο οργανισμό δείχνει ότι το προϊόν έχει ελεγχθεί ως προς την καθαρότητα και την ποιότητά του.
Διαβάστε ακόμα:
Πρωινή ρουτίνα και ευεξία: Γιατί δεν πρέπει να ξεκινάς τη μέρα σου κάνοντας scroll στο κινητό
Το πιο υποτιμημένο self care δεν κοστίζει ούτε ένα ευρώ και μπορεί να αλλάξει την καθημερινότητά σου
