Με αφορμή την πρώτη μέρα της σχολικής χρονιάς, ο François Testu, καθηγητής Ψυχολογίας και κοσμήτορας της Σχολής Ανθρωπιστικών Επιστημών του Πανεπιστημίου της Tours, δίνει συμβουλές στο Elle.france για το πώς μπορούμε να κάνουμε την καθημερινότητα των παιδιών πιο ισορροπημένη. Το βασικό του μήνυμα είναι ξεκάθαρο, ένα παιδί δεν είναι ένας μικρός ενήλικας.
Η πρώτη μέρα του σχολείου καταφθάνει και μαζί της ξεκινά η γνωστή διαδικασία των εγγραφών, κολύμβηση τη Δευτέρα, μουσική την Πέμπτη, αγγλικά το Σάββατο το πρωί. Εδώ και είκοσι χρόνια, πολλοί γονείς γεμίζουν το εβδομαδιαίο πρόγραμμα των παιδιών τους όπως θα γέμιζαν ένα ημερολόγιο ενηλίκου.
Ο François Testu, καθηγητής Ψυχολογίας και κοσμήτορας της Σχολής Ανθρωπιστικών Επιστημών του Πανεπιστημίου της Tours, έχει συναντήσει χιλιάδες μαθητές. Η διάγνωσή του είναι σαφής: το παιδί δεν είναι ένας μικρός ενήλικας. Ακολουθούν οι συμβουλές του για μια πιο ήρεμη παιδική καθημερινότητα.
Πρέπει να προσφέρουμε πολλές διαφορετικές δραστηριότητες;
Όχι, και το λέω με έμφαση. Έχω δει χιλιάδες μαθητές και παντού επαναλαμβάνεται το ίδιο μοτίβο: προγράμματα σχεδιασμένα με βάση τους ρυθμούς των ενηλίκων και όχι των παιδιών.
Εδώ και σχεδόν είκοσι χρόνια, πολλοί γονείς, προσπαθώντας να καθησυχάσουν τις ανησυχίες τους, γράφουν τα παιδιά τους σε κάθε πιθανή δραστηριότητα. Όμως το παιχνίδι στο σπίτι δεν είναι ποτέ χαμένος χρόνος. Όταν ένα παιδί παίζει, δεν απασχολείται απλώς. Χτίζει την προσωπικότητά του, μαθαίνει να προσαρμόζεται στο περιβάλλον του και αναπτύσσει τη φαντασία του. Για να μεγαλώσει σωστά χρειάζεται χρόνο να εξερευνήσει, να βαρεθεί και να κοιμηθεί.
Τι πρέπει να κάνει το παιδί όταν επιστρέφει από το σχολείο;
Να παίξει. Για περίπου 45 λεπτά, χωρίς εξαιρέσεις, ένα μικρό σνακ και στη συνέχεια μια χαλαρωτική δραστηριότητα, τηλεόραση, βιντεοπαιχνίδι ή οτιδήποτε το ξεκουράζει. Αυτός ο χρόνος λειτουργεί ως μεταβατικό στάδιο αποσυμπίεσης και όχι ως ανταμοιβή.
Τι γίνεται με ένα παιδί που σχολάει στις 4:30 μ.μ.;
Για παιδιά 5 έως 8 ετών, μία εξωσχολική δραστηριότητα την εβδομάδα είναι αρκετή. Για τα μεγαλύτερα παιδιά, δύο δραστηριότητες είναι το ανώτατο όριο. Οι δραστηριότητες δεν θα πρέπει να ξεκινούν πριν από τις 5:30 μ.μ., ώστε να υπάρχει χρόνος για ξεκούραση και διάβασμα. Σε αυτή την περίπτωση, η Τετάρτη καλό είναι να παραμένει ημέρα χωρίς υποχρεώσεις.
Τι δραστηριότητες χρειάζεται ένα παιδί προσχολικής ηλικίας;
Καμία. Σε αυτή την ηλικία, το σχολείο και το ολοήμερο πρόγραμμα της Τετάρτης είναι ήδη αρκετά απαιτητικά. Το παιδί χρειάζεται ελεύθερο παιχνίδι, μόνο του ή με έναν-δύο φίλους.
Πώς οργανώνεται σωστά η Τετάρτη στο δημοτικό;
Πρώτα απ’ όλα, αφήστε το παιδί να κοιμηθεί όσο χρειάζεται. Στη συνέχεια, φροντίστε να έχει αρκετό ελεύθερο χρόνο για παιχνίδι μόνο του ή με φίλους.
Όλα τα υπόλοιπα έρχονται μετά:
- Παιδιά Α’ και Β’ Δημοτικού μπορούν να συμμετέχουν σε έως δύο δραστηριότητες διάρκειας μέχρι δύο ωρών η καθεμία.
- Μπορεί να είναι ένα ομαδικό άθλημα (ποδόσφαιρο, μπάσκετ, ράγκμπι), μια επίσκεψη στη βιβλιοθήκη ή ένα μάθημα μουσικής και τέχνης.
- Για παιδιά Δ’ και Ε’ Δημοτικού, κάθε δραστηριότητα δεν θα πρέπει να ξεπερνά τη 1 ώρα και 30 λεπτά.
Ποιοι είναι οι κίνδυνοι ενός υπερφορτωμένου προγράμματος την Τετάρτη;
Το παιδί φτάνει εξαντλημένο την Πέμπτη στο σχολείο. Η κούραση μειώνει τη συγκέντρωση και η έλλειψη προσοχής μπορεί να οδηγήσει σε μαθησιακά κενά που συσσωρεύονται με τον χρόνο.
Είναι καλή ιδέα η εκμάθηση ξένων γλωσσών από τα 4 χρόνια;
Ναι, αρκεί να γίνεται αποκλειστικά μέσα από το παιχνίδι. Ωστόσο, πρέπει να είμαστε ρεαλιστές: χωρίς έναν γονέα που μιλά τη γλώσσα καθημερινά στο σπίτι, το παιδί δύσκολα θα γίνει πραγματικά δίγλωσσο.
Πρέπει το παιδί να ολοκληρώνει τη δραστηριότητα μέχρι το τέλος της χρονιάς;
Ναι. Η συνέπεια και η τακτική συμμετοχή είναι εξίσου σημαντικές με την ίδια τη μάθηση. Μέσα από αυτή τη διαδικασία το παιδί αναπτύσσει επιμονή και υπευθυνότητα. Εξαίρεση αποτελεί μια σοβαρή δυσκολία στη σχέση με τον εκπαιδευτή ή το περιβάλλον της δραστηριότητας. Σε αυτή την περίπτωση, η αποχώρηση είναι απολύτως δικαιολογημένη.
Και το Σαββατοκύριακο;
Εκτός αν υπάρχει κάποιος αγώνας ή σημαντική διοργάνωση, το Σαββατοκύριακο ανήκει στην οικογένεια.
