Ένα καστ γεμάτο αστέρες, ένα έπος σχεδόν τριών ωρών, γυρίσματα διάρκειας έξι μηνών σε έξι διαφορετικές χώρες και μια διεθνής προωθητική εκστρατεία. Η δέκατη τρίτη ταινία του Κρίστοφερ Νόλαν διαθέτει όλα τα στοιχεία για να εξελιχθεί σε σημείο αναφοράς του ιστορικού επικού κινηματογράφου, εκτός ίσως από τα μάτια της αμερικανικής ακροδεξιάς και ορισμένων ερασιτεχνών ιστορικών.
Ρατσισμός και τρανσφοβία
Στο επίκεντρο αυτού του εντυπωσιακού καστ βρίσκεται η ηθοποιός Λουπίτα Νιόνγκο, γνωστή κυρίως από τις ταινίες 12 Years a Slave, Black Panther και Us. Βραβευμένη με Όσκαρ το 2014 και με πολλές ακόμη διακρίσεις στο ενεργητικό της, η ηθοποιός δεν έχει τίποτα να αποδείξει. Ποιο είναι λοιπόν το πρόβλημα;
Για ορισμένους το πρόβλημα είναι το χρώμα του δέρματός της. Και φυσικά, ο Έλον Μασκ πρωτοστάτησε στις επικρίσεις. Μέσω του κοινωνικού δικτύου Χ (πρώην Twitter), ο πρώην στενός συνεργάτης του Ντόναλντ Τραμπ σχολίασε δύο φορές την επιλογή αυτή.
Στις αρχές του 2026 έγραψε:
«Ο Κρίστοφερ Νόλαν έχει ήδη καταστρέψει την “Οδύσσεια”… Η επιλογή της Λουπίτα Νιόνγκο για τον ρόλο της Ελένης της Τροίας είναι απολύτως εξωφρενική και έρχεται σε πλήρη αντίθεση με κείμενα χιλιάδων ετών.»
Στις 6 Ιουλίου, απαντώντας σε άλλο χρήστη, πρόσθεσε:
«Ο Κρις Νόλαν βεβήλωσε την “Οδύσσεια” και υπέκυψε στις “woke” απαιτήσεις για να είναι υποψήφιος για Όσκαρ. Τι απογοήτευση.»
Στο πλευρό του στάθηκε και ο συντηρητικός σχολιαστής και κωμικός Ματ Γουόλς, ο οποίος έγραψε:
«Κανείς στον κόσμο δεν πιστεύει πραγματικά ότι η Λουπίτα Νιόνγκο είναι “η πιο όμορφη γυναίκα του κόσμου”.»
Η Νιόνγκο υποδύεται την Ελένη της Τροίας, γνωστή και ως «η πιο όμορφη γυναίκα του κόσμου». Η ίδια είχε ήδη απαντήσει σε αυτές τις ρατσιστικές επιθέσεις μέσω του αμερικανικού ELLE, υπογραμμίζοντας ότι το καστ της «Οδύσσειας» είναι «αντιπροσωπευτικό του κόσμου» και υπενθυμίζοντας ότι η ταινία αποτελεί «μια μυθολογική ιστορία».
Οι αντιδράσεις για τον Έλιοτ Πέιτζ
Η παρουσία ενός ακόμη ηθοποιού προκάλεσε την οργή της ακροδεξιάς. Ο Έλιοτ Πέιτζ, τρανς ηθοποιός, υποδύεται τον Σίνωνα και έγινε στόχος τρανσφοβικών επιθέσεων.
Chris Nolan desecrated Homer and groveled on his knees just to meet the woke rules required to win an Oscar.
— Elon Musk (@elonmusk) July 6, 2026
What a worm.
Ο δημοσιογράφος Ρομπ Φίνερτι, όταν κυκλοφόρησαν φήμες ότι ο Πέιτζ θα υποδυόταν τον Αχιλλέα, είχε δηλώσει:
«Ο πιο διάσημος πολεμιστής της ιστορίας θα υποδυθεί από μια τρανς γυναίκα [...] Πηγαίνουμε από τον Μπραντ Πιτ (που έπαιξε τον Αχιλλέα στην “Τροία”) σε ένα κορίτσι 1,60 μ. που ντύνεται σαν άντρας. Για την Αριστερά αυτό θεωρείται φυσιολογικό».
Αυτή η άποψη αναπαράχθηκε ευρέως από χρήστες του διαδικτύου, ιδιαίτερα στο Χ. Πολλοί χρησιμοποίησαν το παλιό όνομα του ηθοποιού ή αναφέρθηκαν σε αυτόν με λανθασμένες αντωνυμίες, θεωρώντας ότι δεν αντιστοιχεί στο στερεότυπο του «ανδρείου πολεμιστή».
Η περίπτωση του Τράβις Σκοτ
Το όνομα του Τράβις Σκοτ εμφανίζεται επίσης στους τίτλους της ταινίας, όπου υποδύεται τον Δημόδοκο. Η επιλογή αυτή προκάλεσε επίσης αντιδράσεις, τόσο για τη συμμετοχή του στο soundtrack όσο και, κυρίως, για την ιδιότητά του ως ηθοποιού.
Ο ίδιος ο Κρίστοφερ Νόλαν απάντησε στις επικρίσεις σε συνέντευξή του στους Times, δηλώνοντας ότι:
«Η ραπ είναι το σύγχρονο ισοδύναμο της προφορικής παράδοσης που μας επέτρεψε να γνωρίσουμε τις ιστορίες του Ομήρου.»
Η «Οδύσσεια» του Νόλαν: και τι γίνεται με την ίδια την ιστορία;
Πέρα όμως από τις επιθέσεις μίσους της ακροδεξιάς, ορισμένοι χρήστες του διαδικτύου επισημαίνουν ότι το καστ αποτελείται σχεδόν αποκλειστικά από μεγάλα ονόματα του αμερικανικού κινηματογράφου, όπως η Ζεντάγια, η Αν Χάθαγουεϊ και ο Ματ Ντέιμον.
Οι μόνες αξιοσημείωτες εξαιρέσεις είναι οι Βρετανοί ηθοποιοί Τομ Χόλαντ και Ρόμπερτ Πάτινσον. Ο Κρίστοφερ Νόλαν δεν επέλεξε Μεσογειακούς ηθοποιούς, παρόλο που η ιστορία εκτυλίσσεται στην αρχαία Ελλάδα. Επιπλέον, δεν πραγματοποιήθηκε πρεμιέρα της ταινίας στην Ελλάδα.
Ερωτήματα έχουν επίσης διατυπωθεί σχετικά με την ιστορική ακρίβεια των κοστουμιών, τα οποία αρκετοί θεωρούν υπερβολικά σκούρα. Ωστόσο, αυτό που ενόχλησε περισσότερο τους λάτρεις των ιστορικών ή «sword-and-sandal» ταινιών είναι ο τρόπος που μιλούν οι χαρακτήρες. Σε αυτού του είδους τις παραγωγές, συνηθίζεται η χρήση βρετανικής προφοράς ώστε οι χαρακτήρες να φαίνονται πιο «πειστικοί». Στην «Οδύσσεια» του Νόλαν όμως κυριαρχεί η αμερικανική προφορά, ενώ χρησιμοποιούνται και σύγχρονες αμερικανικές εκφράσεις.
Οι γεωπολιτικές εντάσεις πίσω από τα γυρίσματα
Όπως ανέφερε τον περασμένο Ιούνιο το Franceinfo, μια άλλη σημαντική διαμάχη, αυτή τη φορά γεωπολιτική, ξέσπασε γύρω από την ταινία. Το Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου της Σαχάρας (FiSahara) κάλεσε το κοινό να μποϊκοτάρει την «Οδύσσεια». Ο λόγος; Μέρος των γυρισμάτων πραγματοποιήθηκε στη Δυτική Σαχάρα, συγκεκριμένα στη Ντάχλα, περιοχή της οποίας το μεγαλύτερο τμήμα ελέγχεται από το Μαρόκο.
Η περιοχή εξακολουθεί να θεωρείται από τα Ηνωμένα Έθνη μη αυτόνομο έδαφος και βρίσκεται στο επίκεντρο μιας σύγκρουσης που διαρκεί εδώ και πενήντα χρόνια μεταξύ του Μαρόκου και του αυτονομιστικού κινήματος Πολισάριο, το οποίο υποστηρίζεται από την Αλγερία. Το Μαρόκο εξακολουθεί να θεωρεί τη Δυτική Σαχάρα αναπόσπαστο μέρος της επικράτειάς του.
Το FiSahara, ένα φεστιβάλ αφιερωμένο στα ανθρώπινα δικαιώματα που διοργανώνεται κάθε χρόνο σε προσφυγικούς καταυλισμούς των Σαχράουι, είχε ήδη ζητήσει από τον Νόλαν να μην χρησιμοποιήσει σκηνές που γυρίστηκαν στη Ντάχλα.
Αργότερα, τον Ιούνιο, ο Ισπανός ηθοποιός Χαβιέρ Μπαρδέμ προέτρεψε δημόσια τον σκηνοθέτη:
«Να ενημερωθεί για την ιστορία της καταπίεσης που ασκεί το μαροκινό καθεστώς εναντίον του λαού των Σαχράουι.»
Έτσι, πέρα από τις αντιπαραθέσεις που τροφοδοτούνται από την αμερικανική ακροδεξιά ή τις διαφορετικές απόψεις σχετικά με την ιστορική πιστότητα της ταινίας, η συζήτηση γύρω από την «Οδύσσεια» αγγίζει και πραγματικά πολιτικά και ανθρώπινα ζητήματα που παραμένουν επίκαιρα μέχρι σήμερα.
