Ξυπνάς, ανοίγεις το κινητό, ρίχνεις «μια ματιά» και ξαφνικά συνειδητοποιείς οτι πέρασαν 40 λεπτά, μπορεί και περισσότερο. Δεν θυμάσαι ακριβώς τι είδες, αλλά νιώθεις ένα ελαφρύ μούδιασμα. Ο εγκέφαλος πήρε τη δόση του ντοπαμίνης, ο αλγόριθμος έκανε τη δουλειά του κι εσύ απλώς… κύλησες.
Αυτή είναι η κουλτούρα του scroll. Μικρές δόσεις πληροφορίας, ατελείωτες εικόνες, συναισθηματικά ερεθίσματα σε ρυθμό που κανένας άνθρωπος δεν προλαβαίνει να επεξεργαστεί. Δεν πρόκειται μόνο για συνήθεια. Είναι ένα σύστημα που μας κρατάει καθηλωμένους.
Photo by Marco Palumbo on Unsplash
Ο αλγόριθμος ξέρει τι θα σε κρατήσει, όχι τι σε κάνει ευτυχισμένη
Οι πλατφόρμες δεν έχουν στόχο να σε εμπνεύσουν, αλλά να σε κρατήσουν μέσα. Ο αλγόριθμος «διαβάζει» κάθε σου κίνηση: τι κοιτάς, πόσο μένεις, πότε σταματάς. Κι έτσι σε ταΐζει ακριβώς αυτό που θα σε κάνει να συνεχίσεις να σκρολάρεις ζκαι εννοείται όχι απαραίτητα αυτό που θα σε ωφελήσει.
Είναι ένα ψηφιακό καρουζέλ χωρίς έξοδο. Και αν δεν το προσέξεις, μπορεί να αντικαταστήσει σιγά-σιγά τη δική σου περιέργεια με μια κατευθυνόμενη προσοχή.
Η απόδραση από τον αλγόριθμο δεν σημαίνει να αποσυνδεθείς εντελώς. Σημαίνει να ανακτήσεις τον έλεγχο του βλέμματός σου. Να θυμάσαι ότι εσύ διαλέγεις τι βλέπεις, όχι εκείνος.
Photo by Vitaly Gariev on Unsplash
Η τέχνη της απόδρασης
Μερικές μικρές πράξεις αντίστασης:
Περνάς 5 λεπτά έξω χωρίς κινητό. Απλώς κοιτάς τον ουρανό.
Σβήνεις τα “Recommended for you”.
Διαβάζεις κάτι σε χαρτί.
Δεν φωτογραφίζεις κάθε όμορφη στιγμή, τη ζεις.
Αυτό είναι η τέχνη της απόδρασης: να επιλέγεις συνειδητά πού δίνεις την προσοχή σου.
Photo by Priscilla Du Preez 🇨🇦 on Unsplash
Ζωή πέρα από το scroll
Υπάρχει ένας κόσμος που δεν καταγράφεται. Μικρές παύσεις, βλέμματα που δεν έγιναν stories, στιγμές που δεν χρειάζονται likes για να είναι αληθινές. Είναι η ζωή έξω από την οθόνη, λιγότερο τέλεια, αλλά περισσότερο δική σου.
Ο αλγόριθμος μπορεί να προβλέψει τα πάντα, εκτός από εκείνη τη στιγμή που κλείνεις το κινητό, σηκώνεις το κεφάλι και λες:
«Τώρα, αυτό το λεπτό, δεν το μοιράζομαι. Το κρατάω» Και ίσως κάπου εκεί να αρχίζει η ελευθερία σου.
Διαβάστε ακόμα
Τι πραγματικά συμβαίνει στον εγκέφαλο όταν χάνεις την αίσθηση του χρόνου
5 είδη συζητήσεων που δεν πρέπει να κάνεις μέσω μηνυμάτων, σύμφωνα με τους ψυχολόγους
