Υπάρχουν ταξίδια που τα ζεις και ταξίδια που τα καταγράφεις. Και κάπου ανάμεσα σε αυτά τα δύο βρίσκεται μια νέα τάση που έχει αρχίσει να γίνεται viral. Τουρίστες στη Βραζιλία πληρώνουν περίπου 30 δολάρια για να τους τραβήξουν ένα εντυπωσιακό βίντεο με drone μέσα στις φαβέλες του Ρίο.
Η εμπειρία είναι σχεδόν πάντα ίδια. Βγαίνεις από μια πόρτα σε μια ταράτσα περπατάς με κοντινά πλάνα και κάθεσαι σε μια καρέκλα στην άκρη της ταράτσας η κάμερα απομακρύνεται, αποκαλύπτοντας σιγά-σιγά τη θέα της πόλης. Τα σπίτια που είναι χτισμένα το ένα πάνω στο άλλο, οι στενοί δρόμοι, η θάλασσα στο βάθος. Μέσα σε λίγα δευτερόλεπτα έχεις ένα βίντεο που μοιάζει κινηματογραφικό και, φυσικά, ιδανικό για social media. Η τάση αυτή ξεκίνησε κυρίως από τη Rocinha, μία από τις μεγαλύτερες φαβέλες του Ρίο, και πολύ γρήγορα άρχισε να εξαπλώνεται.
Τα βίντεο έγιναν viral, συγκέντρωσαν εκατομμύρια προβολές και ξαφνικά ένα απλό σημείο της πόλης μετατράπηκε σε τουριστικό “spot”. Σήμερα, άνθρωποι από όλο τον κόσμο περιμένουν στην ουρά (ως και δύο ώρες) για να ζήσουν αυτή τη σύντομη εμπειρία και να φύγουν με το δικό τους εντυπωσιακό clip.
Αυτό που έχει ενδιαφέρον είναι ότι δεν πρόκειται απλώς για μια ανάμνηση. Είναι μια μικρή σκηνοθετημένη στιγμή. Οι επισκέπτες προετοιμάζονται, σκέφτονται πώς θα κινηθούν, πώς θα σταθούν, τι θα φορέσουν. Όλα γίνονται με στόχο ένα αποτέλεσμα που να φαίνεται αυθόρμητο, αλλά στην πραγματικότητα είναι απόλυτα σχεδιασμένο.

IG maluvibe
Και εδώ ξεκινά μια μεγάλη συζήτηση. Από τη μία πλευρά, αρκετοί βλέπουν αυτή την τάση ως μια ευκαιρία. Φέρνει χρήματα σε περιοχές που δεν είχαν πάντα πρόσβαση σε τουρισμό και δημιουργεί δουλειές για ανθρώπους που δραστηριοποιούνται ως guides ή χειριστές drone. Για κάποιους, είναι ένας τρόπος να αξιοποιήσουν το ενδιαφέρον του κόσμου προς όφελός τους.
Από την άλλη, η κριτική είναι έντονη. Πολλοί υποστηρίζουν ότι τέτοιες πρακτικές αγγίζουν τα όρια του λεγόμενου “poverty tourism”, δηλαδή της μετατροπής της καθημερινότητας των ανθρώπων και της φτώχιας τους σε φόντο για content. Υπάρχει η αίσθηση ότι μια πραγματική, ζωντανή κοινότητα γίνεται σκηνικό, ένα μέρος που επισκέπτεσαι όχι για να το γνωρίσεις, αλλά για να το “χρησιμοποιήσεις” σε μια εικόνα.
Ίσως όμως το πιο ενδιαφέρον στοιχείο αυτής της ιστορίας δεν είναι μόνο η ίδια η τάση, αλλά το τι αποκαλύπτει για το πώς ταξιδεύουμε σήμερα. Δεν αρκεί πια να πας κάπου και να το ζήσεις. Θέλεις να έχεις και την εικόνα που το αποδεικνύει. Και όχι οποιαδήποτε εικόνα την πιο εντυπωσιακή, την πιο “κινηματογραφική”, αυτή που θα ξεχωρίσει.
Κάπως έτσι, το ταξίδι αρχίζει να μοιάζει λίγο με performance. Ο προορισμός γίνεται σκηνικό και η εμπειρία κάτι που σχεδιάζεται εκ των προτέρων για να καταγραφεί σωστά. Και κάπου εκεί, ίσως αξίζει να κάνουμε μια μικρή παύση και να αναρωτηθούμε. Ζούμε πραγματικά τα μέρη που επισκεπτόμαστε ή απλώς φροντίζουμε να έχουμε το τέλειο βίντεο για να το αποδείξουμε;
Διαβάστε ακόμα
Ο λόγος που οι περισσότερες τράπεζες βρίσκονται σε γωνιακά κτίρια και ίσως δεν τον έχεις προσέξει
Άφησαν τα κατοικίδια κι έφυγαν. Η σιωπηλή κρίση στο Ντουμπάι μετά την ένταση στη Μέση Ανατολή