Σου έχει συμβεί άπειρες φορές. Κάποιος δίπλα σου χασμουριέται και, πριν καν το καταλάβεις, ανοίγεις κι εσύ το στόμα σου. Δεν είσαι κουρασμένος, δεν βαριέσαι απαραίτητα, αλλά το χασμουρητό… κόλλησε. Το εντυπωσιακό είναι ότι αυτό το τόσο απλό και καθημερινό φαινόμενο έχει απασχολήσει σοβαρά την επιστήμη. Και ναι, υπάρχει εξήγηση.
Το φαινόμενο του μεταδοτικού χασμουρητού
Το χασμουρητό που «κολλάει» ονομάζεται μεταδοτικό χασμουρητό. Δεν σχετίζεται άμεσα με την ανάγκη για ύπνο ή με έλλειψη οξυγόνου, όπως πιστευόταν παλιότερα. Αντίθετα, φαίνεται να έχει να κάνει με τον τρόπο που ο εγκέφαλός μας παρατηρεί και μιμείται τους άλλους.
Οι νευρώνες που μας κάνουν να μιμούμαστε
Στον εγκέφαλο υπάρχουν οι λεγόμενοι νευρώνες καθρέφτη. Πρόκειται για κύτταρα που ενεργοποιούνται όχι μόνο όταν κάνουμε κάτι, αλλά και όταν βλέπουμε κάποιον άλλον να το κάνει. Όταν βλέπεις κάποιον να χασμουριέται, αυτοί οι νευρώνες ενεργοποιούνται και ο εγκέφαλος αντιδρά σαν να εκτελεί την πράξη ο ίδιος. Το αποτέλεσμα είναι το γνωστό, σχεδόν ακούσιο, χασμουρητό.
Η σχέση με την ενσυναίσθηση
Ένα από τα πιο ενδιαφέροντα στοιχεία είναι ότι το μεταδοτικό χασμουρητό συνδέεται με την κοινωνική σύνδεση. Έρευνες δείχνουν ότι χασμουριόμαστε πιο εύκολα όταν το κάνει κάποιος που γνωρίζουμε ή νιώθουμε κοντά μας. Όσο μεγαλύτερη η συναισθηματική εγγύτητα, τόσο πιο έντονη η πιθανότητα να «κολλήσουμε». Αυτό έχει οδηγήσει τους επιστήμονες στο συμπέρασμα ότι το χασμουρητό σχετίζεται και με την ενσυναίσθηση.
Unsplash
Γιατί δεν χασμουριόμαστε πάντα
Δεν αντιδρούν όλοι με τον ίδιο τρόπο. Ο βαθμός προσοχής, η ψυχική κατάσταση, ακόμη και το περιβάλλον παίζουν ρόλο. Αν είσαι συγκεντρωμένος ή σε ένταση, μπορεί να μη χασμουρηθείς καθόλου, ακόμα κι αν το κάνει κάποιος δίπλα σου. Το φαινόμενο δεν είναι μηχανικό, αλλά επηρεάζεται από πολλούς παράγοντες.
Τι μας αποκαλύπτει τελικά το χασμουρητό
Το ότι χασμουριόμαστε όταν χασμουριέται κάποιος δίπλα μας δείχνει πόσο κοινωνικά και συγχρονισμένα λειτουργούμε ως άνθρωποι. Ο εγκέφαλος παρατηρεί, συνδέεται και ανταποκρίνεται, ακόμη και σε κινήσεις που θεωρούμε ασήμαντες. Ένα απλό χασμουρητό είναι στην πραγματικότητα ένα μικρό παράθυρο στον τρόπο που σχετιζόμαστε με τους άλλους.
Και μια τελευταία σκέψη. Αν έπιασες τον εαυτό σου να χασμουριέται όσο διάβαζες το άρθρο, μόλις επιβεβαίωσες στην πράξη όσα λέει η επιστήμη.
Διαβάστε ακόμα
Ο επιστημονικός λόγος που το ξεστόλισμα επηρεάζει τη διάθεσή μας (και δεν το έχουμε σκεφτεί)
Βλέπεις ασπρόμαυρα όνειρα; Αν ναι, υπάρχει επιστημονική εξήγηση
