Αν νιώθεις ότι η ζωή είναι πολύ πιο δύσκολη απ' ό,τι ήταν πριν από πέντε χρόνια, δεν το φαντάζεσαι. Η ψυχολογία σου είναι διαρκώς πεσμένη ενώ δεν το θέλεις και υπάρχουν αντικειμενικοί και πολύ ρεαλιστικοί λόγοι που συμβαίνει αυτό.
Ο κόσμος έχει αλλάξει δραματικά και με πολύ γρήγορους ρυθμούς, και πολλές από αυτές τις αλλαγές έχουν κάνει την καθημερινότητα πιο απαιτητική. Από την αυξανόμενη πολιτική πόλωση μέχρι την εμπειρία της πανδημίας και τη διαρκή ψηφιακή παρακολούθηση, όλοι κουβαλάμε περισσότερα βάρη από ποτέ. Η ζωή μπορεί να μοιάζει εξαντλητική, όμως δεν είσαι ο μόνος ή η μόνη που το αισθάνεται. Γι' αυτό η κατανόηση προς τον εαυτό μας και η καλοσύνη προς τους άλλους είναι σήμερα πιο σημαντικές από ποτέ.
Αν η ζωή σου φαίνεται πολύ πιο δύσκολη απ' ό,τι παλιά, αυτοί οι 6 πραγματικοί λόγοι εξηγούν το γιατί.
1. Οι αλγόριθμοι των social media κάνουν υπερβολικά εύκολη τη σύγκριση με τους άλλους
Τα τελευταία πέντε χρόνια, οι αλγόριθμοι των μέσων κοινωνικής δικτύωσης έχουν γίνει ολοένα και πιο προσωποποιημένοι και επικεντρώνονται σχεδόν αποκλειστικά σε ό,τι πιστεύουν ότι θα κρατήσει την προσοχή μας, είτε ακολουθούμε τον δημιουργό του περιεχομένου είτε όχι. Αυτό έχει κάνει πολύ πιο εύκολο να εκτιθέμεθα συνεχώς σε ανθρώπους που φαίνεται να έχουν όσα εμείς νιώθουμε ότι μας λείπουν, ακόμη κι αν δεν τους γνωρίζουμε προσωπικά.
Είτε πρόκειται για την εμφάνιση, το στιλ, τη σχέση, την οικογένεια ή το σπίτι των ονείρων κάποιου, οι αλγόριθμοι είναι σχεδιασμένοι ώστε να μας προβάλλουν ξανά και ξανά παρόμοιο περιεχόμενο, ανεξάρτητα από το αν μας ωφελεί ή όχι.
Δεν είναι λοιπόν περίεργο που όλο και περισσότεροι άνθρωποι αισθάνονται δυστυχισμένοι, καθώς κάθε φορά που ανοίγουν μια εφαρμογή κοινωνικής δικτύωσης βλέπουν ανθρώπους που μοιάζουν να ζουν την ιδανική ζωή, είτε το αναζήτησαν είτε όχι.
2. Εξακολουθούμε να βιώνουμε τις συνέπειες της πανδημίας
Παρότι οι περισσότεροι θέλουν να αφήσουν την πανδημία της COVID-19 πίσω τους σαν μια μακρινή ανάμνηση, στην πραγματικότητα δεν έχει περάσει τόσος καιρός.
Η πανδημία ήταν μια βαθιά τραυματική εμπειρία σε παγκόσμιο επίπεδο. Από την απώλεια αγαπημένων προσώπων μέχρι τα lockdown και τις έντονες αντιπαραθέσεις γύρω από τα εμβόλια, δεν είναι κάτι που απλώς ξεπερνιέται.
Ιστορικά, οι πανδημίες συνοδεύονταν από μαζικό φόβο και ανθρώπινο πόνο. Ευτυχώς, χάρη στη σύγχρονη ιατρική και την παγκόσμια επικοινωνία, καταφέραμε να αντιμετωπίσουμε την ασθένεια πιο αποτελεσματικά.
Ωστόσο, ένα υπόγειο αίσθημα άγχους εξακολουθεί να υπάρχει, ιδιαίτερα στη Gen Z, που βίωσε την πανδημία κατά τη σχολική της ηλικία και σήμερα προσπαθεί να βρει τον δρόμο της ως έφηβοι και νεαροί ενήλικες.
3. Ο εγκέφαλός μας δεν είναι φτιαγμένος για να διαχειρίζεται τόσο πολλές πληροφορίες συνεχώς
Αν αισθάνεσαι ότι όλα είναι υπερβολικά πολλά — η κλιματική αλλαγή, η οικονομική αστάθεια, το ψηφιακό αποτύπωμα, οι οικονομικές κρίσεις — δεν είσαι ο μόνος.
Οι ερευνητές χρησιμοποιούν πλέον τον όρο «πολυκρίση» (polycrisis) για να περιγράψουν την ταυτόχρονη ύπαρξη πολλών μεγάλων κρίσεων. Κυριολεκτικά συμβαίνουν πάρα πολλά στον κόσμο για να μπορούμε να τα επεξεργαζόμαστε όλα διαρκώς, ειδικά όταν βρίσκονται συνεχώς μπροστά στις οθόνες μας.
Σύμφωνα με σχετικές έρευνες, οι άνθρωποι εξελίχθηκαν ώστε να ζουν σε μικρές κοινότητες με οικεία πρόσωπα και να ανταποκρίνονται σε άμεσες, αναγνωρίσιμες απειλές.
Σήμερα, όμως, η ψηφιακή τεχνολογία μάς έχει συνδέσει με ολόκληρο τον κόσμο. Αυτή η υπερσύνδεση συχνά ξεπερνά τις δυνατότητες του εγκεφάλου και του σώματός μας, που δυσκολεύονται να ξεχωρίσουν τι αποτελεί πραγματική απειλή και τι αξίζει πραγματικά την προσοχή μας.
Photo by Maksym Kaharlytskyi on Unsplash
4. Όλα έχουν ακριβύνει και γίνεται όλο και πιο δύσκολο να τα βγάλουμε πέρα
Αν υπάρχει κάτι στο οποίο μάλλον συμφωνούμε όλοι, είναι ότι τα πάντα έχουν γίνει ακριβότερα.
Σήμερα, περισσότερο από ό,τι πριν από πέντε χρόνια, πολλοί αισθάνονται ότι ζουν για να δουλεύουν, αντί να δουλεύουν για να ζουν. Αυτό οδηγεί σε περισσότερες ώρες εργασίας και δεύτερες δουλειές ή παράλληλες απασχολήσεις, απομακρύνοντάς μας από τους ανθρώπους και τις εμπειρίες που έχουν πραγματική αξία.
Με τόση πίεση για να καλυφθούν τα βασικά έξοδα, πολλοί δεν μπορούν πλέον να αντέξουν οικονομικά ούτε διακοπές ούτε μια απλή βραδινή έξοδο.
Τα καύσιμα έχουν γίνει σημαντική οικονομική επιβάρυνση, ενώ ακόμη και ένας καφές ή μια μικρή λιχουδιά μπορεί πλέον να μοιάζει υπερβολικά ακριβή.
Και σαν να μην έφταναν όλα αυτά, υπάρχουν οι ανησυχίες για τη στεγαστική κρίση, την εξασφάλιση ενός αξιοπρεπούς εισοδήματος και τα χρέη που συσσωρεύονται χωρίς να φαίνεται ξεκάθαρα το τέλος τους.
5. Οι άνθρωποι μοιάζουν πιο διχασμένοι από ποτέ
Ήταν μάλλον αναμενόμενο. Ο κόσμος έχει γίνει πιο πολωμένος από ποτέ. Οι ακραίες απόψεις ενισχύονται σε όλο το πολιτικό φάσμα και πολλές φορές μοιάζουμε πιο πρόθυμοι να φωνάξουμε ο ένας στον άλλον παρά να κάνουμε μια ήρεμη, ουσιαστική συζήτηση.
Τα διακυβεύματα μοιάζουν τόσο μεγάλα, που πολλοί αισθάνονται πως αν δεν κινηθούν με ιλιγγιώδη ταχύτητα, τίποτα δεν θα αλλάξει.
Έτσι, γίνεται ολοένα και πιο δύσκολο να ξέρεις αν μια συζήτηση θα εξελιχθεί σε έντονη πολιτική αντιπαράθεση ή σε έναν ειλικρινή διάλογο.
Δεν είναι λίγες οι περιπτώσεις όπου οι πολιτικές διαφωνίες έχουν διαλύσει οικογένειες και φιλίες. Καθώς η πολιτική συνδέεται πλέον όλο και περισσότερο με την προσωπική ταυτότητα, πολλοί κρίνουν πλέον τον χαρακτήρα ενός ανθρώπου μέσα από τις πολιτικές του απόψεις.
6. Εκτιθέμεθα καθημερινά σε κακές ειδήσεις
Παρόλο που υπάρχουν και θετικές ειδήσεις, έχουμε πλέον συνεχή πρόσβαση στις πιο τραγικές εικόνες και εξελίξεις από κάθε γωνιά του πλανήτη.
Ακόμη κι αν τα γεγονότα δεν συμβαίνουν εκεί όπου ζούμε, αρκεί να ανοίξουμε το κινητό ή την τηλεόραση για να δούμε πολέμους, λιμούς, φυσικές καταστροφές, μαζικές καταστροφές και οικογένειες που διαλύονται. Και η λίστα μοιάζει να μην τελειώνει ποτέ.
Ο άνθρωπος δεν εξελίχθηκε για να γίνεται καθημερινά μάρτυρας τόσο μεγάλης ανθρώπινης δυστυχίας.
Είναι σημαντικό να είμαστε ενημερωμένοι για όσα συμβαίνουν στον κόσμο και να προσπαθούμε να βοηθάμε όπου μπορούμε. Όμως είναι υπερβολικό να περιμένουμε από έναν άνθρωπο να σηκώνει μόνος του το ψυχολογικό βάρος όλων όσων συμβαίνουν σε ολόκληρο τον πλανήτη.
Photo by Dan Meyers on Unsplash
Το αντίδοτο στην πεσμένη ψυχολογία
Σήμερα, περισσότερο από ποτέ, χρειάζεται να δείχνουμε κατανόηση τόσο στον εαυτό μας όσο και στους άλλους. Ζούμε σε έναν κόσμο που είναι δύσκολο να αντιμετωπίσουμε μόνοι μας. Γι' αυτό είναι σημαντικό να επικοινωνούμε με τους ανθρώπους που αγαπάμε και να διατηρούμε ζωντανές τις σχέσεις μας, γιατί αυτές είναι που μας βοηθούν να αντέχουμε τις δύσκολες περιόδους της ζωής.
Και, πάνω απ' όλα, να θυμάσαι: δεν είσαι μόνος/η.
