Στην προσπάθειά μας να κυνηγήσουμε «την καλή ζωή», πολλοί από εμάς θυσιάζουμε τις σχέσεις μας, την υγεία μας και την ψυχική μας ισορροπία, μόνο και μόνο για να καταλήξουμε με μια ζωή και μια εργασία που μας προσφέρουν ελάχιστη χαρά και πληρότητα. Όμως, όσο περίπλοκη και εκτός ελέγχου κι αν φαίνεται η ζωή μας, η λύση σε αυτή την πρόκληση μπορεί να είναι πιο απλή απ’ όσο φανταζόμαστε.
Πριν από χιλιάδες χρόνια, οι αρχαίοι Έλληνες ανακάλυψαν νέους τρόπους σκέψης και ύπαρξης που σήμερα είναι πιο επίκαιροι από ποτέ αν επιλέξουμε να ακολουθήσουμε τον δρόμο που χάραξαν.
Με άλλα λόγια, είναι καιρός να ανακαλύψουμε από την αρχή την αρχαιοελληνική σοφία -δίχως ίχνος αρχαιολαγνείας- αυτές τις έννοιες που επιβεβαιώνουν τη ζωή και δίνουν έμφαση στο νόημα, και να τις μοιραστούμε με τους άλλους.
Οι αρχαίοι Έλληνες, μεταξύ άλλων, υπήρξαν πρωτοπόροι της ολιστικής σκέψης. Έβλεπαν τον κόσμο μέσα από μια ενιαία οπτική και όχι ως ξεχωριστά κομμάτια ή απομονωμένα γεγονότα της ζωής μας. Πίστευαν ότι τίποτα και κανείς δεν είναι αποκομμένος, ότι όλα είναι συνδεδεμένα. Ήταν μπροστά από την εποχή τους στις αντιλήψεις τους για την ενότητα πνεύματος, νου και σώματος.
Αργότερα, ο νους και το σώμα αντιμετωπίστηκαν ως ξεχωριστές οντότητες, γεγονός που οδήγησε σε πολλά από τα προβλήματα που αντιμετωπίζουμε σήμερα στην αναζήτηση της ευημερίας.
Και ιδού 4 ρητά-πυλώνες σκέψης-αξίες που σήμερα είναι πιο επίκαιρα από ποτέ για την ευεξία νου, ψυχής και σώματος.
Η ουσιαστική σύνδεση με τους άλλους -«Ο άνθρωπος είναι κοινωνικό ον» (Αριστοτέλης)
Photo by Helena Lopes on Unsplash
Ο Έλληνας φιλόσοφος πίστευε ότι είμαστε κοινωνικά όντα που ανθίζουν μέσα σε ομάδες και κοινότητες. Ανήκει στη φύση μας να αισθανόμαστε ότι ανήκουμε κάπου. Σήμερα ζούμε σε έναν παγκοσμιοποιημένο κόσμο. Όμως, παρά τη συνδεσιμότητα μέσω των κοινωνικών δικτύων, των email και των μηνυμάτων, οι έρευνες δείχνουν ότι πολλοί άνθρωποι αισθάνονται όλο και πιο αποξενωμένοι. Η κατάθλιψη, το άγχος και οι εξαρτήσεις αυξάνονται συνεχώς, οδηγώντας σε γενική μείωση της ευημερίας.
Μια ακόμη πρόκληση της εποχής μας είναι ότι, αντί να βασιζόμαστε στους ανθρώπους που γνωρίζουμε για τις βασικές ανάγκες της ζωής, εξαρτόμαστε από αγνώστους και θεσμούς για την επιβίωσή μας. Δεν ανταλλάσσουμε αγαθά με τους γείτονες ούτε γνωρίζουμε από πού προέρχεται το φαγητό μας. Απλώς ψωνίζουμε από τα σούπερ μάρκετ. Δεν στρεφόμαστε στους άλλους για πληροφορίες ή συμβουλές, στρεφόμαστε στο διαδίκτυο.
Ταυτόχρονα, είμαστε και πιο ανεξάρτητοι. Αντί να δανειζόμαστε πράγματα από τους γείτονες, αγοράζουμε τα δικά μας. Αντί να ζητάμε βοήθεια από άλλους, κάνουμε μόνοι μας τις δουλειές ή προσλαμβάνουμε επαγγελματίες. Τι έχουμε χάσει μέσα σε αυτή τη διαδικασία; Προσπαθήσαμε τόσο πολύ να γίνουμε αυτάρκεις ώστε αποκοπήκαμε ο ένας από τον άλλον;
Τόσο οι αρχαίοι όσο και οι σύγχρονοι Έλληνες έχουν πολλά να μας διδάξουν για το πώς να συνδεόμαστε ουσιαστικά και αυθεντικά με τους άλλους. Μας διδάσκουν ότι όλοι είμαστε σημαντικά μέλη των διαφορετικών «χωριών» της ζωής μας, είτε αυτό το χωριό είναι η οικογένεια, οι φίλοι, οι γείτονες, οι συνάδελφοι ή ένας οργανισμός. Οι αρχαίοι Έλληνες μας μαθαίνουν επίσης να προσφέρουμε φιλοξενία στους άλλους, ακόμη και στους ξένους.
Μοιράζομαι και νοιάζομαι - «Πρέπει να αναζητούμε κάποιον με τον οποίο να φάμε και να πιούμε, πριν αναζητήσουμε κάτι να φάμε και να πιούμε» (Επίκουρος)
Photo by Klara Kulikova on Unsplash
Σε όλη την Ελλάδα, η δημιουργία σχέσεων μέσα από τη συζήτηση αποτελεί αναπόσπαστο κομμάτι της καθημερινότητας. Το να σταματά κανείς για να χαιρετήσει τους άλλους αναγνωρίζει την παρουσία τους — την ανθρώπινη ύπαρξή τους — και τους δείχνει ότι αποτελούν σημαντικό μέρος του «χωριού» και όχι απλώς μια συναλλαγή.
Όλα περιστρέφονται γύρω από τη συζήτηση και τη σύνδεση.
Κάθε αλληλεπίδραση είναι μια ευκαιρία να ενισχύσουμε ή να αποδυναμώσουμε τους δεσμούς μας με τους άλλους. Σε μεγάλο βαθμό, το βάθος της ζωής μας εξαρτάται από το βάθος των σχέσεών μας. Αυτό αποτελεί βασικό στοιχείο του ελληνικού τρόπου ζωής.
Αγκαλιάζοντας τη ζωή με ενθουσιασμό - «Ο ήλιος είναι καινούργιος κάθε μέρα» (Ηράκλειτος)
Photo by Dadee Aissa on Unsplash
Οι αρχαίοι Έλληνες μάς δίδαξαν ότι η ζωή είναι σύντομη και διαρκώς μεταβαλλόμενη. Κυρίως, μας δίδαξαν την ανάγκη να αγκαλιάζουμε την πληρότητα της ζωής — τις χαρές και τις λύπες, τις ανόδους και τις πτώσεις — με πάθος και ευγνωμοσύνη για το γεγονός ότι ζούμε. Πράγματι, το να είμαστε «ενθουσιώδεις» για τη ζωή σημαίνει κυριολεκτικά, σύμφωνα με την ελληνική γλώσσα, να εκδηλώνουμε το πνεύμα που υπάρχει μέσα μας.
Η Ελλάδα θα μπορούσε εύκολα να ηγηθεί παγκοσμίως στη διδασκαλία μιας ολιστικής προσέγγισης της ευημερίας. Η φροντίδα του πνεύματος, του νου και του σώματος είναι βαθιά ριζωμένη στην κουλτούρα της. Οι Έλληνες γνωρίζουν ότι η ζωή είναι ενέργεια και ότι η ευημερία σχετίζεται με τη διατήρηση αυτής της ζωτικής ενέργειας σε ροή. Όλοι μπορούμε να υιοθετήσουμε την ουσία του Ιπποκρατικού Όρκου, «να μην προκαλούμε βλάβη», αντικαθιστώντας την αδράνεια, το υπερβολικό άγχος, την υπερφαγία και την κακή ποιότητα τροφής με πιο υγιεινές επιλογές.
Σε περιόδους κρίσης και έντονου στρες, όταν δυσκολευόμαστε ή νιώθουμε ανικανοποίητοι, χρειάζεται να επιστρέψουμε στα βασικά της ζωής και να αναζητήσουμε πηγές αληθινού νοήματος και ευημερίας. Όπως μας δίδαξε ο προσωκρατικός φιλόσοφος Ηράκλειτος, ο ήλιος είναι καινούργιος κάθε μέρα. Κάθε μέρα είναι μια νέα ευκαιρία να συνδεθούμε ουσιαστικά με τους άλλους, να βρούμε βαθύτερο σκοπό και να αγκαλιάσουμε πλήρως τη ζωή. Είναι μια νέα ευκαιρία να ακολουθήσουμε τον ελληνικό δρόμο προς την ευημερία.
Να είσαι αληθινός με τον εαυτό σου - «Υπάρχει μία ζωή για τον καθένα μας: η δική μας» (Ευριπίδης)
Οι αρχαίοι Έλληνες μάς δίδαξαν να ενεργούμε πάντοτε σύμφωνα με την αληθινή μας φύση. Τελικά, η μεγαλύτερη πρόκληση στη ζωή είναι να ανακαλύψουμε και να αγκαλιάσουμε την ουσία μας. Πολλοί άνθρωποι επικεντρώνονται στο ποιο επάγγελμα ή ποια καριέρα πιστεύουν ότι πρέπει να έχουν ή στο πώς θα ορίσουν τον γενικό σκοπό της ζωής τους. Ωστόσο, μια πραγματικά ουσιαστική ζωή ξεκινά από την ουσία του ανθρώπου, παραμένει συνδεδεμένη με αυτήν και τελικά επιστρέφει σε αυτήν — αφυπνίζοντας τον αληθινό μας εαυτό μέσα από τη σύνδεση με το ποιοι πραγματικά είμαστε.
Μας δίδαξαν επίσης ότι αν απομακρυνθούμε από τον αυθεντικό μας εαυτό — ίσως επειδή επικεντρωνόμαστε στην επίτευξη ή στην απόκτηση «εξωτερικών πραγμάτων» αντί να εστιάζουμε στην αληθινή μας φύση — δεν θα μπορέσουμε ποτέ να πραγματοποιήσουμε το υψηλότερο δυναμικό μας. Πίστευαν ότι ο τελικός στόχος της ζωής είναι η ευδαιμονία, μια έννοια που περιλαμβάνει βαθιά πληρότητα, εσωτερική και εξωτερική ευημερία και προσφορά προς τους άλλους.
Διαβάστε ακόμα:
9 καθημερινές συνήθειες που σαμποτάρουν το ανοσοποιητικό σου
Αυτά τα σημάδια μαρτυρούν ότι δεν κινείσαι αρκετά - Σε κάποια δεν πάει ο νους σου
