Με το που κλείνουν τα σχολεία, πολλοί γονείς έρχονται αντιμέτωποι με το ίδιο δίλημμα. Να γεμίσουν το καλοκαίρι των παιδιών με κατασκηνώσεις, αθλητικές δραστηριότητες, μαθήματα και οργανωμένα προγράμματα ή να τους αφήσουν περισσότερο ελεύθερο χρόνο;

Σε μια εποχή όπου σχεδόν κάθε ώρα της ημέρας μπορεί να είναι προγραμματισμένη, οι ειδικοί υποστηρίζουν ότι τα παιδιά έχουν ανάγκη και από κάτι που συχνά υποτιμάμε, τον χρόνο χωρίς πρόγραμμα. Αυτό, βέβαια, δεν σημαίνει ότι χρειάζονται ατελείωτες ώρες μπροστά σε μια οθόνη ή πλήρη έλλειψη ορίων. Σημαίνει ότι χρειάζονται τον χώρο και τον χρόνο να αποφασίσουν μόνα τους πώς θέλουν να παίξουν, να δημιουργήσουν και να ξεκουραστούν.

Photo by Izzy Park on Unsplash

Η «βαρεμάρα» δεν είναι πάντα κακή

Πολλοί γονείς αγχώνονται όταν ακούν το παιδί τους να λέει: «Βαριέμαι». Κι όμως, οι παιδοψυχολόγοι επισημαίνουν ότι η βαρεμάρα μπορεί να λειτουργήσει ως αφετηρία για τη δημιουργικότητα.

Όταν δεν υπάρχει συνεχής εξωτερική απασχόληση, το παιδί καλείται να χρησιμοποιήσει τη φαντασία του, να επινοήσει παιχνίδια, να εξερευνήσει νέες ιδέες και να ανακαλύψει τι πραγματικά το ενδιαφέρει. Με άλλα λόγια, η βαρεμάρα συχνά ενεργοποιεί τη δημιουργική σκέψη αντί να την περιορίζει.

Το ελεύθερο παιχνίδι έχει μεγάλη αξία

Το παιχνίδι που δεν οργανώνεται από ενήλικες θεωρείται ιδιαίτερα σημαντικό για την ανάπτυξη των παιδιών. Μέσα από αυτό μαθαίνουν να παίρνουν αποφάσεις, να λύνουν μικρές διαφωνίες, να συνεργάζονται, να διαχειρίζονται την απογοήτευση και να αποκτούν μεγαλύτερη αυτοπεποίθηση. Όταν κάθε δραστηριότητα είναι οργανωμένη από κάποιον άλλον, περιορίζονται οι ευκαιρίες να αναπτύξουν αυτές τις δεξιότητες.

Photo by Gabriel Baranski on Unsplash

Το καλοκαίρι είναι και περίοδος ξεκούρασης

Οι σχολικές υποχρεώσεις, τα φροντιστήρια και οι εξωσχολικές δραστηριότητες γεμίζουν το πρόγραμμα των περισσότερων παιδιών σχεδόν όλο τον χρόνο. Το καλοκαίρι προσφέρει μια πολύτιμη ευκαιρία να μειωθούν οι απαιτήσεις και να αποκατασταθούν οι σωματικές και ψυχικές αντοχές. Η ξεκούραση δεν σημαίνει τεμπελιά. Είναι απαραίτητη για την ευεξία, τη μάθηση και τη συναισθηματική ισορροπία.

Χρειάζεται όμως και μια ισορροπία

Αυτό δεν σημαίνει ότι ένα εντελώς «ασύνδετο» καλοκαίρι είναι η καλύτερη επιλογή για όλα τα παιδιά. Οι ειδικοί εξηγούν ότι μια απλή καθημερινή ρουτίνα βοηθά τα παιδιά να αισθάνονται ασφάλεια.

Σταθερές ώρες ύπνου, γεύματα, λίγη φυσική δραστηριότητα και χρόνος για παιχνίδι δημιουργούν μια ισορροπία χωρίς να κάνουν την καθημερινότητα πιεστική. Δεν χρειάζεται κάθε ημέρα να είναι γεμάτη δραστηριότητες. Ούτε όμως να περνά αποκλειστικά μπροστά σε μια οθόνη.

Photo by MI PHAM on Unsplash

Οι πιο όμορφες αναμνήσεις δεν προγραμματίζονται

Όταν οι μέρες κυλούν πιο αργά, δημιουργείται χώρος για εκείνες τις μικρές στιγμές που μένουν τελικά αξέχαστες. Ένα παιχνίδι με το λάστιχο στην αυλή, μια βόλτα με το ποδήλατο, ένα αυτοσχέδιο κάστρο στην παραλία, ένα παγωτό μετά τη δύση του ήλιου ή μια οικογενειακή βραδιά στο μπαλκόνι.

Αυτές οι εμπειρίες, όσο απλές κι αν φαίνονται, συμβάλλουν στη δημιουργία ενός αισθήματος ασφάλειας, σύνδεσης και ανεμελιάς που συχνά συνοδεύει τα παιδιά και στην ενήλικη ζωή τους.

Οι περισσότεροι παιδοψυχολόγοι συμφωνούν ότι το ιδανικό καλοκαίρι δεν είναι ούτε υπερβολικά φορτωμένο ούτε εντελώς χωρίς δομή. Ένα ισορροπημένο πρόγραμμα μπορεί να περιλαμβάνει:

αρκετό ελεύθερο παιχνίδι κάθε μέρα,
χρόνο στη φύση και σωματική δραστηριότητα,
λίγες οργανωμένες δραστηριότητες που πραγματικά ευχαριστούν το παιδί,
περιορισμένη χρήση οθονών,
στιγμές ξεκούρασης και ποιοτικό χρόνο με την οικογένεια.