Καθημερινή βράδυ, έχεις επιτέλους λίγο χρόνο για τον εαυτό σου και αποφασίζεις να δεις μια καλή σειρά ή μια καλή ταινία. Ανοίγεις το Netflix, ρίχνεις μια ματιά στις νέες κυκλοφορίες, διαβάζεις μερικές περιλήψεις, βλέπεις δύο τρέιλερ και συνεχίζεις το ψάξιμο. Μισή ώρα αργότερα, βρίσκεσαι ακόμα στην αρχική σελίδα, χωρίς να έχεις πατήσει play σε τίποτα.

Κι ενώ θεωρητικά έχεις εκατοντάδες επιλογές στη διάθεσή σου, καμία δεν σου φαίνεται αρκετά ενδιαφέρουσα. Το περίεργο είναι ότι όσο περισσότερο ψάχνεις, τόσο δυσκολότερο γίνεται να αποφασίσεις.

Δεν είναι απαραίτητα θέμα γούστου ή αναποφασιστικότητας. Ο τρόπος με τον οποίο λειτουργεί ο εγκέφαλός μας όταν καλείται να διαλέξει ανάμεσα σε πολλές εναλλακτικές μπορεί να εξηγήσει αρκετά από όσα συμβαίνουν μπροστά στην οθόνη.

Όταν οι πολλές επιλογές γίνονται πρόβλημα

Θα περίμενε κανείς ότι όσο περισσότερες σειρές και ταινίες έχουμε διαθέσιμες, τόσο πιο εύκολα θα βρίσκουμε κάτι που μας αρέσει. Στην πράξη, όμως, δεν συμβαίνει πάντα αυτό.

Στην ψυχολογία υπάρχει η έννοια της υπερφόρτωσης επιλογών (choice overload), που περιγράφει την κατάσταση κατά την οποία οι πολλές διαθέσιμες εναλλακτικές κάνουν μια απόφαση πιο δύσκολη αντί για πιο εύκολη.

Αυτό δεν σημαίνει ότι οι πολλές επιλογές είναι πάντα κακές. Η δυσκολία εξαρτάται από το πόσο διαφορετικές είναι μεταξύ τους, πόσο καλά γνωρίζουμε τι θέλουμε και πόση ενέργεια έχουμε εκείνη τη στιγμή.

Σκέψου, για παράδειγμα, πόσο εύκολο είναι να επιλέξεις μια σειρά όταν κάποιος σου προτείνει τρεις συγκεκριμένες. Αντίθετα, όταν έχεις μπροστά σου έναν τεράστιο κατάλογο, αρχίζεις να συγκρίνεις είδη, ηθοποιούς, βαθμολογίες και κριτικές, μέχρι που μια απλή απόφαση μετατρέπεται σε μικρή αποστολή.

Θέλουμε να διαλέξουμε το καλύτερο και τελικά δεν διαλέγουμε τίποτα

Ένας ακόμη λόγος που δυσκολευόμαστε να αποφασίσουμε είναι η σκέψη ότι κάπου εκεί έξω υπάρχει μια καλύτερη επιλογή. Μπορεί να βρεις μια σειρά που σου φαίνεται ενδιαφέρουσα, αλλά πριν την ξεκινήσεις σκέφτεσαι μήπως υπάρχει κάποια άλλη με καλύτερη υπόθεση ή περισσότερες θετικές κριτικές.

Έτσι, αντί να απολαύσεις κάτι που ήδη σου κίνησε το ενδιαφέρον, συνεχίζεις να ψάχνεις. Αυτή η τάση συνδέεται με αυτό που οι ερευνητές ονομάζουν maximizing, δηλαδή την προσπάθεια να βρούμε την καλύτερη δυνατή επιλογή και όχι απλώς μια αρκετά καλή.

Το πρόβλημα είναι ότι στην ψυχαγωγία δεν υπάρχει αντικειμενικά τέλεια απόφαση. Μια σειρά που λατρεύουν όλοι μπορεί να μη σου αρέσει καθόλου, ενώ κάποια που δεν σου είχε γεμίσει το μάτι μπορεί τελικά να γίνει η αγαπημένη σου.

Και κάπως έτσι κουραζόμαστε πριν καν ξεκινήσει η ταινία

Μετά από μια γεμάτη ημέρα, το τελευταίο που χρειάζεσαι είναι άλλη μία απόφαση που απαιτεί σκέψη. Η συνεχής σύγκριση επιλογών χρειάζεται προσοχή και πνευματική προσπάθεια. Όταν είσαι ήδη κουρασμένος/η, ακόμα και το να αποφασίσεις τι θα παρακολουθήσεις μπορεί να σου φαίνεται μεγαλύτερη διαδικασία απ' ό,τι πραγματικά είναι.

Γι' αυτό μερικές φορές καταλήγεις να ξαναβλέπεις μια παλιά αγαπημένη σειρά. Δεν χρειάζεται να αναρωτηθείς αν θα σου αρέσει, να μάθεις καινούργιους χαρακτήρες ή να προσπαθήσεις να μπεις σε μια άγνωστη ιστορία. Ξέρεις ήδη τι σε περιμένει και αυτό μπορεί να είναι ακριβώς ό,τι χρειάζεσαι εκείνη τη στιγμή.

Γιατί αφήνουμε τόσες σειρές στη μέση;

Η δυσκολία δεν σταματά πάντα όταν πατήσουμε play. Με τόσες νέες κυκλοφορίες να εμφανίζονται συνεχώς, είναι εύκολο να αρχίσουμε μια σειρά και ύστερα από λίγα επεισόδια να στρέψουμε την προσοχή μας σε κάποια άλλη.

Δεν σημαίνει απαραίτητα ότι η πρώτη ήταν κακή. Μερικές φορές απλώς μας τραβάει περισσότερο η ιδέα του καινούργιου. Παράλληλα, η σκέψη ότι έχουμε πολλές εναλλακτικές μπορεί να μας κάνει λιγότερο πρόθυμους να δώσουμε χρόνο σε μια ιστορία που εξελίσσεται αργά. Εκεί που παλιότερα ίσως περιμέναμε μερικά επεισόδια για να δούμε αν μια σειρά αξίζει, σήμερα μπορούμε μέσα σε δευτερόλεπτα να περάσουμε στην επόμενη.

Φυσικά, δεν υπάρχει κανένας λόγος να ολοκληρώνεις κάτι που δεν απολαμβάνεις. Η διαφορά είναι αν το εγκαταλείπεις επειδή πραγματικά δεν σου αρέσει ή επειδή σκέφτεσαι συνεχώς τι άλλο θα μπορούσες να βλέπεις.

Τι μπορείς να κάνεις για να σταματήσεις το ατελείωτο ψάξιμο

Ευτυχώς, δεν χρειάζεται να αντιμετωπίζεις κάθε βραδιά μπροστά στην τηλεόραση σαν να επιλέγεις την καλύτερη σειρά όλων των εποχών. Μια καλή αρχή είναι να περιορίσεις τις επιλογές σου πριν ανοίξεις την πλατφόρμα. Αντί να περιηγείσαι σε δεκάδες τίτλους, διάλεξε από πριν δύο ή τρεις σειρές που σου έχουν κινήσει το ενδιαφέρον.

Μπορείς επίσης να αποφασίσεις τι διάθεση έχεις. Θέλεις κάτι χαλαρό και αστείο ή μια ιστορία που θα σε κρατήσει σε αγωνία; Αυτή η απλή ερώτηση μπορεί να αποκλείσει αμέσως αρκετές επιλογές.

Ένα ακόμη χρήσιμο κόλπο είναι να βάλεις ένα μικρό χρονικό όριο στην αναζήτηση. Δέκα λεπτά είναι αρκετά για να βρεις κάτι που σου φαίνεται ενδιαφέρον, χωρίς να ξοδέψεις όλο τον ελεύθερο χρόνο σου στις προτάσεις της πλατφόρμας. Και αν τελικά δεν σου αρέσει αυτό που επέλεξες, μπορείς απλώς να το αλλάξεις. Δεν χρειάζεται κάθε επιλογή να αποδεικνύεται επιτυχημένη.

Φωτογραφίες: Pexels

Διαβάστε ακόμα

Γιατί μετά τα 30 είναι τόσο δύσκολο να κανονίσεις ακόμα κι έναν απλό καφέ;

Φθινόπωρο: Οι μικρές χαρές που ξεχνάμε να απολαμβάνουμε μέσα στην καθημερινότητα

Ένα βράδυ σαν να μην υπάρχει Wi-Fi: Τι κάναμε στο σπίτι πριν κάθε κενό γεμίσει με scrolling;