Ζούμε σε μια εποχή όπου η ενημέρωσησυχνά αντιμετωπίζεται ως ηθική υποχρέωση. Η τεχνολογία μάς επιτρέπει να γινόμαστε μάρτυρες ανθρώπινου πόνου σε πραγματικό χρόνο, σε κάθε γωνιά του κόσμου — συχνά χωρίς καμία συναισθηματική προετοιμασία, μετάβαση ή αποφόρτιση.

Κάποιος μπορεί μέσα σε λίγα δευτερόλεπτα να περάσει από ένα αστείο βίντεο σε εικόνες βίας. Το νευρικό σύστημα αναγκάζεται διαρκώς να αλλάζει συναισθηματικές «ταχύτητες», χωρίς τον απαραίτητο χρόνο για να επεξεργαστεί όσα απορροφά. Έτσι δημιουργείται μια βαθιά ψυχική ένταση. Πώς μπορούμε να παραμένουμε συμπονετικοί χωρίς να κατακλυζόμαστε συναισθηματικά;

Πολλοί φοβούνται πως αν αποσυνδεθούν, έστω και προσωρινά, σημαίνει ότι γίνονται αδιάφοροι. Όμως υπάρχει ουσιαστική διαφορά ανάμεσα στη συνειδητή αποκατάσταση των ψυχικών μας δυνάμεων και στη συναισθηματική αποφυγή.

Η ξεκούραση δεν είναι προδοσία. Η χαρά δεν είναι άρνηση της πραγματικότητας. Το να προστατεύεις τη συναισθηματική σου ισορροπία δεν σημαίνει πως αδιαφορείς για την ανθρωπότητα.

Photo by Mahbod Akhzami on Unsplash

Η πίεση να παραμένουμε συναισθηματικά «σε εγρήγορση»

Οι άνθρωποι δεν είναι φτιαγμένοι να κουβαλούν συναισθηματικά ολόκληρο τον κόσμο ταυτόχρονα. Το σώμα μας εξακολουθεί να λειτουργεί σαν να ανταποκρίνεται κυρίως στο άμεσο περιβάλλον και στις κοντινές ανθρώπινες σχέσεις. Κι όμως, σε ψηφιακό και ψυχολογικό επίπεδο, πολλοί σήμερα εκτίθενται αδιάκοπα σε μια ατελείωτη ροή παγκόσμιας δυστυχίας.

Με τον καιρό, αυτό μπορεί να οδηγήσει σε μια μορφή συναισθηματικής εξάντλησης που εκδηλώνεται ως:

• μούδιασμα, παρότι συνεχίζει να υπάρχει βαθιά ευαισθησία
• ευερεθιστότητα και ψυχική κόπωση
• ενοχές όταν ξεκουράζεσαι
• δυσκολία στη συγκέντρωση
• ατελείωτο «σκρολάρισμα» ειδήσεων που καταλήγει σε ψυχικό κλείσιμο
• μια διάχυτη, χρόνια ανησυχία που δύσκολα εξηγείται ή εντοπίζεται

Συχνά οι άνθρωποι θεωρούν ότι αυτές οι αντιδράσεις σημαίνουν πως κάτι δεν πάει καλά προσωπικά με τους ίδιους. Όμως η συναισθηματική υπερφόρτωση δεν είναι πάντα ατομική δυσλειτουργία. Μερικές φορές είναι το φυσικό αποτέλεσμα της παρατεταμένης έκθεσης σε συλλογικό πόνο, χωρίς επαρκή χώρο για αποκατάσταση.

Γιατί πρέπει να κάνεις πίσω;

Οι ψυχολόγοι λένε πως κανένα νευρικό σύστημα δεν μπορεί να παραμένει διαρκώς ανοιχτό στον πόνο χωρίς στιγμές αποκατάστασης. Η ψυχική εξάντληση δεν ενισχύει την ενσυναίσθηση. Αντίθετα, μειώνει την ικανότητά μας να είμαστε παρόντες, υπομονετικοί, συνδεδεμένοι και ουσιαστικά διαθέσιμοι προς τους άλλους.
Ίσως, λοιπόν, ένα μέρος της ψυχικής υγείας σήμερα να είναι η κατανόηση ότι το να κάνεις προσωρινά πίσω δεν σημαίνει ότι εγκαταλείπεις τους ανθρώπους. Ίσως το να προστατεύεις στιγμές χαράς, δημιουργικότητας, σύνδεσης, χιούμορ, παρουσίας στο σώμα και ξεκούρασης να μην είναι εγωισμός, αλλά τρόπος διατήρησης του εαυτού.

Διότι όταν οι άνθρωποι χάνουν την αίσθηση σταθερότητας, ελπίδας και συναισθηματικής ισορροπίας, συχνά χάνουν και τις ίδιες τις δυνατότητες που τους επιτρέπουν να νοιάζονται ουσιαστικά για τους άλλους.

Ο στόχος δεν είναι να αποκοπούμε συναισθηματικά από τον κόσμο. Ίσως ο στόχος είναι να μάθουμε πώς να παραμένουμε άνθρωποι μέσα σε μια εποχή πρωτοφανούς συναισθηματικής έκθεσης. Και κάποιες φορές, το να παραμένεις άνθρωπος σημαίνει να επιτρέπεις στον εαυτό σου να ξεκουράζεται, χωρίς να χρειάζεται να απολογείται γι’ αυτό.

Διαβάστε ακόμα:

Οι φράσεις που χρησιμοποιούν συχνά άνθρωποι που σε πιέζουν ψυχολογικά

Αφήνεις συστηματικά άπλυτα πιάτα στον νεροχύτη; Αυτοί είναι 8 ψυχολογικοί λόγοι που το εξηγούν