Το πρωί υπάρχουν δύο κατηγορίες ανθρώπων, εκείνοι που ορκίζονται στον καφέ και εκείνοι που δεν ξεκινούν τη μέρα τους χωρίς ένα φλιτζάνι τσάι ή βοτανικό ρόφημα. Αν οι πρώτοι γνωρίζουν ήδη τις προειδοποιήσεις γύρω από την κατανάλωσή του, οι δεύτεροι συχνά θεωρούν ότι ανήκουν στην πλευρά των «καλών μαθητών».
Κι όμως, ακόμη και αυτά τα φαινομενικά υγιεινά ροφήματα έχουν τα μειονεκτήματά τους. Ανάμεσά τους και μια λιγότερο γνωστή επίδραση, την ικανότητά τους να εμποδίζουν την απορρόφηση του σιδήρου όταν καταναλώνονται τη λάθος στιγμή. Σε ορισμένα άτομα, αυτή η συνήθεια μπορεί να μειώσει τα αποθέματα σιδήρου και να οδηγήσει σε έλλειψη. Το αποτέλεσμα; ασυνήθιστη κόπωση, έλλειψη ενέργειας, ζαλάδες ή ακόμη και πονοκέφαλοι. Πρόκειται για ήπια και σταδιακά συμπτώματα, που συχνά αγνοούνται για εβδομάδες.
Ναι, το τσάι μπορεί να εμποδίσει την απορρόφηση του σιδήρου
Σε αντίθεση με τη διαδεδομένη πεποίθηση, το τσάι δεν μειώνει τον σίδηρο που υπάρχει ήδη στο αίμα. Ωστόσο, αρκετές επιστημονικές μελέτες, μεταξύ αυτών και έρευνες που έχουν δημοσιευτεί στο British Journal of Nutrition, δείχνουν ότι οι πολυφαινόλες του μπορούν να αναστείλουν την απορρόφηση του μη αιμικού σιδήρου όταν καταναλώνεται μαζί με το γεύμα. Ο λόγος; Οι τανίνες, φυσικές ενώσεις που περιέχονται στο τσάι, δεσμεύουν τον μη αιμικό σίδηρο (τον τύπο που βρίσκεται κυρίως σε φυτικές τροφές) και περιορίζουν την απορρόφησή του από τον οργανισμό. Με άλλα λόγια, το τσάι δεν «κλέβει» τον ήδη αποθηκευμένο σίδηρο, αλλά μπορεί να μειώσει την ποσότητα που απορροφάται κατά τη διάρκεια ενός γεύματος.
Ορισμένες μελέτες δείχνουν ότι η κατανάλωση τσαγιού μαζί με το φαγητό μπορεί να μειώσει την απορρόφηση σιδήρου κατά 60% έως 70%. Το εντυπωσιακό αυτό ποσοστό χρειάζεται προσεκτική ερμηνεία, καθώς αφορά κυρίως τον σίδηρο φυτικής προέλευσης, ο οποίος έτσι κι αλλιώς απορροφάται δυσκολότερα από τον σίδηρο του κρέατος ή του ψαριού. Σημαίνει αυτό ότι πρέπει να μειώσουμε δραστικά την κατανάλωση τσαγιού; Όχι απαραίτητα. Στην πραγματικότητα, όλα εξαρτώνται από τον σωστό χρόνο κατανάλωσης.
Τσάι και αναιμία: πώς να μειώσετε τους κινδύνους
Όπως ίσως έχετε ήδη καταλάβει, το να πίνετε τσάι κατά τη διάρκεια ή αμέσως μετά από ένα γεύμα πλούσιο σε μη αιμικό σίδηρο μεγιστοποιεί την ανασταλτική του δράση. Η λύση; Καθυστερήστε το φλιτζάνι τσάι. Ο ιστότοπος Le Thé, που ειδικεύεται στο τσάι, προτείνει να περιμένετε τουλάχιστον μία ώρα μετά το γεύμα για να περιορίσετε την επίδρασή του στην απορρόφηση.
Μια ακόμη στρατηγική είναι ο σωστός συνδυασμός τροφών. Οι ειδικοί υπενθυμίζουν ότι η βιταμίνη C βελτιώνει σημαντικά την απορρόφηση του μη αιμικού σιδήρου. Στο πιάτο σας, λοιπόν: εσπεριδοειδή, μούρα, ωμά λαχανικά ή ακόμη και λίγες σταγόνες χυμού λεμονιού. Ρόλο μπορεί να παίξει και το είδος του τσαγιού, για παράδειγμα, το μαύρο τσάι περιέχει συνήθως περισσότερες τανίνες από το πράσινο ή το λευκό.
Σε κάθε περίπτωση, αξίζει να θυμόμαστε ότι το τσάι δεν είναι εχθρός του σιδήρου. Όταν καταναλώνεται τη σωστή στιγμή και στο πλαίσιο μιας πλούσιας και ισορροπημένης διατροφής, δεν προκαλεί αναιμία από τη μια μέρα στην άλλη. Ωστόσο, για άτομα με ήδη χαμηλά αποθέματα σιδήρου, η συνήθεια να πίνουν τσάι σε κάθε γεύμα μπορεί με τον καιρό να επηρεάσει αρνητικά την πρόσληψή του.
