Μπορεί ένας γάμος να έχει αγάπη, εμπιστοσύνη, κοινό σπίτι, παιδιά και σχέδια για το μέλλον, αλλά να μην υπάρχει αυτό που λέμε ερωτευμένο ζευγάρι; Τα λεγόμενα friendship marriages ανοίγουν μια διαφορετική συζήτηση γύρω από το τι σημαίνει σύντροφος ζωής και, για κάποιους, αυτός ο άνθρωπος μπορεί να είναι απλώς ο καλύτερός τους φίλος.
Έχουμε μάθει να θεωρούμε σχεδόν αυτονόητη μια συγκεκριμένη σειρά πραγμάτων. Γνωρίζεις κάποιον, ερωτεύεσαι, κάνετε σχέση, αποφασίζετε να παντρευτείτε και ίσως κάποια στιγμή αποκτήσετε παιδιά. Τι συμβαίνει όμως όταν δύο άνθρωποι αποφασίζουν να κρατήσουν σχεδόν όλα τα παραπάνω, αφαιρώντας μόνο ένα στοιχείο, την κλασική ερωτική σχέση;
Αυτή είναι, σε γενικές γραμμές, η ιδέα πίσω από τα friendship marriages ή platonic marriages. Δύο άνθρωποι που συνδέονται με μια βαθιά φιλία αποφασίζουν συνειδητά να χτίσουν μαζί τη ζωή τους και να λειτουργήσουν ως οικογένεια. Μπορεί να παντρευτούν, να συγκατοικήσουν, να μοιράζονται τα οικονομικά και τις ευθύνες του σπιτιού ή ακόμη και να μεγαλώσουν μαζί παιδιά, χωρίς να θεωρούν απαραίτητη την ύπαρξη ρομαντικής ή σεξουαλικής σχέσης μεταξύ τους.
Φυσικά, δεν υπάρχει μία συγκεκριμένη «συνταγή». Για κάποιους πρόκειται για κανονικό νομικό γάμο, για άλλους για μια μορφή πλατωνικής συντροφικότητας ζωής, ενώ οι κανόνες διαφέρουν σημαντικά από περίπτωση σε περίπτωση, ιδιαίτερα ως προς το αν οι δύο άνθρωποι μπορούν παράλληλα να έχουν ερωτικές σχέσεις με άλλους.
«Σε εμπιστεύομαι για να χτίσουμε μαζί μια ζωή»
Ίσως το πιο ενδιαφέρον στοιχείο αυτής της επιλογής είναι ότι αλλάζει την ερώτηση που έχουμε συνηθίσει να κάνουμε όταν σκεφτόμαστε έναν σύντροφο ζωής. Αντί να αναρωτιέται κάποιος «με ποιον είμαι ερωτευμένος;», μπορεί να αρχίσει να σκέφτεται με ποιον άνθρωπο θα μπορούσε πραγματικά να χτίσει μια ζωή. Και για ορισμένους η απάντηση είναι ένας φίλος που βρίσκεται ήδη δίπλα τους εδώ και χρόνια.
Είναι ένας άνθρωπος του οποίου γνωρίζουν τον χαρακτήρα, τις συνήθειες και τις αδυναμίες, ξέρουν τις αξίες του, έχουν δει πώς διαχειρίζεται τα χρήματα και τις ευθύνες του και, κυρίως, γνωρίζουν πώς συμπεριφέρεται όταν τα πράγματα δυσκολεύουν. Αν υπάρχει και η επιθυμία για παιδιά, τότε προκύπτει ένα ακόμη πιο ουσιαστικό ερώτημα, ποιον άνθρωπο εμπιστεύονται πραγματικά για να μεγαλώσουν μαζί ένα παιδί.
Σε αυτό το σημείο τα friendship marriages συναντούν και το λεγόμενο platonic co-parenting, στο οποίο δύο άνθρωποι αποφασίζουν να αποκτήσουν ή να μεγαλώσουν μαζί ένα παιδί χωρίς να αποτελούν παραδοσιακό ερωτικό ζευγάρι. Έχουν δημιουργηθεί μάλιστα ακόμη και πλατφόρμες για ανθρώπους που αναζητούν έναν πιθανό συν-γονέα και όχι απαραίτητα έναν ερωτικό σύντροφο.
Photo by Becca Tapert on Unsplash
Οι λόγοι για τους οποίους κάποιος μπορεί να επιλέξει μια τέτοια σχέση είναι πολλοί και πολύ διαφορετικοί. Κάποιοι έχουν κουραστεί από το dating και δεν θέλουν να εξαρτήσουν την επιθυμία τους για οικογένεια από το αν και πότε θα εμφανιστεί ο «μεγάλος έρωτας». Άλλοι θεωρούν ότι μια βαθιά και δοκιμασμένη φιλία μπορεί να αποτελέσει πιο σταθερή βάση για μια κοινή ζωή. Υπάρχουν επίσης άνθρωποι στο ασεξουαλικό φάσμα, για τους οποίους η παραδοσιακή σύνδεση ανάμεσα στον έρωτα, το σεξ, τον γάμο και την οικογένεια δεν ανταποκρίνεται απαραίτητα στον τρόπο με τον οποίο βιώνουν τις στενές ανθρώπινες σχέσεις.
Υπάρχει όμως και μια πολύ σύγχρονη πραγματικότητα. Δεν θέλουν όλοι να περιμένουν έναν ερωτικό σύντροφο προκειμένου να δημιουργήσουν την οικογένεια που επιθυμούν, ειδικά όταν στη ζωή τους υπάρχει ήδη ένας άνθρωπος με τον οποίο μοιράζονται βαθιά εμπιστοσύνη και κοινές αξίες.
Άλλωστε, πολλά από τα στοιχεία που θεωρούμε απαραίτητα για έναν καλό γάμο είναι και βασικά συστατικά μιας πολύ καλής φιλίας, όπως η εμπιστοσύνη, η επικοινωνία, ο σεβασμός, το χιούμορ, η αλληλοϋποστήριξη και η ικανότητα να παραμένεις δίπλα στον άλλο ακόμη και στις λιγότερο εύκολες ημέρες του. Με αυτή τη λογική, όσοι επιλέγουν ένα friendship marriage αναρωτιούνται γιατί η οικογένεια που θέλουν να δημιουργήσουν πρέπει απαραίτητα να βασίζεται στον ερωτικό έρωτα, όταν έχουν ήδη στη ζωή τους έναν άνθρωπο που εμπιστεύονται απόλυτα.
Photo by Kateryna Hliznitsova on Unsplash
Από τη φιλία στην κοινή ζωή τα πράγματα περιπλέκονται
Όσο ενδιαφέρουσα κι αν ακούγεται η ιδέα, υπάρχει μεγάλη απόσταση ανάμεσα στο να κάνεις διακοπές με τον καλύτερό σου φίλο και στο να μοιράζεσαι μαζί του ένα στεγαστικό δάνειο, τους λογαριασμούς, τις καθημερινές υποχρεώσεις και τις άυπνες νύχτες με ένα μωρό. Η φιλία από μόνη της δεν εξαφανίζει τα πρακτικά προβλήματα που υπάρχουν σε κάθε οικογένεια και δεν εγγυάται ότι δύο άνθρωποι θα αποδειχθούν εξίσου συμβατοί ως σύντροφοι ζωής.
Στην πραγματικότητα, ένα friendship marriage μπορεί να χρειάζεται ακόμη περισσότερη συζήτηση και ξεκάθαρους κανόνες από την αρχή, ακριβώς επειδή δεν ακολουθεί το συνηθισμένο μοντέλο μιας ερωτικής σχέσης. Οι δύο άνθρωποι χρειάζεται να έχουν συζητήσει τι θα συμβεί αν κάποιος από τους δύο ερωτευτεί, αν μπορούν να υπάρχουν άλλες σχέσεις και ποια θέση θα έχουν αυτές μέσα στην κοινή τους ζωή. Χρειάζεται επίσης να ξεκαθαρίσουν πώς θα μοιράζονται τα οικονομικά και τις ευθύνες, πού θα ζουν, πώς θα παίρνουν σημαντικές αποφάσεις και τι θα συμβεί αν κάποια στιγμή ο ένας θελήσει να ακολουθήσει διαφορετικό δρόμο.
Photo by Ansspvt Titan on Unsplash
Όταν υπάρχουν παιδιά, τα πράγματα γίνονται ακόμη πιο σύνθετα. Η γονική μέριμνα, οι οικονομικές υποχρεώσεις και τα δικαιώματα κάθε γονέα δεν μπορούν να βασίζονται μόνο σε μια προσωπική συμφωνία ή στην καλή σχέση δύο φίλων, αλλά χρειάζονται σαφή νομική ρύθμιση, ανάλογα με το οικογενειακό δίκαιο κάθε χώρας.
Κάπου εδώ προκύπτει ίσως το πιο ενδιαφέρον ερώτημα που φέρνουν στην επιφάνεια τα friendship marriages. Μπορεί η φιλία να είναι αρκετή για να στηρίξει έναν γάμο;
Για μεγάλο μέρος της ανθρώπινης ιστορίας, άλλωστε, ο γάμος δεν βασιζόταν απαραίτητα στον ρομαντικό έρωτα. Η αντίληψη ότι ο γάμος πρέπει πρωτίστως να αποτελεί την κατάληξη μιας μεγάλης ερωτικής ιστορίας είναι πολύ νεότερη από τον ίδιο τον θεσμό. Σήμερα, αντίθετα, έχουμε φτάσει να περιμένουμε από έναν άνθρωπο να είναι ταυτόχρονα ο μεγάλος μας έρωτας, ο καλύτερός μας φίλος, ο εραστής μας, ο συγκάτοικός μας, ο άνθρωπος με τον οποίο μοιραζόμαστε τις οικονομικές και πρακτικές ευθύνες και, συχνά, ο άλλος γονέας των παιδιών μας.
Photo by Tani Eisenstein on Unsplash
Τα friendship marriages δεν υποστηρίζουν απαραίτητα ότι αυτό το μοντέλο είναι λάθος. Θέτουν όμως το ερώτημα αν είναι πραγματικά απαραίτητο όλες αυτές οι πλευρές μιας κοινής ζωής να ξεκινούν από τον ίδιο τύπο αγάπης.
Δεν πρόκειται φυσικά για ένα νέο μοντέλο που έρχεται να αντικαταστήσει τις ερωτικές σχέσεις, ούτε για μια εύκολη λύση στις δυσκολίες του σύγχρονου dating. Είναι όμως ακόμη ένα σημάδι ότι ο τρόπος με τον οποίο αντιλαμβανόμαστε την οικογένεια και τη συντροφικότητα γίνεται σταδιακά πιο ευέλικτος.
Για κάποιους, ο άνθρωπος με τον οποίο θέλουν να γεράσουν θα είναι εκείνος που ερωτεύτηκαν παράφορα. Για κάποιους άλλους μπορεί να είναι εκείνος που βρισκόταν δίπλα τους όλα αυτά τα χρόνια και που μέχρι σήμερα αποκαλούσαν απλώς «κολλητό».
Διαβάστε ακόμα
Αμήχανες σιωπές στο πρώτο date; 7 μικρά πράγματα που μπορούν να σπάσουν τον πάγο
2-2-2 rule: Ο απλός κανόνας που υπόσχεται οτι κρατάει μια σχέση ζωντανή
Σώζουν τα κοινά χόμπι περισσότερες σχέσεις απ' ό,τι νομίζουμε;
