Οι διακοπές μάς επιτρέπουν να αποφορτιστούμε και να ανακτήσουμε τις ψυχικές μας δυνάμεις. Ωστόσο, τα ευεργετικά τους αποτελέσματα δεν είναι πάντα άμεσα, αρκετές μελέτες έχουν εξετάσει την ιδανική διάρκεια των διακοπών, ώστε ο εγκέφαλος να έχει πραγματικό χρόνο για να ανακάμψει.
Λόγω οικονομικών περιορισμών ή επαγγελματικών υποχρεώσεων, πολλοί Έλληνες στερούνται κάθε χρόνο τις διακοπές τους. Σχεδόν το 40% από αυτούς δεν φεύγει ποτέ από το σπίτι. Άλλοι, λάτρεις των «tracances», ένα λογοπαίγνιο που συνδυάζει τις λέξεις «ταξίδι» και «εργασία», παίρνουν τη δουλειά μαζί τους, κάτι που δεν τους βοηθά να αποσυνδεθούν.
Ωστόσο, σύμφωνα με μελέτες που πραγματοποιήθηκαν από την Empreinte Humaine, η έλλειψη διακοπών έχει πραγματικές συνέπειες τόσο σε σωματικό όσο και σε ψυχικό επίπεδο, με κίνδυνο εξάντλησης, απώλειας κινήτρου και αγχωδών διαταραχών. «Οι διακοπές δεν είναι πολυτέλεια, αλλά μια φυσιολογική και ψυχολογική ανάγκη. Επιτρέπουν στον εγκέφαλο να βγει από τη λειτουργία “επιβίωσης” και να επανέλθει σε μια κατάσταση ευεξίας και αποδοτικότητας. Χωρίς ένα πλήρες διάλειμμα, ο κίνδυνος υπερβολικής εργασίας και επαγγελματικής εξουθένωσης αυξάνεται σημαντικά», εξηγεί ο Christophe Nguyen, ψυχολόγος εργασίας και πρόεδρος της συμβουλευτικής εταιρείας Empreinte Humaine.
Αυτό το διάλειμμα είναι ακόμη πιο απαραίτητο, καθώς ο σύγχρονος τρόπος ζωής μας «κατακερματίζει την προσοχή και υπερφορτώνει τις γνωστικές μας ικανότητες», προσθέτει ο Francis Eustache, ερευνητής στη νευροψυχολογία και την απεικόνιση του εγκεφάλου και πρόεδρος του Επιστημονικού Συμβουλίου του B2V Observatory of Memories: «Ο εγκέφαλος δεν είναι μια ανεξάντλητη μηχανή. Χρειάζεται χρόνο ξεκούρασης για να ταξινομήσει τις πληροφορίες, να εδραιώσει τις αναμνήσεις και να ενισχύσει τη δημιουργικότητα».
Πόσες ημέρες άδειας χρειάζονται για να ανακάμψουμε;
Αλλά πόσο ακριβώς; Για τον Christophe Nguyen, η ιδανική διάρκεια των διακοπών είναι περίπου δύο εβδομάδες. «Οι πρώτες ημέρες χρησιμοποιούνται συχνά για να “προσγειωθούμε” και να χαλαρώσουμε», εξηγεί. «Μόνο μετά από μία εβδομάδα αρχίζεις πραγματικά να αποσυνδέεσαι από τη δουλειά και να αισθάνεσαι τα οφέλη της ξεκούρασης. Ένα διάλειμμα δύο εβδομάδων, επομένως, επιτρέπει μια πραγματική αποκατάσταση, τόσο σωματική όσο και ψυχική».
Παρόλο που αυτή θεωρείται η ιδανική διάρκεια, και τα μικρότερα διαλείμματα μπορούν να αποδειχθούν ωφέλιμα για όσους δεν μπορούν να πάρουν μεγάλες άδειες ή ακόμη και να απομακρυνθούν εντελώς από την εργασία τους. «Η τεχνική της “μικρο-ξεκούρασης”, μερικά λεπτά πλήρους αποσύνδεσης αρκετές φορές μέσα στην ημέρα, αποδεικνύεται ιδιαίτερα αποτελεσματική για τη διατήρηση της γνωστικής απόδοσης», εξηγεί το B2V Observatory of Memories.
Πώς να «αναζωογονήσεις» σωστά τον εγκέφαλό σου στις διακοπές;
Για τον ίδιο, περισσότερο από τον αριθμό των ημερών των διακοπών, αυτό που έχει σημασία είναι η ποιότητα της αποσύνδεσης: «να είσαι απόλυτα παρών/παρούσα, χωρίς εξωτερικούς περισπασμούς, ακόμη και για μικρό χρονικό διάστημα». Οι ειδοποιήσεις στο κινητό μας, οι οποίες μονοπωλούν συνεχώς την προσοχή μας, εμποδίζουν ιδιαίτερα αυτή την κατάσταση χαλάρωσης. Ειδικά αν υποφέρουμε από FOMO που σχετίζεται με τη δουλειά! Γι’ αυτό αναγκάζουμε τον εαυτό μας να απενεργοποιεί τις ειδοποιήσεις και, για τους πιο τολμηρούς, ακόμη και να βάζει το κινητό σε λειτουργία πτήσης, έστω και για λίγες ώρες.
Αντί γι’ αυτό, εκμεταλλευόμαστε την ευκαιρία για να περπατήσουμε στη φύση, να κολυμπήσουμε, να ασχοληθούμε με την κηπουρική, να κάνουμε κατασκευές ή μικροεπισκευές, να διαβάσουμε, να μαγειρέψουμε… «Δώστε προτεραιότητα σε δραστηριότητες που ενεργοποιούν τις αισθήσεις», επιβεβαιώνει το ερευνητικό εργαστήριο. «Η υπερδιέγερση από την ψηφιακή τεχνολογία κουράζει τα γνωστικά μας κυκλώματα, όμως η απλή ενεργοποίηση των αισθήσεών μας μέσα από συγκεκριμένες και σωματικές δραστηριότητες μπορεί να βοηθήσει στην “αναζωογόνηση” του εγκεφάλου μας».
Επομένως, δεν χρειάζεται να φύγεις για μεγάλο χρονικό διάστημα, ούτε καν μακριά, για να ανακτήσεις τις δυνάμεις σου. Και για όσους εξακολουθούν να δυσκολεύονται να αντισταθούν στον πειρασμό να ελέγχουν τα email τους, το Παρατηρητήριο προσφέρει μια καθησυχαστική συμβουλή: «Η μερική αποσύνδεση είναι καλύτερη από την καθόλου αποσύνδεση».
