Σου να έχει τύχει να πας στο σούπερ μάρκετ με λίστα και μάλιστα αυστηρή και τελικά να φεύγεις με περισσότερα απ’ όσα είχες σκοπό να αγοράσεις; Ίσως πήρες πολλά σνακ που εκείνη τη στιγμή φαίνονταν λαχταριστά ή ίσως αγόρασες άλλη μια μουστάρδα… ξανά.

Αυτό συμβαίνει σε πολλούς ανθρώπους και σύμφωνα με τους ειδικούς υπάρχουν πολλοί λόγοι που συμβαίνει. Κάποιοι μάλιστα δεν είναι τόσο προφανείς όσο νομίζεις.

Οι λόγοι που αγοράζεις περισσότερα απ’ όσα χρειάζεσαι

Πολλοί από τους λόγους σχετίζονται με την ψυχική και συναισθηματική σου κατάσταση την στιγμή που ψωνίζεις.

Ψωνίζεις πεινασμένος

Όταν ψωνίζεις με άδειο στομάχι, ο εγκέφαλος εστιάζει στο πώς θα χορτάσεις άμεσα. Έτσι, είναι πιο πιθανό να αγνοήσεις τη λίστα σου και να αγοράσεις παρορμητικά τρόφιμα. Η πείνα μειώνει επίσης την ικανότητα αυτοελέγχου, κάνοντας όλα τα φαγητά να φαίνονται πιο ελκυστικά.

Έχεις «κατοχική» νοοτροπία

Όπως οι γιαγιάδες μας έκαναν συλλογή από τρόφιμα με τον φόβο να μην ξεμείνουν, έτσι και σήμερα πολλοί άνθρωποι -ειδικά μετά την εμπειρία άδειων ραφιών (όπως στην πανδημία)- αναπτύσσουν μια υποσυνείδητη ανάγκη να έχουν στοκ από τρόφιμα στο σπίτι τους. Αν έχεις βιώσει επισιτιστική ανασφάλεια, μπορεί να ενεργοποιείται η σκέψη «πάρε τώρα που μπορείς». Ο εγκέφαλος δηλαδή προσπαθεί να αποφύγει μελλοντική έλλειψη.

Αυτό μπορεί να είναι και οικογενειακό μοτίβο: πεποιθήσεις όπως «καλύτερα να περισσεύει παρά να λείπει» μεταδίδονται από γενιά σε γενιά.

Σε αποσπούν οι προσφορές

Όταν βλέπεις μια «έκπτωση» δίπλα σε υψηλότερη αρχική τιμή, ο εγκέφαλος συγκρίνει με αυτήν και νιώθει ότι «κερδίζεις». Έτσι δικαιολογείς να αγοράσεις περισσότερα για να εκμεταλλευτείς τη συμφωνία ακόμα κι αν δεν χρειάζεσαι αυτό που σου προσφέρεται.

Freepik

Έχεις καταναλώσει καφεΐνη

Η καφεΐνη αυξάνει την ενέργεια και τη ντοπαμίνη, κάνοντάς σε πιο επιρρεπή σε παρορμητικές αποφάσεις. Έτσι, οι αυθόρμητες αγορές φαίνονται πιο ελκυστικές.

Είσαι αγχωμένος ή κουρασμένος

Όταν νιώθεις στρες ή κόπωση, η αγορά «έξτρα» προϊόντων (όπως γλυκά ή λιχουδιές) σου δίνει μια στιγμιαία ευχαρίστηση μέσω ντοπαμίνης. Επιπλέον, ένα γεμάτο καλάθι μπορεί να σου δίνει αίσθηση ελέγχου και ασφάλειας.

Παίρνεις «δόση ντοπαμίνης»

Η αγορά φαγητού ενεργοποιεί μια μικρή ανταμοιβή στον εγκέφαλο, επειδή φαντάζεσαι την απόλαυση όταν το φας. Αυτό μπορεί να σε κάνει να αγνοήσεις πιο μακροπρόθεσμους στόχους, όπως το budget ή τη μείωση σπατάλης.

Δεν ελέγχεις πρώτα τι έχεις στο σπίτι

Αν δεν κοιτάξεις ψυγείο και ντουλάπια πριν πας για ψώνια, είναι πολύ πιθανό να αγοράσεις πράγματα που ήδη έχεις.

Συμβουλές για να αποφύγεις τις υπερβολικές αγορές

Αν θέλεις να μειώσεις τις περιττές αγορές, δοκίμασε τα εξής:

• Φάε πριν πας στο σούπερ μάρκετ: Μειώνει σημαντικά τις παρορμητικές αγορές.
• Τσέκαρε προσεκτικά τι έχεις στην κουζίνα σου πριν ψωνίσεις.
• Κάνε μία παύση πριν ρίξεις κάτι εκτός λίστας στο καλάθι σου. Επεξεργάσου το και ρώτα τον εαυτό σου αν το χρειάζεσαι πραγματικά.

Διαβάστε ακόμα:

Μικρές συνήθειες για να επιστρέψεις ομαλά στην καθημερινότητα μετά τις διακοπές του Πάσχα

Το πλυντήριο πιάτων σου μυρίζει; Πώς να λύσεις το πρόβλημα με φυσικό τρόπο