Η μητρότητα ανέκαθεν συνοδευόταν από αρκετές προκλήσεις, όμως οι σημερινές μαμάδες αντιμετωπίζουν επιπλέον προκλήσεις που προέρχονται κυρίως από το διαδίκτυο. Χάρη στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και την αδιάκοπη ροή συμβουλών για την ανατροφή των παιδιών — αλλά και της κριτικής — το να είσαι σήμερα μαμά μοιάζει σαν να ζεις κάτω από μικροσκόπιο. Και ενώ οι μαμάδες όλων των γενεών αισθάνονται το βάρος της γονεϊκότητας, οι μαμάδες της Gen Z φαίνεται να το βιώνουν λίγο πιο έντονα από τις αντίστοιχες Millennial.
Η ψυχική υγεία των μαμάδων επιδεινώνεται και η Gen Z το βιώνει περισσότερο
Μια μεγάλη μελέτη που πραγματοποιήθηκε από ερευνητές του Πανεπιστημίου Columbia και του Πανεπιστημίου του Michigan παρακολούθησε σχεδόν 200.000 μητέρες για επτά χρόνια, από το 2016 έως το 2023. Τα αποτελέσματα ήταν ανησυχητικά. Το 2016, μόλις περίπου 1 στις 20 μαμάδες χαρακτήριζε την ψυχική της υγεία ως «κακή». Μέχρι το 2023, το ποσοστό αυτό είχε αυξηθεί σε 1 στις 12.
Αντίθετα, οι μπαμπάδες ανέφεραν λιγότερα προβλήματα ψυχικής υγείας. Το 2023, μόλις 1 στους 22 δήλωσε ότι είχε κακή ψυχική υγεία. Η διαφορά ανάμεσα στο πώς αισθάνονται οι μαμάδες και οι μπαμπάδες μεγαλώνει και αυτό αξίζει την προσοχή μας.
Σίγουρα η πανδημία COVID-19 δεν βοήθησε: έφερε απομόνωση, διατάραξη της καθημερινότητας και πρόσθετες ευθύνες. Ωστόσο, η μελέτη έδειξε ότι οι πραγματικοί υπαίτιοι είναι μεγαλύτεροι και πιο επίμονοι. Παράγοντες όπως η άνιση κατανομή των γονεϊκών υποχρεώσεων, η έλλειψη πολιτικών στον χώρο εργασίας που να στηρίζουν τις οικογένειες, το αυξανόμενο κόστος ζωής και η γενικότερη οικονομική αβεβαιότητα συνέβαλαν στο να αισθάνονται οι μαμάδες ότι έχουν αναλάβει περισσότερα απ’ όσα μπορούν να αντέξουν.
Η πίεση να είσαι «τέλεια μαμά» είναι τεράστια ιδιαίτερα για τη Gen Z
Μια ξεχωριστή έρευνα από τον ιστότοπο What To Expect προσθέτει περισσότερα στοιχεία στη συζήτηση. Αφού ρώτησαν περισσότερες από 3.200 μαμάδες από τις γενιές των Millennials και της Gen Z, οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι σχεδόν όλες αισθάνονται πίεση να είναι άψογες ως γονείς, όμως οι μαμάδες της Gen Z δυσκολεύονται περισσότερο να διαχειριστούν αυτή την πίεση.
Το εντυπωσιακό 83% των μαμάδων της Gen Z δήλωσε ότι προσπαθεί να είναι ο «τέλειος» γονιός, έναντι 77% των Millennial μαμάδων. Και παρότι κανείς δεν έχει ορίσει πραγματικά πώς μοιάζει αυτή η «τέλεια μαμά», η ιδέα εξακολουθεί να κυριαρχεί στο μυαλό πολλών νεαρών μητέρων.
Το ότι μεγάλωσαν στο διαδίκτυο ίσως κάνει τη γονεϊκότητα ακόμη πιο δύσκολη
Ορισμένοι ψυχολόγοι πιστεύουν ότι ένας από τους λόγους για τους οποίους οι μαμάδες της Gen Z αισθάνονται τόσο μεγάλη πίεση είναι ότι έχουν περάσει μεγάλο μέρος της ζωής τους εκτεθειμένες στα βλέμματα των άλλων στο διαδίκτυο. Τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης υπήρχαν ήδη στο μεγαλύτερο μέρος της εφηβείας και της ενήλικης ζωής τους και μαζί τους ήρθαν οι συνεχείς συγκρίσεις, η επιμελώς σκηνοθετημένη τελειότητα και οι ατελείωτες ανεπιθύμητες συμβουλές.
Η δρ. Sheri Lusskin, ψυχίατρος που ειδικεύεται στην ψυχική υγεία των μητέρων, πιστεύει ότι η ανατροφή της Gen Z μέσα στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης μπορεί να συμβάλλει στην αυξημένη γονεϊκή πίεση που αισθάνεται. Όταν έχεις μεγαλώσει με την αίσθηση ότι σε παρακολουθούν και σε κρίνουν στο διαδίκτυο, είναι δύσκολο να μην κουβαλήσεις αυτή την πίεση και στη γονεϊκότητα, όπου το διακύβευμα μοιάζει ακόμη μεγαλύτερο.
Photo by Vitaly Gariev on Unsplash
5 μεγάλες προκλήσεις των μαμάδων της Gen Z
Και αυτές είναι 5 προκλήσεις που πιέζουν περισσότερο τις μαμάδες της Gen Z σε σχέση με τις Millennial μαμάδες.
1. Να κρατούν τα παιδιά διαρκώς απασχολημένα
Η σύγχρονη κουλτούρα της ανατροφής των παιδιών συχνά προωθεί την ιδέα ότι τα παιδιά πρέπει να βρίσκονται σχεδόν συνεχώς σε δραστηριότητα — είτε πρόκειται για προπόνηση ποδοσφαίρου, μαθήματα ζωγραφικής είτε για οργανωμένα playdates. Για τις μαμάδες της Gen Z, αυτή η προσδοκία αποτελεί σημαντική πηγή πίεσης.
Σχεδόν οι μισές (48%) μαμάδες της Gen Z δηλώνουν ότι [αισθάνονται άγχος](https://www.upworthy.com/mom-says-we-spend-too-much-time-on-kids-activities) σχετικά με το να κρατούν τα παιδιά τους συνεχώς απασχολημένα με δραστηριότητες. Το ίδιο αισθανόταν μόλις το 34% των Millennial μαμάδων. Αυτό δείχνει ότι οι νεότερες μαμάδες μπορεί να αισθάνονται έντονη ανάγκη να γεμίζουν κάθε ώρα που τα παιδιά τους είναι ξύπνια με δραστηριότητες που προσφέρουν ερεθίσματα και ευκαιρίες ανάπτυξης.
2. Να εξασφαλίζουν ότι τα παιδιά έχουν αρκετό ελεύθερο χρόνο
Σε ένα παράξενο παράδοξο, οι μαμάδες της Gen Z ανησυχούν επίσης περισσότερο από τις Millennials για το αν τα παιδιά τους έχουν αρκετό χρόνο χωρίς δραστηριότητες. Ναι, αγχώνονται τόσο για το υπερβολικό φορτωμένο πρόγραμμα όσο και για το ενδεχόμενο να μην έχουν αρκετά οργανωμένο πρόγραμμα!
Το 39% των μαμάδων της Gen Z δήλωσε ότι αισθάνεται άγχος σχετικά με το να προσφέρει στα παιδιά αρκετό μη δομημένο ελεύθερο χρόνο για δημιουργικότητα, παιχνίδι ή ξεκούραση. Αντίθετα, μόνο το 30% των Millennial μαμάδων εξέφρασε την ίδια ανησυχία. Η προσπάθεια να βρεθεί η χρυσή τομή ανάμεσα στο «ακριβώς αρκετά ερεθίσματα» και το «όχι υπερβολικά πολλή δομή» είναι ξεκάθαρα μια δύσκολη ισορροπία για τις νεότερες μαμάδες.
3. Να περιορίζουν τον χρόνο που περνούν τα παιδιά μπροστά στις οθόνες
Θα μπορούσε κανείς να υποθέσει ότι η Gen Z, μια γενιά που μεγάλωσε με το διαδίκτυο, θα ήταν πιο χαλαρή όσον αφορά τον χρόνο μπροστά στις οθόνες. Όμως συμβαίνει ακριβώς το αντίθετο. Οι μισές μαμάδες της Gen Z ανησυχούν σοβαρά για τον περιορισμό της έκθεσης των παιδιών τους σε κινητά, tablet και τηλεοράσεις. Το ποσοστό αυτό είναι μεγαλύτερο από το 41% των Millennial μαμάδων που δήλωσαν ότι ανησυχούν για το ίδιο θέμα.
Παρότι είναι εξοικειωμένες με την τεχνολογία, οι μαμάδες της Gen Z φαίνεται να έχουν πλήρη επίγνωση των πιθανών αρνητικών επιπτώσεων του υπερβολικού χρόνου μπροστά στις οθόνες και προσπαθούν περισσότερο να τον περιορίσουν.
Photo by Helena Lopes on Unsplash
4. Να στηρίζουν τα παιδιά τους στην αναζήτηση της ταυτότητάς τους
Η σημερινή γενιά γονέων είναι πιο ανοιχτή από ποτέ στο να επιτρέπει στα παιδιά να εξερευνούν και να εκφράζουν την ταυτότητά τους, είτε αυτή σχετίζεται με το φύλο, την προσωπικότητα, τα ενδιαφέροντα ή τις πεποιθήσεις τους. Όμως αυτή η ελευθερία συνοδεύεται από αβεβαιότητα και, για πολλές μαμάδες της Gen Z, από αυξημένο άγχος.
Περισσότερες από τις μισές (53%) μαμάδες της Gen Z δήλωσαν ότι ανησυχούν για το πώς μπορούν να στηρίξουν καλύτερα τα παιδιά τους καθώς εκείνα ανακαλύπτουν ποια είναι, έναντι 45% των Millennial μαμάδων. Αυτό μπορεί να αντανακλά τη μεγαλύτερη πολιτισμική επίγνωση και ευαισθησία της Gen Z, αποκαλύπτει όμως ταυτόχρονα και το συναισθηματικό βάρος της προσπάθειας να μεγαλώσεις παιδιά σε έναν κόσμο όπου η ταυτότητα θεωρείται τόσο ρευστή όσο και βαθιά προσωπική.
5. Να βάζουν την οικογένεια πάνω από τον εαυτό τους με προσωπικό κόστος
Ένα από τα μεγαλύτερα προειδοποιητικά σημάδια για την ψυχική υγεία των μαμάδων είναι το πόσο συχνά βάζουν τις δικές τους ανάγκες τελευταίες. Παρότι αυτό συμβαίνει και στις δύο γενιές, οι μαμάδες της Gen Z φαίνεται να δυσκολεύονται περισσότερο να θέσουν όρια ανάμεσα στη φροντίδα του εαυτού τους και τη φροντίδα της οικογένειας.
Το 41% των μαμάδων της Gen Z δήλωσε ότι δυσκολεύεται να βάλει τη δική του ευεξία πάνω από τις ανάγκες της οικογένειας. Αντίθετα, το ίδιο πρόβλημα ανέφερε μόλις το 33% των Millennial μαμάδων. Ίσως οι Millennials να έχουν περισσότερη εμπειρία στο να εξασφαλίζουν χρόνο για τον εαυτό τους ή απλώς να είναι πιο πρόθυμες να πουν «όχι» στις διαρκείς απαιτήσεις.
Photo by Helena Lopes on Unsplash
6. Να μεγαλώσουν παιδιά με ανθεκτικότητα και συναισθηματική δύναμη
Το να μάθουν τα παιδιά να ξεπερνούν τις απογοητεύσεις και να αντιμετωπίζουν τις δυσκολίες της ζωής αποτελούσε ανέκαθεν σημαντικό στόχο για τους γονείς. Για τις μαμάδες της Gen Z, όμως, δεν είναι απλώς ένας στόχος, είναι και πηγή άγχους.
Το 64% των μαμάδων της Gen Z δήλωσε ότι ανησυχεί για το πώς θα βοηθήσει τα παιδιά του να αναπτύξουν συναισθηματική ανθεκτικότητα, έναντι 58% των Millennials. Η ανησυχία αυτή μπορεί να έχει τις ρίζες της στις δικές τους εμπειρίες. Ειδικοί έχουν επισημάνει ότι ορισμένοι άνθρωποι της Gen Z μπορεί να μην είχαν πολλές ευκαιρίες να αναπτύξουν δεξιότητες διαχείρισης των δυσκολιών, εν μέρει επειδή οι δικοί τους γονείς προσπαθούσαν να τους προστατεύσουν από την αποτυχία. Τώρα, ως γονείς οι ίδιοι, είναι αποφασισμένοι να σπάσουν αυτόν τον κύκλο, όμως αυτό είναι πιο εύκολο να το λες παρά να το κάνεις.
Διαβάστε ακόμα:
Οι ψυχολόγοι λένε ότι αυτά τα σημάδια αποδεικνύουν πως δεν είσαι εσύ το τοξικό άτομο στην οικογένεια
Το «αόρατο» οικογενειακό καθήκον που εξακολουθούν να επωμίζονται κυρίως οι γυναίκες και τις εξαντλεί
