Το Ηνωμένο Βασίλειο είναι η πρώτη χώρα στον κόσμο που δημιούργησε Υπουργείο Μοναξιάς. Το έκανε το 2018, όταν η τότε πρωθυπουργός Theresa May διόρισε την πρώτη «Υπουργό Μοναξιάς», αναγνωρίζοντας ότι η μοναξιά δεν είναι απλώς ένα συναίσθημα, αλλά μια κοινωνική κρίση με πραγματικές επιπτώσεις στην υγεία.
Πίσω από αυτή την πρωτοβουλία ήταν η Επιτροπή Jo Cox για τη Μοναξιά, ένα σώμα που δημιούργησε η βουλευτής Jo Cox πριν από τη δολοφονία της, αναδεικνύοντας ότι περίπου 9 εκατομμύρια άνθρωποι στο Ηνωμένο Βασίλειο νιώθουν τακτικά μοναξιά
Photo by Jessica Favaro on Unsplash
Όταν η μοναξιά έγινε δημόσιο ζήτημα
Οι Βρετανοί αποφάσισαν να δράσουν αφού έρευνες έδειξαν κάτι ανησυχητικό: περισσότεροι από 9 εκατομμύρια άνθρωποι στο Ηνωμένο Βασίλειο ένιωθαν συνεχή ή χρόνια μοναξιά. Και δεν μιλάμε μόνο για ηλικιωμένους. Νέοι, εργαζόμενοι, ακόμα και μαθητές δήλωναν ότι νιώθουν αποκομμένοι, χωρίς σταθερές ανθρώπινες σχέσεις.
Η μοναξιά, σύμφωνα με τον Οργανισμό Δημόσιας Υγείας της Βρετανίας, έχει σοβαρές συνέπειες στην υγεία. Μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο καρδιαγγειακών νοσημάτων, κατάθλιψης, άνοιας, ακόμη και πρόωρου θανάτου. Οι επιστήμονες την έχουν παρομοιάσει με το κάπνισμα 15 τσιγάρων την ημέρα.
Photo by micheile henderson on Unsplash
Τι κάνει ένα Υπουργείο Μοναξιάς;
Ο ρόλος του δεν είναι απλώς συμβολικός. Το Υπουργείο συντονίζει δράσεις που φέρνουν τους ανθρώπους πιο κοντά:
Προγράμματα εθελοντισμού και κοινοτικής συμμετοχής.
Δημιουργία χώρων συνάντησης για ηλικιωμένους και νέους.
Συνεργασίες με επιχειρήσεις και δήμους για να μειωθεί η κοινωνική απομόνωση.
Υποστήριξη μέσω τηλεφωνικών γραμμών και ψηφιακών δικτύων για όσους δεν έχουν κοινωνικό κύκλο.
Η προσέγγιση είναι απλή αλλά ουσιαστική. Να δημιουργηθούν ευκαιρίες για ανθρώπινη επαφή, κάτι που δεν μπορεί να αντικατασταθεί ούτε από οθόνες ούτε από social media.
Δεν είναι ξεχωριστό «υπουργείο» με δικό του κτήριο ή ξεχωριστό υπουργικό χαρτοφυλάκιο όπως το Υπουργείο Οικονομικών ή Υγείας. Αντίθετα, το θέμα της μοναξιάς ενσωματώνεται στις αρμοδιότητες ενός υπουργού που έχει ευρύτερο ρόλο και αυτήείναι η Stephanie Peacock MP, η οποία από το 2024/2025 είναι Minister for Loneliness and Social Connection στο Ηνωμένο Βασίλειο.
Αυτό σημαίνει ότι η Stephanie Peacock, που έχει και άλλες ευθύνες όπως θέματα αθλητισμού, τουρισμού και κοινωνικής συνοχής, έχει επίσης υπό την εποπτεία της τη στρατηγική για τη μοναξιά και την κοινωνική σύνδεση.
Photo by Vitolda Klein on Unsplash
Γιατί έχει σημασία
Η μοναξιά δεν κάνει διακρίσεις. Μπορεί να τη νιώσει κάποιος σε ένα γεμάτο σπίτι, σε ένα γραφείο, ή μέσα σε μια σχέση. Και η αναγνώρισή της ως θέμα δημόσιας πολιτικής αλλάζει τον τρόπο που τη βλέπουμε. Όχι σαν «αδυναμία», αλλά σαν ανθρώπινη ανάγκη που χρειάζεται φροντίδα και προσοχή.
Το παράδειγμα του Ηνωμένου Βασιλείου άνοιξε τον δρόμο. Από τότε, και άλλες χώρες, όπως η Ιαπωνία, έχουν αρχίσει να αναγνωρίζουν τη μοναξιά ως κοινωνικό πρόβλημα που επηρεάζει όχι μόνο τα άτομα, αλλά και την ίδια την κοινωνική συνοχή.
Σε έναν κόσμο που τρέχει πιο γρήγορα απ’ ό,τι προλαβαίνουμε να ζήσουμε, ίσως αυτό το παράδειγμα να μας θυμίζει κάτι απλό: ότι ο άνθρωπος χρειάζεται τον άνθρωπο. Και ότι, καμιά φορά, η πιο θαρραλέα πολιτική πράξη είναι να παραδεχτείς πως η μοναξιά δεν είναι προσωπική αποτυχία, αλλά συλλογική ευθύνη.
Διαβάστε ακόμα
Το πιο χαρούμενο σχολικό του κόσμου έχει επιβάτες μόνο σκυλιά
Υπάρχει λόγος που ο τόνος της φωνής μας αλλάζει ανάλογα με το ποιον μιλάμε και δεν τον φαντάζεσαι
Τι είναι το scripting, η μέθοδος εκδήλωσης που προκαλεί φρενίτιδα στα social media;
